II SA/Wa 419/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Kube Sędzia WSA Adam Lipiński Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant: Michał Sułkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2006 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, – oddala skargę – Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję podjętą w dniu [...] grudnia 2006 r. i odmówił przyznania panu S. K. świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu do w/w decyzji Prezes ZUS podniósł, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z roku 2004 Nr 39 poz. 353) jest możliwe, jeżeli wnioskodawca spełnia następujące warunki: 1. jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym; 2. nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności; 3. nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek 4. nie ma niezbędnych środków utrzymania Prezes ZUS wyjaśnił również, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienienia przez wnioskodawcę którejkolwiek z przesłanek wyklucza możliwość przyznania mu świadczenia w drodze wyjątku. W ocenie Prezesa ZUS pan S. K. nie spełnia warunków do przyznania świadczenia z art. 83 cyt. ustawy. Z akt sprawy nie wynikają, bowiem szczególne okoliczności, dla których nie nabył on świadczenia w drodze zwykłej. Jak bowiem stwierdził organ, pan S. K. miał nieuzasadnione przerwy w okresach od [...] kwietnia 1994 r. do [...] czerwca 1994 r., od [...] listopada 1994 r. do [...] lipca 1998 r. i od [...] czerwca 2001 r. do [...] czerwca 2003 r. mimo braku przeciwwskazań do wykonywania zatrudnienia. We wskazanych okresach nie była wobec niego orzeczona całkowita niezdolność do pracy, a zatem stan zdrowia nie był powodem niewykonywania zatrudnienia. Całkowita niezdolność do pracy została dopiero stwierdzona orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] maja 2005 r., w który stwierdził, że całkowita niezdolność do pracy istnieje od [...] marca 2004 r. do [...] maja 2007 r. Strona w chwili wydawania decyzji miała 48 lat, a udowodniony jej okres składkowy i nieskładkowy wynosi tylko 7 lat, 10 miesięcy i [...] dni, jest, więc nieadekwatny do jego wieku. Ponadto Prezes ZUS stwierdził, że podnoszone przez odwołującego się trudne warunki materialne nie stanowią w wystarczającego uzasadnienia do przyznania świadczenia w drodze wyjątku gdyż świadczenie to nie ma charakteru socjalnego. Powyższa decyzja stała się przedmiotem S. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podniósł zarzut, że w ostatnim dziesięcioleciu przed złożeniem wniosku do ZUS ma okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 4 lata, 2 miesiące i [...] dni, a więc niewiele mu brakuje do wymaganych 5 lat pracy. Nadto wskazał na swoją trudną sytuację materialną, która powoduje, iż nie ma środków na leczenie i godne życie. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem skarżona decyzja jest zgodna z prawem. Na wstępie należy zaznaczyć, że świadczenie z art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest umiejscowione w systemie ubezpieczeń społecznych. Wynika z tego, że musi być ono w określony sposób powiązane z występowaniem odpowiedniego okresu ubezpieczenia połączonego z należytym opłacaniem składek. Sam fakt podejmowania pracy, ale bez ubezpieczenia nie uprawnia do nabycia świadczenia. Tak samo nie uprawnia do nabycia świadczenie sama trudna sytuacja materialna wnioskodawcy, gdyż świadczenie nie ma charakteru socjalnego. Organ podejmując decyzję o przyznaniu lub odmowie świadczenia powinien wziąć pod uwagę odpowiednio długi okres opłacania składki i powody, dla których osoba uprawniona nie otrzymałaby świadczenia w trybie zwykłym. W sprawie bezspornym jest, że pan S. K. w chwili orzeczenia wobec niego całkowitej niezdolności do pracy miał 48 lat. Jednak udowodniony okres składkowy i nieskładkowy skarżącego jest bardzo krótki. Wynosi tylko 7 lat, 10 miesięcy i [...] dni i jest za krótki w stosunku do wieku, w którym orzeczono całkowitą niezdolność do pracy strony. Pan S. K. nie był stale ubezpieczony nawet przed przemianami ustrojowymi, które nastąpiły w Polsce po 1989 r., a jego okres ubezpieczenia w tym czasie obejmuje jedynie czas służby wojskowej w latach 1974-1978. Po roku 1989 r. okres ubezpieczenia skarżącego jest nieregularny i z reguły trwa tylko kilka miesięcy. W tym czasie był on osobą zdrową, zdolną do podjęcia zatrudnienia. Z wyjaśnień skarżącego złożonych na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 25 maja wynika, iż pan S. K. świadomie nie podejmował pracy dającej mu możliwość ubezpieczenia oraz nie skorzystał z możliwości samodzielnego opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Takie postępowanie nie jest okolicznością szczególną, która uniemożliwiałaby skarżącemu nabycia świadczenia w trybie zwykłym. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.