II SA/Wa 43/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia studiów postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - E. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia studiów. Na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni wskazała, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwójką dzieci. Na dochód rodziny, według oświadczenia, składają się zarobki męża wnioskodawczyni osiągane na podstawie umowy o pracę i umowy o dzieło. Łączny dochód miesięczny brutto, według przedstawionych przez wnioskodawczynię dokumentów, wynosi 5531 zł brutto. Wnioskodawczyni podała też, że jej mąż jest właścicielem mieszkania o pow. 50 m ², w którym mieszka jej rodzina. Ponadto z przedstawionych dokumentów wynika, iż średnie miesięczne wydatki w gospodarstwie domowym skarżącej wynoszą ok. 1761,77 zł. Na powyższą sumę składa się opłata za czynsz – [...] zł, opłata za prąd [...] zł, opłata za gaz ok. [...] zł (wnioskodawczyni przedstawiła fakturę na kwotę [...] zł za okres trzech miesięcy), opłata za telefon – [...] zł oraz rata kredytu konsumpcyjnego [...] zł. Dodatkowo wnioskodawczyni podała, iż inne dodatkowe stałe koszty utrzymania stanowią wyżywienie, zakup ubrań, opłaty szkole (obiady dla dzieci i składki na komitet rodzicielski, zajęcia dodatkowe i niezbędne artykuły szkolne). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Cytowany powyżej przepis prawa przewiduje instytucję prawa pomocy, będącą realizacją konstytucyjnego prawa do sądu. Podstawą do skorzystania z tego uprawnienia przez stronę jest wykazanie, iż jest ona w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania jej prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji przedstawionych przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Z przedstawionych dokumentów wynika, iż w czteroosobowym gospodarstwie domowym miesięczny dochód wynosi 5531 zł brutto, co w przeliczeniu na jednego członka rodziny wynosi 1382,75 zł brutto, natomiast średnie miesięczne wydatki kształtują się w granicach 1761,77 zł. Z zestawienia tego wynika, iż po uiszczeniu stałych wydatków przez wnioskodawczynię rodzina dysponuje kwotą około 3769,23 zł miesięcznie. Przedstawione okoliczności nie pozwalają na stwierdzenie, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 200 zł tytułem wpisu sądowego od złożonej skargi. Należy wyjaśnić wnioskodawczyni, iż pojęcie "utrzymanie konieczne" wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy, oznacza środki na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w tym postępowaniu. Natomiast pomoc państwa wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Odnosząc się natomiast do stwierdzenia skarżącej, iż jej sytuacja ulegnie pogorszeniu w przyszłości z powodu nakładania na nią nadmiernych i nieuzasadnionych obciążeń związanych ze wznowieniem studiów, należy wyjaśnić wnioskodawczyni, że Sąd ocenia aktualną sytuację materialną i bytową skarżącej na podstawie złożonych przez nią oświadczeń i dokumentów. Natomiast w przypadku gdy sytuacja jej ulegnie pogorszeniu będzie mogła złożyć kolejny wniosek o przyznanie jej prawa pomocy wskazując na zaistniałe okoliczności, które Sąd będzie obowiązany ocenić na nowo. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.