II SA/Wa 424/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Pisula - Dąbrowska, Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), Sędzia WSA - Przemysław Szustakiewicz, , Protokolant - Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2009 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej - oddala skargę - Komendant Wojewódzki Policji w L. decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...], mając za podstawę art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 października 1990 r. w sprawie określenia wzorów pozwolenia na broń oraz określenia istotnych części broni i amunicji (Dz. U. Nr 76, poz. 452), zezwolił H. M. na posiadanie broni palnej sportowej, bowiem udokumentował on m.in. przynależność do Klubu Strzeleckiego Sportowego [...] w G., potwierdzoną przez [...] Okręgowy Związek Strzelecki w L. Następnie [...] Komendant Wojewódzki Policji w P. decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6, art. 18 ust. 4 w zw. z art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 52, poz. 525 ze zm.) i art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego, cofnął H. M. pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej. W uzasadnieniu, powołując się na treść wskazanych wyżej przepisów stwierdził, że prawo do posiadania broni ma charakter wyjątkowy i stąd też podlega ścisłej reglamentacji, nakładając na osoby je posiadające obowiązek przestrzegania porządku prawnego, bowiem leży to w interesie społecznym. Tymczasem w dniu 23 czerwca 2008 r. do organu wpłynął prawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] maja 2008 r. sygn. akt [...], na mocy którego skarżący został uznany za winnego popełnienia przestępstw z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., 238 § k.k. i art. 233 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz art. 233 § 1 k.k. i za powyższe został skazany na karę łączną 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 5 lat oraz grzywnę w wysokości 100 stawek dziennych przy ustaleniu stawki dziennej na kwotę 100 zł. W tej sytuacji została wyczerpana przesłanka ze wskazanych już w podstawie decyzji przepisów, bowiem obawę użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego uzasadnia sam fakt skazania posiadacza pozwolenia na broń za przestępstwo przeciwko mieniu. Z tego mianowicie powodu, że nie daje on gwarancji przestrzegania prawa w przyszłości, a w konsekwencji nie daje gwarancji bezpiecznego używania broni palnej, co rodzi – zdaniem organu – uzasadnione obawy użycia jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa publicznego, zaś treść art. 18 ust. 1 pkt 2 ma charakter obligatoryjny. Reasumując, od osób posiadających broń oczekuje się szczególnej dbałości i szacunku dla przepisów prawa i tylko taka osoba daje gwarancję bezpiecznego dysponowania bronią. Niezależnie od powyższego organ podał, że stosownie do treści art. 18 ust. 4 ustawy, organ może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli ustały okoliczności faktyczne stanowiące podstawę do jego wydania, zaś posiadanie jej przez skarżącego było uzasadnione przesłankami, o których mowa w decyzji z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...]. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, mimo zobowiązania skarżącego do przedłożenia dokumentów potwierdzających czynne uprawianie sportu, nie zadośćuczynił on tej powinności i w tej sytuacji ustały również – w ocenie organu – okoliczności uzasadniające podstawę do wydania pozwolenia na przedmiotowy rodzaj broni. W odwołaniu z dnia 9 grudnia 2008 r. do Komendanta Głównego Policji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie oraz wstrzymanie jej wykonania, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 6 cytowanej już wyżej ustawy w sytuacji, gdy nie wypełnił on dyspozycji owych przepisów oraz naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne zastosowanie art. 8, 10, 76, 77, 78, 80 i 81 k.p.a. poprzez przeprowadzenie niepełnego i niewyczerpującego postępowania dowodowego. W uzasadnieniu natomiast podał, że skazanie za przestępstwo wymienione we wskazanych wyżej przepisach prawa materialnego, nie stanowi obligatoryjnej przesłanki cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni i każdy taki przypadek wymaga od organu administracyjnego indywidualnego oraz szczegółowego rozważenia, czy rzeczywiście uzasadniona jest obawa, iż istnieje możliwość użycia broni przez osobę skazaną przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, zaś on sam przy popełnieniu przypisanego mu przestępstwa nie posługiwał się w jakikolwiek sposób ową bronią i przestępstwo to w ogóle nie było związane z użyciem przemocy czy też jakąkolwiek groźbą jej użycia. Na uzasadnienie powyższej tezy powołał się na stanowisko judykatury konstatując, że jego usposobienie jest łagodne i nie wykazuje on jakiejkolwiek złośliwości czy też agresji w stosunku do otoczenia, a ponadto skazanie go za powyższe przestępstwa dotyczyło czynów popełnionych w roku 1999 i od tego czasu nie naruszył on porządku prawnego. Niezależnie od powyższego wskazał, że uniemożliwiono mu złożenia wyjaśnień w sprawie, czym dopuszczono się naruszenia wskazanych już wyżej przepisów art. 8, 10, 77, 80 i 88 k.p.a. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na zawartą już w niej argumentację – podał, że zaprezentowane przez skarżącego orzeczenia sądowe zapadły w odmiennych stanach faktycznych i w tej sytuacji uznać należy, iż ustawodawca z góry wykluczył możliwość zachowania pozwolenia na broń osobie skazanej za przestępstwo przeciwko mieniu, bowiem z tą okolicznością związał obawę możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, powołując się na stanowisko judykatury w tym względzie. Ponadto zarzuty o naruszeniu przepisów postępowania również nie zasługują na uwzględnienie, bowiem organ pouczył skarżącego o prawach strony i skorzystał on z nich w trakcie prowadzonego postępowania kilkakrotnie. Ponadto bez znaczenia jest – zdaniem organu – okoliczność popełnienia przypisanych mu przestępstw prawie 10 lat temu, bowiem istotnym dla sprawy jest fakt skazania i oceny tej nie mogą zmienić pozytywne dla skarżącego opinie środowiskowe. Niezależnie od powyższego w sprawie nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania, bowiem nie stało się ono bezprzedmiotowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej jej decyzji oraz umorzenie postępowania, bądź o przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 6 cytowanej już wyżej ustawy w sytuacji, gdy nie wypełnił on dyspozycji owych przepisów oraz naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne zastosowanie art. 8, 10, 76, 77, 78, 80 i 81 k.p.a. poprzez przeprowadzenie niepełnego i niewyczerpującego postępowania dowodowego. W uzasadnieniu natomiast powołał się na argumentację zawartą już w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. W niniejszej sprawie decyzja cofająca H. M. pozwolenie na broń palną sportową oparta została na dwóch przesłankach. Pierwsza została wskazana w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 52, poz. 525 ze zm.), zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 ustawy. Zatem sformułowanie "cofa pozwolenie na broń" jest kategoryczne i oznacza obowiązek cofnięcia pozwolenia w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych w tym przepisie. Natomiast druga z przesłanek, na których oparł się organ wydając zaskarżoną decyzję, wynika z art. 18 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do jego wydania. Zatem powołany przepis stwarza dla wskazanego w nim organu administracji, działającego w ramach uznania administracyjnego, możliwość cofnięcia przyznanego wcześniej stronie postępowania uprawnienia do posiadania broni w sytuacji spełnienia przesłanki tym przepisem określonej. Odnosząc się do obligatoryjnej przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń, wymienionej w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji należy stwierdzić, że Rzecznik Praw Obywatelskich wnioskiem z dnia 3 czerwca 2009 r. nr RPO-620472-IX-09/ST, na podstawie art. 264 § 2 w zw. z art. 15 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z ujawnionymi rozbieżnościami w orzecznictwie sądów administracyjnych, zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie następującego zagadnienia prawnego: "czy sam fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni czy też niezbędne jest dodatkowo wykazanie, iż przestępstwo to realnie wskazuje na możliwość użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego ?". Sprawa ta została zarejestrowana w Naczelnym Sądzie Administracyjnym pod sygnaturą II OPS 4/09. Jednakże powyższy fakt nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie z tego mianowicie powodu, że – jak już wyżej wskazano – organ rozważył nie tylko skazanie skarżącego prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu, lecz również niedostarczenie dokumentów świadczących o uprawianiu przez niego strzelectwa sportowego, skutkujące uznaniem, że ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do wydania pozwolenia na broń. Uznaniowy charakter decyzji opartej na przesłance wskazanej w art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji nie wyklucza jej sądowej kontroli, ale oznacza, że kontrola ta sprowadza się zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych, określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Natomiast sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza kontrolą sądowoadministracyjną. Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wychodząc poza granice określone w cytowanym art. 1 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu – organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne z nią związane oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Ponadto Komendant Główny Policji, a wcześniej [...] Komendant Wojewódzki Policji w P., nie dopuścił się obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem oparł się na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz dokonując oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Wszak skarżący został zawiadomiony pismem z dnia [...] maja 2006 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego i jednocześnie poinformowany o możliwości czynnego udziału w postępowaniu oraz wypowiadania się co do zgromadzonych dowodów i materiałów, a następnie w dniu [...] lipca 2008 r. został wezwany do nadesłania w terminie 7 dni, dokumentów wskazujących na okoliczności faktyczne, stanowiące podstawę wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów sportowych, a mianowicie zaświadczenia o przynależności do klubu sportowego lub innego stowarzyszenia sportowego oraz dokumentów informujących o liczbie zawodów strzeleckich, w których brał on udział, zajętej lokacie oraz posiadanych odznaczeniach. Jednocześnie poinformowano skarżącego, że niedostarczenie powyższych dokumentów, będzie stanowić podstawę do uznania, iż ustały okoliczności faktyczne uzasadniające dalsze posiadanie pozwolenia i mimo prawidłowego doręczenia wskazanego wezwania, nie zostało ono wykonane przez skarżącego. Ponadto sam skarżący zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak też sądowoadministracyjnego nie podjął jakiejkolwiek próby wykazania, że nadal czynnie uprawia strzelectwo sportowe i że w konsekwencji posiadanie przez niego broni jest niezbędne i celowe. Stąd też organy administracji miały podstawy do uznania, że spełniona została przesłanka wskazana w art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, a co za tym idzie, stosując się do wskazanych powyżej reguł postępowania przy wydawaniu decyzji w ramach uznania administracyjnego, prawidłowo wydały decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń palną sportową, uznając – przy pasywnej postawie skarżącego – że ustały okoliczności faktyczne stanowiące podstawę jej wydania. Tym bardziej, że – na co również wskazano w uzasadnieniu decyzji – nie może pozostać bez wpływu na jej treść, fakt prawomocnego skazania skarżącego. Wszak na posiadanie pozwolenia na broń nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, że osoba je posiadająca winna się charakteryzować wiarygodnością oraz właściwym stosunkiem do obowiązującego porządku prawnego. Z uwagi na reglamentujący charakter posiadania pozwolenia na broń, organ ma nie tylko prawo, lecz obowiązek wydawania tegoż pozwolenia w sytuacjach szczególnych. Reasumując, osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizję z prawem i wymaga się od nich nieskazitelnej postawy, a czym skarżący się nie charakteryzuje. Zatem ów fakt w zestawieniu z niewykazaniem przez skarżącego – mimo żądań organu – okoliczności faktycznych stanowiących podstawę do wydania zezwolenia na broń sportową, w pełni uzasadnia rozstrzygnięcie organu. W tej sytuacji, Komendant Główny Policji w rozpoznawanej sprawie na dzień wydania zaskarżonej decyzji, dokonał prawidłowej wykładni przepisu prawa materialnego, a nadto przestrzegał wskazanych reguł procesowych, zaś swoje rozstrzygnięcie uzasadnił w sposób należyty. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.