II SA/Wa 415/08
WyrokWSA w Warszawie2008-07-24
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Stanisław Marek Pietras, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przyznaniu funkcjonariuszowi Służby Więziennej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, wydana w okresie służby przygotowawczej, może zostać stwierdzona jako nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli funkcjonariusz uzyskał prawo do lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej dopiero po mianowaniu na służbę stałą?Ratio decidendi
Decyzja o przyznaniu funkcjonariuszowi Służby Więziennej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, wydana w okresie służby przygotowawczej, jest obarczona rażącym naruszeniem prawa, ponieważ prawo do takiej pomocy przysługuje wyłącznie funkcjonariuszowi w służbie stałej. Skoro funkcjonariusz nabył lokal w okresie służby przygotowawczej, a prawo do lokalu na podstawie decyzji administracyjnej uzyskał dopiero po mianowaniu na służbę stałą, to pomoc finansowa nie mogła mu zostać przyznana. W związku z tym, stwierdzenie nieważności takiej decyzji jest zasadne.Stan faktyczny
D. B., funkcjonariusz Służby Więziennej, zaskarżył decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej o stwierdzeniu nieważności decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w N. z dnia [...] marca 2006 r. o przyznaniu mu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Skarżący nabył lokal mieszkalny w grudniu 2004 r., będąc w służbie przygotowawczej. Mianowany na funkcjonariusza służby stałej został 1 marca 2006 r. Organy administracyjne uznały, że przyznanie pomocy finansowej w okresie służby przygotowawczej było rażącym naruszeniem prawa, gdyż prawo do takiej pomocy przysługuje tylko funkcjonariuszom w służbie stałej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA - Stanisław Marek Pietras, - Janusz Walawski (spr.), Protokolant - Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2008 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w N. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego - oddala skargę -
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w S., działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 6 ust. 5 i art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 z późn. zm.), w dniu [...] października 2007 r. wydał decyzję nr [...], którą stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w N. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] o przyznaniu D. B. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Organ określił wysokość tej pomocy, jak również, że jej wypłata nastąpi z chwilą uzyskania środków finansowych, nie później niż w terminie dwóch lat od dnia wydania decyzji.
Organ, o którym mowa w art. 157 § 1 Kpa, w uzasadnieniu decyzji podał m.in., że decyzja o przyznaniu ww. świadczenia pieniężnego została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej pomoc na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przyznaje się funkcjonariuszowi, który pełni służbę o charakterze stałym.
Organ wskazał, że kwestią zasadniczą dla ustalenia prawa funkcjonariusza do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest ustalenie, czy przysługuje mu prawo podstawowe, tj. prawo do lokalu mieszkalnego, przyznawanego na podstawie decyzji administracyjnej.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że przypadki wykluczające przyznanie lokalu mieszkalnego zostały wymienione enumeratywnie w art. 91 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej.
Wynika z niego, że funkcjonariusz w służbie przygotowawczej nie ma prawa do lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, co oznacza, że nie ma on również prawa do pomocy finansowej na jego uzyskanie, jako świadczenia ekwiwalentnego.
Organ ustalił, że D. B. i K. L. zaciągnęli kredyt bankowy na zakup lokalu mieszkalnego na wolnym rynku. Lokal taki został przez nich nabyty aktem notarialnym w dniu 10 grudnia 2004 r. W tym czasie ww. był funkcjonariuszem w służbie przygotowawczej. Mianowany na funkcjonariusza w służbie stałej został w dniu 1 marca 2006 r. Zdaniem organu, oznacza to, że w tym dniu, kiedy spełnił przesłankę do uzyskania lokalu mieszkalnego, nie przysługiwało mu prawo do uzyskania takiego lokalu na podstawie decyzji administracyjnej. Skoro tak, to nie przysługiwała mu również pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, o której mowa w art. 91 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej.
Z uwagi na powyższe Dyrektor Zakładu Karnego w N., wydając decyzję o przyznaniu funkcjonariuszowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, uczynił to z rażącym naruszeniem art. 90 ust. 1 w zw. z art. 85 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej.
Funkcjonariusz od decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej złożył do Dyrektora Generalnego tej służby odwołanie, w którym podniósł, że nie otrzymał pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w okresie służby przygotowawczej, a nastąpiło to w okresie, kiedy był funkcjonariuszem służby stałej.
Dyrektor Generalny Służby Więziennej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, w dniu [...] stycznia 2008 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W jej uzasadnieniu, organ odwoławczy przyjął za organem pierwszej instancji stan faktyczny, jak również przytoczył treść przepisów, które w ocenie tego organu zostały rażąco naruszone. Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podnoszony przez odwołującego się argument, że "powstała sprawa" powoduje znaczne pogorszenie sytuacji finansowej jego rodziny, nie może mieć wpływu na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i wydanej decyzji.
Decyzja Dyrektora Generalnego Służby Więziennej stała się przedmiotem skargi wniesionej przez D. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podniósł w niej te same zarzuty, które zawarł w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Zwrócił się o wnikliwe zbadanie sprawy i pozytywne rozstrzygnięcie skargi.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 z późn. zm.), funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny określonych w art. 86 oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.
Natomiast art. 90 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, że funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego.
Z powyżej przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że zarówno prawo do lokalu mieszkalnego, jak też prawo do pomocy finansowej na jego uzyskanie przysługuje wyłącznie funkcjonariuszowi w służbie stałej. Natomiast funkcjonariusz w służbie przygotowawczej może otrzymać tymczasową kwaterę (art. 85 ust. 4 powołanej ustawy).
Z akt sprawy wynika, że skarżący nabył lokal mieszkalny, znajdujący się w miejscowości pobliskiej, w czasie gdy był funkcjonariuszem w służbie przygotowawczej.
Skarżący funkcjonariuszem służby stałej został w dniu mianowania, tj. 1 marca 2006 r.
Jak trafnie stwierdził organ, w dniu, w którym skarżący spełnił przesłankę do uzyskania prawa do lokalu mieszkalnego, nie przysługiwało mu już prawo do uzyskania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej (art. 91 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy). Skoro zatem, brak jest podstaw do uzyskania przez skarżącego prawa do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, to nie mogła mu zostać przyznana pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
Reasumując, stwierdzić należy, że decyzja Dyrektora Zakładu Karnego w N. o przyznaniu skarżącemu przedmiotowej pomocy finansowej została wydana z rażącym naruszeniem art. 90 ust. 1 powołanej ustawy i organ zasadnie wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności, które zostało zakończone zaskarżoną decyzją.
Odnosząc się do zarzutów skargi, rozumiejąc trudną sytuację finansową w jakiej znalazł się skarżący, stwierdzić należy, że argumenty podniesione przez niego nie mogły zostać uwzględnione, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło