II SA/Wa 428/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Protokolant referent stażysta Magdalena Morawiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2019 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju na rzecz skarżącego kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 2 lipca 2018 r. za pośrednictwem listu poleconego przesłany został do Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w [...] (dalej "NCBR") wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w którym P. J. zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej - poprzez udzielenie odpowiedzi na przedstawione poniżej pytania, dotyczące projektów prowadzonych przez: Przedsiębiorstwo Urządzeń Ochrony Środowiska [...] Sp. z o.o., [...] SA, [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. [....] Sp. z o.o. - w ramach przedsięwzięcia pilotażowego - Wsparcie badań naukowych i prac rozwojowych w skali demonstracyjnej [...], finansowanego ze środków Narodowego Centrum Badań i Rozwoju: 1. Czy projekty prowadzone przez: Przedsiębiorstwo Urządzeń Ochrony Środowiska [...] Sp. z o.o., [...] SA, [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. [...] Sp. zo.o. w ramach przedsięwzięcia pilotażowego - Wsparcie badań naukowych i prac rozwojowych w skali demonstracyjnej [...], finansowanego ze środków Narodowego Centrum Badań i Rozwoju wykonane został w całości? 2. Czy beneficjenci - Przedsiębiorstwo Urządzeń Ochrony Środowiska [...] Sp. z o.o., [...] SA, [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. [...] Sp. z o.o. - na podstawie umów zawartych z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju zobowiązani są lub byli do uzyskania efektu wdrożeniowego w ramach prowadzonych projektów? 3. Na czym polegał efekt wdrożeniowy (no gruncie zawartych umów) w odniesieniu do projektów prowadzonych przez beneficjentów: Przedsiębiorstwo Urządzeń Ochrony Środowiska [...] Sp. z o.o., [...] SA, [....] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. [...] Sp. zo.o. ? 4. Czy beneficjenci - Przedsiębiorstwo Urządzeń Ochrony Środowiska [....] Sp. z o.o., [...] SA, [...] Sp. zo.o., [...] Sp.zo.o., [...] Sp. zo.o., [...] Sp. z o.o. – na podstawie umów zawartych z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju zobowiązani są do uzyskania przychodów z komercjalizacji wyników badań naukowych i prac rozwojowych przeprowadzonych w ramach Projektu. No wypadek odpowiedzi pozytywnej proszę o wskazanie wartości zakładanych przychodów? 5. Czy beneficjenci - Przedsiębiorstwo Urządzeń Ochrony Środowisko [...] Sp. z o.o., [...], [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...]. z o.o. - no wypadek wykonania projektów - uzyskali przychody z komercjalizacji wyników badań naukowych i prac rozwojowych przeprowadzonych w ramach Projektu na zakładanym poziomie ? No wypadek odpowiedzi negatywnej w zakresie uzyskania przychodów no zakładanym poziomie proszę o udzielenie informacji Jakie przychody osiągnęli beneficjenci z komercjalizacji wyników badań naukowych i prac rozwojowych przeprowadzonych w ramach Projektów? 6. Na jakim etapie jest proces komercjalizacji kosmetyków i leków prowadzony przez [...] SA w ramach prowadzonego projektu ? Czy beneficjent przygotował [...] i dokonał rejestracji wyrobów medycznych oraz wprowadził wyroby medyczne na rynek. Na wypadek zakończenia procesu proszę o udzielenie informacji o wysokości przychodów osiągniętych przez beneficjenta z komercjalizacji kosmetyków i leków? 7. Na Jakim etapie Jest proces komercjalizacji systemów kanalizacji sanitarnej prowadzony przez Przedsiębiorstwo Urządzeń Ochrony Środowiska [...] Sp. z o.o w ramach prowadzonego projektu ? Czy beneficjent przygotował dossier produktów oraz wprowadził produkty na rynek? Na wypadek zakończenia procesu proszę o udzielenie informacji o wysokości przychodów osiągniętych przez beneficjenta z komercjalizacji systemów kanalizacji sanitarnej? 8. Na jakim etapie jest proces komercjalizacji prac badawczych prowadzony przez [...] Sp. z o.o. w ramach prowadzonego projektu ? Na wypadek zakończenia procesu proszę o udzielenie informacji o wysokości przychodów osiągniętych przez beneficjenta z komercjalizacji prac badawczych? Czy beneficjent przygotował dossier produktów oraz wprowadził produkty na rynek? 9. Na jakim etapie jest proces komercjalizacji prac badawczych prowadzony przez [...] Sp. z o.o. w ramach prowadzonego projektu ? Na wypadek zakończenia procesu proszę o udzielenie informacji o wysokości przychodów osiągniętych przez beneficjenta z komercjalizacji prac badawczych? Czy beneficjent przygotował dossier produktów oraz wprowadził produkty no rynek? 10. Na jakim etapie jest proces komercjalizacji prac badawczych prowadzony przez [...] Sp. z o.o. w ramach prowadzonego projektu ? Na wypadek zakończenia procesu proszę o udzielenie informacji o wysokości przychodów osiągniętych ‘przez beneficjenta z komercjalizacji prac badawczych? 11. Na Jakim etapie Jest proces komercjalizacji liczników pomiarowych energii prowadzony przez [...] Sp. z o.o. w ramach prowadzonego projektu ? W przypadku zakończenia procesu wniósł o udzielenie informacji o wysokości przychodów osiągniętych przez beneficjenta z komercjalizacji liczników pomiarowych energii? Czy beneficjent przygotował dossier produktów oraz wprowadził produkty na rynek. Jednocześnie, na podstawie art. 14 ust 1 powołanej ustawy, wniósł o udostępnienie powyższych informacji w formie pisemnej, przesyłką listową - poleconą, na wskazany adres dla doręczeń wnioskodawcy. W dniu [...] września 2018 r. Dyrektor NCBR wydał decyzję nr [...] r. odmawiając udostępnienia informacji publicznej w całości, na podstawie art. 5 ust. 1 u.d.i.p. w związku żart. 15 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2018 r. poz. 87. ze zm., dalej: "u.z.f.n.") art. 17 ust. 1 w związku z art. 16 ust, 1 u.d.i.p. oraz art. 104 i art. 107 § 1-3 k.p.a. 5). W uzasadnieniu decyzji Dyrektor NCBR podniósł, iż wskazane w treści art. 15 ust. 1 wnioski, recenzje, umowy i raporty z realizacji zadań finansowanych ze środków na naukę stanowią tajemnicę przedsiębiorstw w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Ponadto, Dyrektor NCBR wyjaśnił, że informacje wnioskowane w punktach od 1 do 4 wynikają z treści wniosków o dofinansowanie oraz umów o dofinansowanie, zaś informacje wnioskowane w punktach od 5 do 11 wynikają z treści raportów z realizacji zadań, toteż stanowią tajemnicę przedsiębiorstw z mocy prawa. We wniosku z dnia [...] września 2018 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, działający w imieniu Wnioskodawcy pełnomocnik, wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylenie decyzji Dyrektora NCBR nr [...] i wydanie decyzji w przedmiocie udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem. Uznając, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji nr [...] jest prawidłowe Dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w [...] decyzją z [...] października 2018 r. utrzymał w mocy skarżone rozstrzygnięcie. Przypomniał, że jako podstawę prawną decyzji nr [...] wyraźnie wskazano art. 5 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 15 ust. 1 u.z.f.n., a nie jak twierdzi pełnomocnik, art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. Jako podstawą prawną wskazano także art. 15 ust. 1 u.z.f.n., a nie, jak utrzymuje pełnomocnik art. 15 ust. 1 i ust. 2 u.z.f.n. Podkreślono, że jako uzasadnienie prawne decyzji [...] przytoczono treść przepisów, na których oparto rozstrzygnięcie. Przytoczono również treść przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wyraźnie wyjaśniając jednak, że zastosowanie będzie miał w niniejszej sprawie ustęp 1 tego artykułu, na co wskazuje sformułowanie znajdujące się na czwartej stronie decyzji [...]. Podkreślono też, że w decyzji [...] nie znalazło się sformułowanie, jakoby o szczególnej wartości dla przedsiębiorcy określonych informacji świadczyło wystarczająco to, że podjął decyzję o ich szczególnej ochronie oraz podjął działania zmierzające do wyeliminowania możliwości ich dotarcia do osób trzecich w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Przeciwnie, w treści uzasadnienia decyzji wskazano, iż nadanie mocą ustawy określonym w art. 15 ust. 1 u.z.f.n. dokumentom szczególnej ochrony powoduje, że zarówno żądane dokumenty, jak i zawarte w nich informacje, nie mogą być udostępniane, bez względu na to czy podjęto działania ochronne, o których mowa w art. 11 ust. 4 u.z.n.k. W dalszej kolejności zauważono, że w decyzji znajduje się uzasadnienie, iż żądane informacje wynikają z dokumentów objętych tajemnicą z mocy ustawy. W tej sytuacji, organ uważa, że odniósł się do istoty żądania wniosku, ponieważ wskazał z jakich powodów nie może udostępnić wnioskowanych informacji. Ponownie zauważono, że pełnomocnik błędnie odczytuje treść wydanej decyzji powołując się na rzekomo błędne oparcie się na przesłankach wynikających z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 15 ust. 1 i ust. 2 u.z.f.n. w sytuacji, gdy rzeczywistą podstawą wydanej decyzji jest art. 5 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 15 ust. 1 u.z.f.n Do tut. Sądu P.J. wywiódł skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji. Wskutek bezczynności organu zarzucił mu naruszenie: 1) art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1764, dalej jako; UDIP) w zakresie, w którym organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak udostępnienia informacji publicznej przez skarżony organ, 2) art. 5 u.st, 1 i 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2010 r. Nr 96, poz. 615 z późn. zm.) poprzez jego zastosowanie na dzień wydania decyzji nr [...] z dnia [...] października 2018 r., podczas gdy powołany jako podstawa rozstrzygnięcia przepis art- 15 ust 1 i 2 ustawy nie obowiązywał na skutek jego uchylenia w dniu 1 października 2018 r. 3) art. 1 i 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2010 r. Nr 96, poz. 615 z późn. zm.) w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), poprzez przyjęcie, że skarżący wnosi o udzielenie informacji o wynikach realizacji zadań finansowanych ze środków na naukę, podczas gdy wniosek skarżącego dotyczył informacji na lemat formalnych warunków finansowanych projektów, które nie mają żadnego związku z wynikami badań. Pismem procesowym z dnia 7 marca 2019 r. pełnomocnik wnioskodawcy sprecyzował skargę podnosząc, że skarży decyzję z dnia [...] października 2018 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 27 maja 2019 r. pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi wobec faktu, iż pełnomocnik skarżącego nie doręczył mu bezpośrednio pisma precyzującego skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ przeprowadził postępowanie w sposób zgodny z dyspozycją art.138 K.p.a. i czy orzekał na podstawie aktualnego stanu prawnego. Na wyżej postawione pytania należało udzielić negatywnej odpowiedzi. Wskutek odwołania, jak i wskutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy organ, winien rozpoznać sprawę na nowo od początku, ze szczególnym uwzględnieniem zarzutów owego odwołania względnie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Nadto organ czyniąc powyższe, nie może abstrahować od stanu prawnego obowiązującego w dacie ponownego rozpoznawania sprawy. Na podmiocie prawa publicznego jakim jest pytany organ, ciąży bowiem obowiązek działania na podstawie obowiązującego prawa. Wydając decyzję administracyjną zobligowany jest więc do odniesienia się do przepisów aktualnych na ten moment. Jak wynika z treści skarżonego rozstrzygnięcia organ nie podołał w/w obowiązkom. Miast rozpoznać sprawę na nowo od początku, ograniczył się wyłącznie do oceny poprawności pierwszego swojego rozstrzygnięcia. Nadto czyniąc to, odnosił się wyłącznie do przepisów prawa jakie uczynił podstawą pierwszej decyzji-w tym m.in. do art. 15 ustawy z 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki. Nie zauważył jednakże tego, iż powyższy akt prawny, zgodnie z art.169 pkt 4 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1669) utracił moc z dniem wejścia w życie ustawy z 20 lipca 2018r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce tj. z dniem 1 października 2018 r. Powyższe w ocenie tut. Sądu świadczy więc o tym, że organ przy wydawaniu skarżonej decyzji dopuścił się dwóch naruszeń prawa, mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie tylko bowiem nie rozpoznał sprawy na nowo uchybiając przepisowi art.138 K.p.a. ale dodatkowo oparł rozstrzygnięcie na nieobowiązującym przepisie prawa. Bez wpływu na w/w konkluzje pozostaje to, czy przepis art. 15 uchylonej ustawy o zasadach finansowania nauki został w jakiejś formie umieszczony w nowej ustawie regulującej omawiane kwestie. Okolicznością niesporną jest bowiem to, że organ w skarżonej decyzji odnosił się do stanu prawnego przywołanego w pierwszej decyzji, nie powołując jakichkolwiek innych regulacji. Sąd administracyjny bada zaś poprawność skarżonej decyzji na dzień jej wydania i nie może domyślać się tego, jaką normę prawną organ uczyniłby podstawą swego ponownego rozstrzygnięcia gdyby spostrzegł, że pomiędzy jego pierwszym a kolejnym rozstrzygnięciem nastąpiła zmiana stanu prawnego. Niezależnie od powyższego w ocenie składu orzekającego organ oceniając poprawność pierwszej swej decyzji nie rozwinął zawartego w niej stwierdzenia, że pkt 1-4 wniosku inicjującego postępowanie dotyczą treści wniosków o dofinansowanie, a pkt 5-11 dotyczą treści raportów. W zakresie powyższego organ powinien zaś przedstawić szczegółowe motywy świadczące o tym, ze dokonał poprawnej systematyki przedmiotu wniosku. W szczególności winien odnieść się do treści pytań i dokładnie wyjaśnić, jakie z żądanych danych musiałby uzyskać z wniosków o dofinansowanie a jakie z raportów. Winien więc wyjaśnić m.in. to, jak często sporządzane są raporty (ma to znaczenie dla pytań o etap procesów komercjalizacji), czy raporty zawierają dane o dossier produktów, czy zawierają dane o wysokości dochodów z komercjalizacji, czy raporty zawierają informacje o rejestracji wyrobów medycznych, czy umowy o dofinansowanie zawierają dane na temat tego, na czym polegał efekt wdrożeniowy, czy z wniosków o dofinansowanie będzie wynikała informacja o tym, czy projekty zostały wykonane w całości? Brak rozwinięcia decyzji w powyższym zakresie sprawia bowiem, iż nabiera ona charakteru arbitralnego wymykając się kontroli sądowej. Na marginesie, odnosząc się do procesowego wniosku pełnomocnika organu podniesionego na rozprawie dodać należało, iż tut. Sąd nie dopatrzył się podstaw do odrzucenia niniejszej skargi. Do pisma procesowego pełnomocnika skarżącego z dnia [...] marca 2019r. precyzującego skargę, nie znajdowała zastosowania dyspozycja art. 66 § 1 P.p.s.a. - zgodnie z treścią paragrafu 3 owego artykułu. Pismo precyzujące skargę, ma bowiem tę samą wagę jak sama skarga i jego wniesienie pociąga za sobą poważne skutki procesowe. Powyższe sprawia iż niewłaściwym byłoby poddanie wymogów formalnych wniesienia takiego pisma dyspozycji art. 66 § 1 omawianej ustawy. W konsekwencji brak samodzielnego doręczenia pisma precyzującego skargę przez pełnomocnika skarżącego pełnomocnikowi organu, nie powodował konieczności zwrotu owego pisma. Wywołało więc ono skutki w sferze faktycznej. W związku z powyższym, uznając że skarżona decyzja narusza prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt 1 wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.). O kosztach orzeczono stosownie do dyspozycji art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.). Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do tego, aby uwzględniając uwagi zawarte w niniejszym uzasadnieniu, uczynić podstawą decyzji dyspozycje aktualnie obowiązującego prawa.