II SA/Wa 421/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spraw.) Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz w zw. z art. 52 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 z późn. zm.) oraz art. 268 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) cofnął A.G. pozwolenie na posiadanie broni myśliwskiej. W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż w dniu [...] października 2010 r. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia A.G. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Podstawą wszczęcia postępowania była informacja o prowadzonym w stosunku do ww. przez Prokuraturę Rejonową w P. postępowaniu przygotowawczym o czyn z art. 286 § 1 Kk. Ponadto ww. postępowanie administracyjne zostało rozszerzone z uwagi na toczące się w Prokuraturze Rejonowej w P. postępowanie karne z art. 288 § 1 Kk. W związku z ustaleniem, iż przeciwko stronie toczy się postępowanie karne o popełnienie czynu z art. 288 kk stypizowanego w rozdziale XXXV KK, tj. przeciwko mieniu. To zaś, zdaniem organu powoduje, że istnieje uzasadniona obawa, iż zainteresowany może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, co w świetle ustawy o broni i amunicji musi skutkować cofnięciem pozwolenia na posiadanie broni. Od powyższej decyzji A.G. złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez przyjęcie, iż w stosunku do niego zachodzi uzasadniona obawa możliwości użycia przez niego broni w sposób sprzeczny z zasadami bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a w konsekwencji, że istnieją obligatoryjne przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu mu pozwolenia na posiadanie broni, w sytuacji, gdy nie został on skazany prawomocnym wyrokiem Sądu za czyn określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, wobec czego nie istnieje uzasadniona obawa możliwości użycia przez niego broni w sposób sprzeczny z prawem. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania. W pierwszej kolejności organ wskazał, że postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia A.G. pozwolenia na broń palną myśliwską zostało wszczęte w dniu [...] października 2010 r., a więc przed dniem [...] marca 2011 r., dlatego też w przedmiotowym postępowaniu mają zastosowanie przepisy Ustawy o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym przed [...] marca 2011 r. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, ze jego podstawę materialnoprawną stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, wskazał, że samo prowadzenie wobec posiadacza broni postępowania karnego o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu czy mieniu rodzi uzasadnioną obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy. Tym samym, biorąc pod uwagę, że A.G. został oskarżony o czyn z art. 288 § 1 KK, tj. o popełnienie przestępstwa skierowanego przeciwko mieniu, organ stwierdził, że wystąpiła okoliczność uzasadniająca cofnięcie mu pozwolenia na broń. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.G. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: – art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni amunicji przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że pozwolenie na broń myśliwską powinno być cofnięte Skarżącemu z uwagi na toczące się przeciwko niemu postępowanie karne o popełnienie czynu zabronionego z art. 288 § 1 kk, – art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji przez jego właściwe zastosowanie i uznanie, że pozwolenie na broń powinno być cofnięte Skarżącemu, ponieważ istnieje uzasadniona obawa, że o może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego zwłaszcza, że toczy się postępowanie karne o popełnienie przez niego takiego przestępstwa. Skarżący wskazał również, że zarzut popełnienia czynu z art. 288 § 1 kk został postawiony p. A.G. już po zmianie przepisów ustawy o broni i amunicji, która weszła w życie z dniem [...] marca 2011 r., a zatem nie można uznać, że postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń w oparciu o zdarzenia mające miejsce w dniu [...] listopada 2011 r. toczyło się na podstawie przepisów obowiązujących wcześniej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich, gwarantowanych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wręcz przeciwnie - jest ono w polskim systemie prawnym poddane daleko idącym ograniczeniom. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym również prawa europejskiego. Poza wypadkami określonymi w ustawie, nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione. Ustawodawca, ściśle reglamentując cele, na które może być wydane pozwolenie na broń, wskazał szereg właściwości osób, jak np. wiek, określone predyspozycje psychofizyczne, które muszą być spełnione, aby osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń mogła je otrzymać, ewentualnie, w przypadku osoby, która takie pozwolenie już uzyskała - by mogła z niego nadal korzystać. Prawodawca obwarował warunkami zasady przechowywania broni, jej noszenia, zabezpieczenia, kładąc przy tym nacisk na szczególne obowiązki posiadacza broni, jak choćby w zakresie przestrzegania norm porządku prawnego. Choć ustawodawca różnie sankcjonuje naruszenie przez posiadacza broni przepisów nakładających na niego określone obowiązki, to jednak w przypadku prowadzenia postępowań karnych o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu przez osoby korzystające z pozwoleń na broń. prawodawca przyjmuje konstrukcję decyzji związanej (organ Policji cofa pozwolenie na broń), odsuwając na dalszy plan subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, posiadającego takie pozwolenie, akcentując przy tym potrzebę szczególnej dbałości o interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Właśnie przez wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego istnieje konieczność zarówno ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób, jak i egzekwowania obowiązków posiadacza broni. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia A.G. pozwolenia na broń, zostało wszczęte dnia [...] października 2010 r., a zatem w okresie obowiązywania ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji przed jej nowelizacją, którą zastąpiła ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r., a zmienione przepisy weszły w życie z dniem [...] marca 2011 r. Zgodnie natomiast z art. 3 wyżej wskazanej ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U z 2011 r. nr 38, poz. 195) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia jej w życie stosuje się przepisy dotychczasowe. Z uwagi na jednoznaczne brzmienie wyżej wskazanego przepisu, błędne jest stanowisko pełnomocnika strony wyrażone w skardze, zgodnie z którym organy Policji winny stosować w prowadzonym postępowaniu administracyjnym przepisy ustawy o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym w dniu przestawienia stronie zarzutu w postępowaniu karnym. Zgodnie z brzmieniem art. 15 ust. 1 pkl 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j.: Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm.) właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli co do osoby, której takie pozwolenie wydano, istnieje uzasadniona obawa, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji daje organowi Policji szeroki zakres możliwości dokonywania oceny, jakie okoliczności faktyczne, leżące po stronie posiadacza broni lub podmiotu ubiegającego się o pozwolenie na broń, są tymi, które stwarzają uzasadnioną obawę, że posiadacz broni może jej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy strona należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Nie ulega wątpliwości, że każdy taki przypadek wymaga indywidualnej oceny, przy czym skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu z mocy samego prawa oznacza, że istnieje uzasadniona obawa, iż sprawcy tych przestępstw mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Podobnie rzecz się ma. gdy chodzi o prowadzenie postępowania karnego o popełnienie przestępstwa przeciwko jednemu ze wskazanych dóbr. Właściwy organ Policji ma w takiej sytuacji obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń. Organ nie musi więc, wobec tych osób, przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Co do innych osób, organ Policji musi analizować i uzasadnić istnienie obawy. Takie stanowisko zostało wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. o sygn. akt II OPS 4/09 (publ. ONSAiWSA 2010/1/5). Stosując art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, Komendant Wojewódzki Policji w [...] miał wystarczające podstawy do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W tym zakresie analiza materiału dowodowego, jak i uzasadnienie samej obawy, wskazują na trafność rozstrzygnięcia i jego motywów. Również argumentacja Komendanta Głównego Policji w pełni zasługuje na aprobatę. Fakt prowadzenia postępowania karnego o popełnienie przez skarżącego przestępstwa z art. 288 KK słusznie został oceniony przez organy Policji jako okoliczność wystarczająca do uznania, że skarżący należy do grona osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Strona została bowiem oskarżona w postępowaniu karnym o popełnienie przestępstwa, które wyczerpuje znamiona przestępstwa przeciwko mieniu, czyli takiego przestępstwa, z którego ustawodawca wywodził obawę, o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Cofnięcie pozwolenia na broń następuje nie tylko wtedy, gdy właściwy organ Policji dysponuje prawomocnym orzeczeniem skazującym sądu za popełnienie czynów wskazanych w tym przepisie, ale także wtedy, gdy toczy się przeciwko osobie zainteresowanej postępowanie karne o popełnienie takich czynów. W takiej sytuacji nawet nienaganne opinie środowiskowe o skarżącym, jego zasługi czy osiągnięcia, nie mogą wpływać na zmianę stanowiska organu odnośnie prowadzonego wobec niego postępowania karnego i wynikającej z tego faktu obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co determinuje rozstrzygnięcie organu Policji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Przedstawionej oceny Sądu nie zmienia brzmienie art. 5 in fine dyrektywy Rady z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (91/477/EWG), bowiem w żaden sposób nie stoi ono w sprzeczności z uregulowaniami przyjętymi na gruncie prawa krajowego w ustawie o broni i amunicji. Polski ustawodawca skorzystał z uprawnienia, jakie zostało mu udzielone w art. 3 tej dyrektywy, zgodnie z którym Państwa Członkowskie mogą w swym ustawodawstwie uchwalić przepisy surowsze, niż przewidziane w dyrektywie, z zastrzeżeniem praw przyznanych osobom mającym miejsce zamieszkania w Państwach Członkowskich, określonych w art. 12 ust. 2, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Zatem prawodawca krajowy mógł wprowadzić dodatkowe, surowsze uregulowania w przedmiocie cofania pozwoleń na posiadanie broni, łącząc sam fakt prowadzenia przeciwko osobie postępowania karnego o popełnienie przestępstwa przeciwko jednemu ze wskazanych wyżej dóbr z obawą użycia przez nią broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Tego rodzaju uregulowań nie można jednak kwalifikować w kategoriach łamania zasad konstytucyjnych, w szczególności art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu). Samo prowadzenie postępowania karnego, gdy toczy się ono o popełnienie przestępstwa przeciwko jednemu z wymienionych dóbr, jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, prowadzi do podjęcia decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń i nie ma podstaw, by przyjąć, że jej wydanie winno być poprzedzone wpierw rozstrzygnięciem postępowania karnego, wszak decyzja o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni palnej nie rozstrzyga o winie osoby zainteresowanej. W sytuacji, gdy prowadzone postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko jednemu ze wskazanych dóbr stanowi samoistnie ustawową przesłankę do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń, rozstrzygnięcie organu ścigania czy sądu karnego nie ma znaczenia prawnego w tej sprawie. Skoro bowiem toczące się postępowanie karne w tym przypadku stanowi przesłankę ustawową do podjęcia decyzji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej, zatem w żaden sposób decyzja taka nie obarcza winą skarżącego. W przedstawionym stanie rzeczy, podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.