II SA/Wa 43/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA -Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej postanawia -odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji- J. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2007 r. [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając przedmiotowe żądanie skarżący podniósł, że skutki zwolnienia ze służby w postaci utraty źródła zarobkowania i możliwości wykonywania pracy zawodowej, mogą spowodować dla niego niepowetowaną szkodę i narazić go, a także najbliższe osoby, na pozbawienie środków utrzymania. Wskazał także, iż ze względu na treść opinii służbowej, zwolnienie ze służby będzie miało dyscyplinarny charakter, co z kolei może narazić go na konieczność poniesienia dodatkowych kosztów, negatywnie wpłynąć na prawa emerytalne i pozbawić praw mieszkaniowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd ma zatem możliwość, ale nie obowiązek wydania takiego postanowienia. Instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem prawidłowości zaskarżonej decyzji. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd nie analizuje zatem wszelkich skutków jej wykonania, a jedynie rozważa, czy wykonanie decyzji przed zakończeniem postępowania sądowego może spowodować nieodwracalne pogorszenie sytuacji skarżącego po ewentualnym wyeliminowaniu jej z obrotu prawnego. Wymieniony w powołanym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył sądowi orzekającemu w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przesłanki orzeczenia zgodnego z roszczeniem wnioskującego, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jest bowiem stanem niepożądanym niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych, a prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to, że o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji sąd administracyjny może orzec tylko, gdy stwierdzi, że wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/2004). W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować skutki, o których wyżej mowa. Nie wynika to również z okoliczności i charakteru sprawy. Słusznie zauważa J. K., że zwolnienie ze służby wiąże się z utratą świadczeń wynikających ze stosunku służbowego, a w konsekwencji może oznaczać pozbawienie środków utrzymania oraz narazić na dalsze skutki w zakresie praw emerytalnych i mieszkaniowych. Przedstawione okoliczności nie uzasadniają jednak poglądu, że wykonanie zaskarżonej decyzji rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 116 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) w razie uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, ulegają uchyleniu skutki tej decyzji, jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu. Z kolei art. 116 ust. 3 tej samej ustawy stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w ust. 1, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie w wysokości sześciokrotności kwoty uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość, a w przypadku gdy stanowisko służbowe, które żołnierz zawodowy zajmował przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, nie istnieje, według stawek na porównywalnym pod względem stopnia etatowego i grupy uposażenia stanowisku służbowym, obowiązujących w dniu uprawomocnienia się orzeczenia lub decyzji wymienionych w ust. 1. Ponadto, w kontekście argumentacji skarżącego, że wykonanie zaskarżonej decyzji może pozbawić go oraz najbliższe mu osoby środków utrzymania, mając na uwadze czas niezbędny do zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego, podnieść należy, że dla negatywnej oceny tej argumentacji nie bez znaczenia jest, znajdująca potwierdzenie w "zestawieniu" znajdującym się na karcie nr 128 akt osobowych, okoliczność, że w związku ze zwolnieniem ze służby J. K. wypłacono kwotę 22 247, 25 zł. W ocenie Sądu nie ma zatem podstaw do ustalenia, że wykonanie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2007 r. nr [...] rodzi niebezpieczeństwo powstania sytuacji, w której brak będzie możliwości późniejszego przywrócenia pierwotnego stanu rzeczy, czy też wynagrodzenia powstałej szkody przez późniejszy zwrot świadczenia. Wobec powyższego, mając na uwadze rygorystyczne kryteria, jakie ustawodawca wyznaczył sądowi orzekającemu w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności należy uznać, że brak jest podstaw do zastosowania ochrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, przewidzianej w art. 61 § 3 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.