II SA/Wa 418/06

WyrokWSA w Warszawie2006-05-08

Skład orzekający: Ewa Pisula-Dąbrowska, Eugeniusz Wasilewski, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy jest związany orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS w zakresie oceny stopnia niezdolności do pracy przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS?
Ratio decidendi
Organ rentowy jest związany orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS w zakresie oceny stopnia niezdolności do pracy, nawet przy rozpatrywaniu wniosku o świadczenie w drodze wyjątku. Brak spełnienia przesłanki całkowitej niezdolności do pracy, stwierdzonej przez lekarza orzecznika jako częściowa niezdolność, wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku, gdyż wszystkie przesłanki z art. 83 ustawy muszą być spełnione łącznie.
Stan faktyczny
Skarżący R. B. złożył wniosek o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania świadczenia, uznając, że skarżący nie spełnia przesłanki całkowitej niezdolności do pracy, gdyż został orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS uznany za częściowo niezdolnego do pracy. Skarżący podniósł, że jego stan zdrowia znacznie się pogorszył od czasu wydania orzeczenia lekarza orzecznika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Pisula-Dąbrowska Sędzia WSA - Eugeniusz Wasilewski Asesor WSA - Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant: - Izabela Kaliszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2006 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, - oddala skargę- Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję podjętą w dniu [...] grudnia 2005 r. i odmówił przyznania panu R. B. świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu do w/w decyzji Prezes ZUS podniósł, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( t.j. Dz. U. z roku 2004 Nr 39 poz. 353) jest możliwe, jeżeli wnioskodawca spełnia następujące warunki: 1. jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym; 2. nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności; 3. nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek 4. nie ma niezbędnych środków utrzymania Prezes ZUS wyjaśnił również, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienienia przez wnioskodawcę którejkolwiek z przesłanek wyklucza możliwość przyznania mu świadczenia w drodze wyjątku. W ocenie Prezesa ZUS pan R. B. nie spełnia warunków do przyznania świadczenia z art. 83 cyt. ustawy. Strona została, bowiem przez lekarza orzecznika ZUS w dniu [...] sierpnia 2005 r. uznana za częściowo niezdolnego do pracy do [...] sierpnia 2007 r., a więc pan R. B. nie spełnia przesłanki całkowitej niezdolności do pracy. Organ przywołał tu treść art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wedle, którego podstawą do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie, do których prawo uzależnione jest od stwierdzenia niezdolności do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji stanowi orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, od którego nie wniesiono sprzeciwu albo zarzutu wadliwości albo orzeczenie komisji lekarskiej. Wynika z tego, iż orzeczenie lekarza orzecznika ZUS albo komisji lekarskiej jest wiążące dla organu rentowego, jak również dla Prezesa ZUS. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi pana R. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podniósł zarzut, że co prawda lekarz orzecznik uznał go za osobę częściowo niezdolną do pracy jednak od tego czasu znacznie pogorszył się jego stan zdrowia, nie jest w stanie podjąć żadnego zatrudnienia i nie posiada żadnych środków utrzymania. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis ten wskazuje na cztery przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby osoba starająca się o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku mogła je otrzymać. Jedną z tych przesłanek jest całkowita niezdolność do pracy ze względu na wiek lub stan zdrowia. Z akt sprawy wynika, że urodzony w dniu [...] kwietnia 1948 r. pan R. B. miał w chwili wydawania decyzji wiek 57 lat tak, więc nie spełnia przesłanki niezdolności i do pracy ze względu na wiek, ponieważ cyt. ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. określa w art. 27 wiek emerytalny dla mężczyzn urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. na 65 lat. Także przesłanka całkowitej niezdolności do pracy ze względu na stan zdrowia nie została spełniona. Skarżący, bowiem został orzeczeniem lekarza orzecznika z dnia [...] sierpnia 2005 r. uznany za osobę częściową niezdolną do pracy, okresowo do dnia [...] sierpnia 2007 r., a skarżący nie skorzystał z możliwości wzruszenia tego orzeczenia w sposób przewidziany przez przepis art. 14 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Należy tu wskazać, że zgodnie z art. 14 ust. 3 w/w ustawy orzeczenie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub, co, do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości, albo orzeczenie komisji lekarskiej, stanowi dla organu rentowego podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie, do których prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych był, więc związany orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS, który określił stan zdrowia skarżącego i nie mógł dokonywać w tym zakresie własnych ustaleń. Tak, więc pan R. B., nie spełniał, jednej z przesłanek wymienionych, w art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło