II SA/Wa 42/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Paulina Paczkowska po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. i małoletniego L. W. zastępowanego przez przedstawiciela ustawowego A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. W. i małoletniego L. W. zastępowanego przez przedstawiciela ustawowego A. W. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń specjalnych postanawia: 1. przyznać A. W. i małoletniemu L. W. zastępowanemu przez przedstawiciela ustawowego A. W. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. A. W. i małoletni L. W. zastępowany przez przedstawiciela ustawowego A. W. (dalej jako "skarżący", "strona skarżąca") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń specjalnych. Pismem z dnia 26 stycznia 2018 r. skarżący wnieśli m.in. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, wskazując imiennie adw. K. K. prowadzącą kancelarię adwokacką w K. Do pisma załączony został formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, w którym jako wnioskodawców wskazano A. W. i L. W. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego A. W. W uzasadnieniu wniosku A. W. wskazała, że z powodu sytuacji finansowej i zdrowotnej nie jest w stanie ponieść kosztów adwokata, bez uszczerbku dla swojej sytuacji ekonomicznej. Podała, że sprawa jest dla niej bardzo trudna, gdyż nie ma sił psychicznych i bardzo szybko się męczy przy komputerze, z powodu sytuacji w jakiej się znalazła, wzbudza to w niej ogromne emocje, które są dla niej szkodliwe. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z małoletnim synem L.. Nie posiada żadnych nieruchomości. Dysponuje jedynie kwotą 150.000 zł z tytułu zadośćuczynienia, przy czym ma do spłaty kredyty w wysokości 70.000 zł. Skarżąca podała, że nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych. Jako dochody A. W. wskazała świadczenie "500+" – 500 zł, zasiłek rodzinny 303 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny z tytułu choroby nowotworowej 153 zł – łączny dochód gospodarstwa domowego wynosi 956 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki A. W. wymieniła: rata kredytu 700 zł, czynsz 425 zł, prąd 124 zł, NC+ 40 zł, internet 50 zł, telefon 30 zł, klub piłkarski syna 70 zł, angielski syna 150 zł, leki 400-700 zł, ubrania, buty 500 zł, środki czystości 100 zł, obiady dla syna 70 zł, wizyty lekarskie - ginekolog 150 zł, kardiolog 100 zł, ortodonta dla syna 100 zł co 3 miesiące, wydatki na dentystę 66 zł, wydatki szkolne łącznie 250 zł (w tym ubezpieczenie, klasowe, komitet rodzicielski), inne wydatki domowe 200 zł miesięcznie, naprawy i remonty mieszkania 100 zł miesięcznie, dojazdy do kliniki onkologicznej 480 zł (tyle wnioskodawczy wydała w czerwcu) w następnych miesiącach koszt 150 zł, leki po założeniu portu, pierwszych chemii to 400 zł – razem z dojazdami 900 zł. Podała ponadto, że poniosła koszt peruki 100 zł. Skarżąca wskazała również, że chciałaby ponieść dodatkowe koszty gdyby Premier przyznała jest na to środki (gdyż z NFZ dostaje termin 1 raz w roku i z niego nie korzysta, ponieważ jeśli nie ma dalej zabiegów to czuje ogromny ból) tj. rehabilitacja, zabiegi magnetyczne, masaże na kręgosłup szyjny 800 zł miesięcznie, na depresję, chroniczne zmęczenie, bezsenność skarżąca chciałaby skorzystać z zabiegów krioterapii minimum 1 raz w roku 3000 zł rocznie tj. 250 zł miesięcznie. Skarżąca podała, że chciałaby kupić samochód – wydatki wyniosłyby benzyna 400 zł miesięcznie, ubezpieczenie samochodu 90 zł miesięcznie, utrzymanie samochodu i naprawy 208 zł miesięcznie. Skarżąca ponadto chciałaby wyjeżdżać z synem na wakacje i ferie, chciałaby zakupić okulary dla siebie koszt 700 zł a dla syna aparat ortodontyczny koszt 1000 zł. Skarżąca podała, że samochód jest jej niezbędny, gdyż nie ma sił jeździć autobusem, bowiem z J. do G. jest 50 km i musiałaby przesiadać się 3 razy. Skarżąca oświadczyła, że dotychczasowy samochód musiała sprzedać, gdyż jak zaczął się psuć to wydawała 600-900 zł miesięcznie. Skarżąca dodała, że jest po mastektomii piersi i otrzymała skierowanie do ośrodka dziennego pobytu rehabilitacyjnego, gdzie powinna się rehabilitować przez 3 tygodnie, niestety najbliższy termin to maj 2019 r. Prywatnie to koszt 3.000-5.000 zł i jest to możliwe tylko w uzdrowiskach, dlatego musiałaby zabrać syna i to jest dodatkowy wydatek. Jednocześnie wskazała, że w pierwsi lewej ma łagodne guzy, jednak lekarze w instytucie nie chcą jej usunąć profilaktycznie, bowiem NFZ za to nie płaci. Skarżąca podała, że koszt takiego zabiegu to 8.000-10.000 zł W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że w niniejszej sprawie strona skarżąca, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem strona skarżąca w tej sprawie jest zwolniona z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i § 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika - adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt sprawy wynika, że sytuacja życiowa skarżących jest bardzo trudna. Skarżąca jest osobą schorowaną (chorobowa nowotworowa, po mastektomii piersi, guzy w drugiej piersi). Ponadto cierpi na depresję i ma orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Po śmierci pierwszego dziecka skarżąca przeżyła załamanie nerwowe. Pierwszy syn skarżącej z uwagi na nieprawidłowe działanie lekarzy w trakcie porodu, doznał trwałego i ciężkiego uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego, był dzieckiem niepełnosprawnym i wieku 11 lat zmarł. Obecnie skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z drugim małoletnim synem L. Skarżaca nie posiadana żadnych nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. Dochód gospodarstwa domowego wynosi 956 zł, na który składa się świadczenie "500+", zasiłek pielęgnacyjny 153 zł oraz zasiłek rodzinny 303 zł. Skarżąca wraz z synem utrzymują się z odszkodowania i zadośćuczynienia zasądzonego od Szpitala [...]. Obecnie skarżąca dysponuje kwotą 150.000 zł. Ma do spłaty kredyty w wysokości 70.000 zł. Skarżąca ponosi następujące stałe koszty utrzymania: czynsz 425 zł, prąd 124 zł, NC+ 40 zł, internet 50 zł, rata kredytu 700 zł, telefon 30 zł, zajęcia dodatkowe syna 220 zł, leki 400-700 zł, obiady dla syna 70 zł, środki czystości 100 zł. Łączna kwota ww. miesięcznych wydatków wynosi 2159-2459 zł. Skarżąca ponosi ponadto koszty wizyt lekarskich (ginekolog 150 zł, kardiolog 100 zł, ortodonta dla syna 100 zł co 3 miesiące, wydatki na dentystę 66 zł) oraz koszty dojazdu do lekarzy, w tym do kliniki onkologicznej. Skarżąca ponosi również koszty wydatków szkolnych syna w łącznej wysokości 250 zł (w tym ubezpieczenie, klasowe, komitet rodzicielski), ubrania, buty 500 zł, naprawy i remonty mieszkania 1000 zł. Referendarz sądowy wziął pod uwagę, że skarżąca będąc pod stałą opieką lekarzy z uwagi na chorobę nowotworową oraz depresję związaną ze śmiercią pierwszego dziecka, oraz wychowując samotnie drugiego małoletniego syna, nie jest w stanie obecnie podjąć zatrudnienia i zwiększyć swojego dochodu. Jednocześnie podkreślić należy, że posiadana przez skarżącą kwota pieniędzy nie stanowi oszczędności poczynionych przez skarżącą, lecz stanowi kwotę pozostałą z zasądzonego od Szpitala odszkodowania i zadośćuczynienia. Jedynie dzięki tym środkom skarżąca jest w stanie pokryć koszty bieżącego utrzymania siebie i syna oraz koszty swojego leczenia. Stały dochód skarżącej w wysokości 956 zł jest bowiem znacznie niższy, niż konieczne koszty utrzymania i leczenia. Zdaniem referendarza sądowego, w niniejszej sprawie strona skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Nie jest ona bowiem w stanie ponieść we własnym zakresie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z tego względu, na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. "e" oraz art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.