II SA/Wa 427/14

WyrokWSA w Warszawie2014-06-24

Skład orzekający: Maria Werpachowska, Iwona Dąbrowska, Ewa Grochowska – Jung

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo, nawet o niskiej szkodliwości społecznej i popełnione incydentalnie, stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową, niezależnie od oceny zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo, zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń. Ustawodawca sam dokonał oceny, że takie skazanie implikuje zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego, co wyłącza potrzebę badania tego zagrożenia przez organ administracji. Dodatkowo, brak przedstawienia aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego również stanowi podstawę do cofnięcia pozwolenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.P. na decyzję Komendanta Głównego Policji utrzymującą w mocy decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń palną gazową. Podstawą cofnięcia było prawomocne skazanie skarżącego za umyślne przestępstwo przywłaszczenia (art. 284 § 1 k.k.) oraz nieprzedstawienie wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Skarżący kwestionował zasadność cofnięcia, argumentując, że popełnione przestępstwo miało znikomy stopień szkodliwości społecznej i nie stanowi zagrożenia, a także że przedłożył wymagane orzeczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spraw.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Ewa Grochowska – Jung, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową – oddala skargę – Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r., poz. 576), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] o cofnięciu A.P. pozwolenia na broń palną gazową do ochrony osobistej. W uzasadnieniu podał, że w świetle obowiązujących przepisów prawa, które zostały zmienione ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji i weszły w życie z dniem 10 marca 2011 r., do oceny czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca takie pozwolenie jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a lub b ustawy o broni i amunicji. W niniejszej sprawie zastosowano pkt 6 lit. a tego przepisu, w myśl którego pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. W takich przypadkach organ nie musi badać oraz w drodze postępowania dowodowego wykazywać związku pomiędzy faktem skazania a zagrożeniem dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego, o ile popełnione przestępstwo ma charakter umyślny. Ustawodawca bowiem sam rozstrzygnął, że osoby skazane za przestępstwo umyślne broni posiadać nie mogą, a wydane pozwolenie należy cofnąć. Skoro zatem przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy ma charakter obligatoryjny, to organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, że posiadacz pozwolenia na broń należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Podkreślił, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że A.P. świadomie popełnił czyn z art. 284 § 1 k.k., za co został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2012 r., sygn. akt [...]. Przywłaszczenie mienia jest przestępstwem umyślnym, a zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowiskiem, charakterystycznym dla przestępstwa przywłaszczenia jest zamiar bezpośredni (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 1976 r., sygn. akt. V KR 20/76, Małgorzata Dąbrowska-Kardas, Piotr Kardas, Komentarz do Kodeksu karnego, publ. Lex). Przestępstwo przywłaszczenia różni się od przestępstwa kradzieży jedynie brakiem elementu zaboru. W przypadku przywłaszczenia nie dochodzi do zaboru rzeczy, a do bezprawnego wyjęcia jej spod władztwa osoby uprawnionej i objęciu we władanie przez sprawcę (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 1978 r., sygn. akt Rw 285/78, OSNKW 1978, nr 10, poz. 118 oraz wyrok z dnia 2 września 2004 r., sygn. akt II KK 344/03, Lex 137458). Zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie poza obligatoryjną przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń zaistniała także fakultatywna uprawniająca organ Policji do cofnięcia tego uprawnienia, tj. A.P. nie wykonał ciążącego na posiadaczu broni ustawowego obowiązku przedstawienia raz na pięć lat aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego potwierdzających zdolność do dysponowania bronią palną. Obowiązek ten został nałożony ustawą z dnia 21 maja 1999 r., która weszła w życie z dniem 20 marca 2000 r. i od tej daty rozpoczął bieg pięcioletni termin, w którym posiadacz broni powinien obowiązek ten wykonać. Aktualna ustawa z dnia 21 maja 1999 r., na podstawie art. 52, zachowała ważność tych pozwoleń dzięki czemu posiadacze "starych" pozwoleń na broń zostali poddani wszystkim obowiązkom wynikającym z regulacji nowego aktu prawnego. Termin wykonania tego obowiązku dla osób, które uzyskały pozwolenie przed wejściem w życie ustawy z 1999 r. o broni i amunicji, jak w przypadku strony, upłynął w dniu [...] marca 2005 r. Organ ustalił, że strona nie przedstawiła wymaganych orzeczeń. Podkreślił, że ustawodawca nie nałożył na organy Policji obowiązku sygnalizacji zbliżającego się upływu terminu do ich przedłożenia. Obowiązek doręczenia orzeczeń spoczywa wyłącznie na posiadaczach broni, a skutki jego niewykonania penalizuje przepis art. 18 ust. 5 pkt 2 tej ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.P. zakwestionował decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2013 r., uznając ją za krzywdzącą. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, wskazując, że stwierdzenie organu, że ustawodawca nie daje organom Policji możliwości wyboru konsekwencji administracyjno-prawnych przyznając bezwzględne pierwszeństwo interesowi społecznemu jest nadinterpretacją nieuwzględniającą intencji ustawodawcy w kontekście wykładni prawa. Nie każda bowiem sytuacja może być tożsama z ustanowieniem kryterium zagrożenia. Czyn o charakterze umyślnym, popełniony incydentalnie, za który został skazany jest wykroczeniem i ma znikomy stopień szkodliwości społecznej. W ocenie skarżącego, powyższy czyn nie stanowi zagrożenia dla zdrowia i życia. Wskazał, że został skazany przez Sąd Rejonowy w [...] grzywną 30 stawek dziennych, a zatem powoływanie się przez organ na przepis art. 7 § 3 k.k., zgodnie z którym występkiem jest czyn zabroniony zagrożony grzywną powyżej 30 stawek dziennych, jest bezzasadne. Zaznaczył, że w aktach sprawy na karcie numer 45 i 46 znajdują się oryginały orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, a więc niezasadne jest twierdzenie organu, że nie wypełnił obowiązku ustawowego w postaci przedłożenia powyższych orzeczeń. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Pismem z dnia [...] maja 2014 r. A.P. podtrzymał skargę, wskazując, że broń jest mu niezbędna do ochrony osobistej. Podkreślił, że od 1984 do 2013 r. prowadził działalność gospodarczą i w tym okresie miał liczne napady rabunkowe, kradzieże, spalenie samochodu i włamania. W ocenie skarżącego, powyższe okoliczności świadczą, że niezasadnym jest uznanie przez organy Policji, że należy do grupy osób zagrażających bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 576). Stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W myśl art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy, chodzi tu o osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. W rozpoznawanej sprawie podstawą do cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową do ochrony osobistej A.P. był prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2012 r., sygn. akt [...], którym został uznany winnym popełnienia czynu z art. 284 § 1 k.k., tj. o to, że w dniu [...] lipca 2010 r. w [...], przy ul. [...] na terenie parkingu przy markecie [...] dokonał przywłaszczenia blokady na koło o wartości [...] zł zamontowanej na pojeździe marki [...] o nr. rej. [...], po uprzednim zdemontowaniu jej w nieustalony sposób z lewego koła pojazdu, działając na szkodę Straży Miejskiej. Popełniony przez skarżącego czyn z art. 284 § 1 k.k. (przywłaszczenie mienia) jest przestępstwem umyślnym. Niezbędnym czynnikiem przywłaszczenia pod względem podmiotowym jest zamiar sprawcy pozbawienia właściciela mienia stanowiącego jego własność, a znajdującego się w posiadaniu sprawcy i zatrzymanie tego mienia wbrew woli właściciela, co uczynił skarżący. W sprawie zatem została spełniona przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, określona w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, gdyż A.P. stał się osobą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a powołanej ustawy. Należy podkreślić, że obecna konstrukcja art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nie pozostawia żadnych wątpliwości, że organ stosujący te przepisy, po stwierdzeniu zaistnienia przesłanek określonych w pierwszym z nich, obligatoryjnie musi wydać decyzję o cofnięciu decyzji o pozwoleniu na broń. Każda z osób, która została skazana za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, niejako automatycznie stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Bez znaczenia są wówczas takie okoliczności, jak: pozytywne opinie czy incydentalność i stopień szkodliwości społecznej popełnionego czynu. Sprawy cofnięcia pozwolenia na broń nie pozostawiono uznaniu organu. Brzmienie przepisu art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji: "cofa pozwolenie na broń" oznacza, że decyzja w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego, lecz ma charakter decyzji związanej. Przepis ten nakłada na organ Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W związku z powyższym, organ nie jest zobowiązany do badania, czy dana osoba stanowi zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego, uzasadniające cofnięcie jej pozwolenia na broń, gdyż stosownej oceny dokonał już ustawodawca. Katalog wymieniony w tym przepisie ma obecnie charakter zamknięty. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że nie istnieje związek między charakterem popełnionego przez niego przestępstwa, a potrzebą cofnięcia pozwolenia na broń. Decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń nie ma charakteru środka karnego, lecz administracyjnoprawny. Ustawodawca uznał bowiem, że sam fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe jest samoistną przesłanką do cofnięcia pozwolenia na broń. Popełnienie bowiem wskazanych czynów (ich dokonanie) świadczy, że dana osoba nie daje rękojmi zachowania postawy, jaką dochowywać - w ocenie ustawodawcy – winien posiadacz broni. Należy podkreślić, że przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego jest jedynie ustalenie czy zachodzą określone w ustawie o broni i amunicji przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń, a zatem czy fakt skazania za przestępstwo spełnia przesłanki określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 wskazanej ustawy. Ustalenie zatem, że skarżący został skazany za przestępstwo umyślne jest dla organów Policji wiążące w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń. Błędne jest stanowisko A.P., że czyn, za który został skazany stanowi wykroczenie. Zgodnie z art. 7 § 1 k.k. przestępstwo jest zbrodnią albo występkiem. Dla określenia, czy dane przestępstwo stanowi zbrodnię, istotna jest dolna granica ustawowego zagrożenia. Zbrodnią jest czyn zabroniony, za którego popełnienie przewidziana jest tylko kara pozbawienia wolności i to nie mniejsza niż 3 lata lub kara surowsza (§ 2 powołanego wyżej przepisu). Ustawodawca w art. 7 § 3 k.k. występek określił jako czyn zabroniony zagrożony grzywną powyżej 30 stawek dziennych grzywny, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności przekraczającą miesiąc. Należy podkreślić, że o rodzaju przestępstwa decyduje zagrożenie karą przewidziane w przepisie prawa materialnego za popełnienie, którego strona została skazana w powiązaniu z art. 7 k.k. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że A.P. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2012 r., sygn. akt [...] został uznany winnym popełnienia czynu z art. 284 § 1 k.k., który podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Przewidziane zatem w tym przepisie zagrożenie karą przekracza jeden miesiąc pozbawienia wolności, co oznacza, że czyn popełniony przez skarżącego stanowi występek niezależnie od orzeczonej przez Sąd kary. Organ w podstawie prawnej decyzji wskazał ponadto przepis art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Zgodnie z art. 18 ust. 5 pkt 2 tej ustawy, właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3-5 ustawy. Z kolei przepis art. 15 ust. 4 powołanej ustawy nakłada na osoby posiadające pozwolenie na broń w celu ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia obowiązek przedstawiania raz na pięć lat właściwemu organowi Policji aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, wydanych przez upoważnionych: lekarza i psychologa, potwierdzających, że mogą one dysponować bronią. Wymóg ten dotyczy wszystkich posiadaczy pozwoleń na broń wydanych w celu ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia niezależnie od tego, czy uzyskali pozwolenia pod rządami aktualnie obowiązującej ustawy, czy też na podstawie ustawy z 1961 r. Faktem jest, na co zwrócił uwagę skarżący, że w aktach sprawy na karcie nr 45 i 46 znajdują się orzeczenia: lekarskie i psychologiczne wystawione w dniu [...] marca 2005 r. przez uprawnionych specjalistów. Jednak A.P. nie przedłożył właściwemu organowi Policji aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego potwierdzającego zdolność do dysponowania bronią, które powinien był dostarczyć do dnia [...] marca 2010 r. (raz na pięć lat), a zatem organy prawidłowo stwierdziły, że nie wykonał obowiązku określonego w art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, tj. poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny uzasadniał zatem zastosowanie przez organy Policji dwóch wskazanych w decyzji podstaw prawnych cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń, przy czym dla zastosowania takiego rozstrzygnięcia wystarczająca była podstawa z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, który jako przepis obligatoryjny, nie pozostawia organowi Policji żadnych możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia sprawy. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, że organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, a także dokonał prawidłowej wykładni przepisów ustawy o broni i amunicji mających zastosowanie wobec ustalonych okoliczności faktycznych sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło