II SA/Wa 430/05

WyrokWSA w Warszawie2005-06-22

Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Bronisław Szydło, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić przyznania świadczenia w drodze wyjątku, jeśli wnioskodawca nie spełnia przesłanki całkowitej niezdolności do pracy, a jedynie częściowej, mimo istnienia wcześniejszego orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy, które wygasło?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku, ponieważ wnioskodawca nie spełniał przesłanki całkowitej niezdolności do pracy. Nowsze orzeczenie lekarza orzecznika ZUS stwierdziło częściową niezdolność do pracy, a wcześniejsze orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy wygasło, co uprawniało organ do zbadania aktualnego stanu zdrowia skarżącego.
Stan faktyczny
Skarżący A.K. złożył wniosek o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania świadczenia, uznając, że skarżący nie spełnia przesłanki całkowitej niezdolności do pracy, gdyż orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] września 2004 r. stwierdziło jedynie częściową niezdolność do pracy. Skarżący zaskarżył decyzję, podnosząc zarzut naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym kwestionując dopuszczenie dowodu z późniejszego orzeczenia lekarskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia WSA Bronisław Szydło, Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia w drodze wyjątku - oddala skargę - II SA/Wa 430/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję podjętą w dniu [...] października 2004 r. i odmówił przyznania A.K. świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu do w/w decyzji Prezes ZUS podniósł, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z roku 2004, Nr 39, poz. 353) jest możliwe, jeżeli wnioskodawca spełnia następujące warunki: 1. jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym; 2. nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności; 3. nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek; 1. nie ma niezbędnych środków utrzymania; Prezes ZUS wyjaśnił również, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienienia przez wnioskodawcę którejkolwiek z przesłanek wyklucza możliwość przyznania mu świadczenia w drodze wyjątku. W ocenie Prezesa ZUS A.K. nie spełnia warunków do przyznania świadczenia z art. 83 cyt. ustawy. Odwołujący się został bowiem orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] września 2004 r. uznany za częściowo niezdolnego do pracy do dnia [...] września 2005 r. Niespełniona została, więc przesłanka całkowitej niezdolności do pracy, o której mowa w/w przepisie. Ponadto Prezes ZUS stwierdził, że podnoszone przez odwołującą się stronę trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania świadczenia w drodze wyjątku gdyż świadczenie to nie ma charakteru socjalnego. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący podniósł zarzut naruszenia przez organ przepisu art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz art. 6, 7, 8, 12, 75 i 78 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez dopuszczenie sprzecznego z prawem dowodu z wypisu treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] września 2004 r., a pominięcie dowodu z wypisu treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] sierpnia 2003 r. Zdaniem skarżącego przyjęcie dowodu z późniejszego orzeczenia lekarza orzecznika ZUS stoi w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa, bowiem lekarz dokonując badania w dniu [...] września 2004r. nie mógł orzec, że przed tą datą strona była częściowo niezdolna do pracy. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis ten wskazuje na cztery przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby osoba starająca się o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku mogła je otrzymać. Jedną z tych przesłanek jest całkowita niezdolność do pracy ze względu na wiek lub stan zdrowia. Z akt sprawy wynika, że urodzony w dniu [...] kwietnia 1962 r. skarżący miał w chwili wydawania decyzji wiek 42 lat tak, więc nie spełnia przesłanki niezdolności i do pracy ze względu na wiek. Także przesłanka całkowitej niezdolności do pracy ze względu na stan zdrowia nie została spełniona. Skarżący, bowiem został orzeczeniem lekarza orzecznika z dnia [...] września 2004 r. uznany za osobę częściową niezdolną do pracy, okresowo do dnia [...] września 2005 r. Zarzut skarżącego, iż Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie uwzględnił wcześniejszego orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] sierpnia 2003 r. nie może być wzięty pod uwagę. Przedmiotowym orzeczeniem Pan A.K. został, co prawda uznany za osobę całkowicie niezdolną do pracy, ale okresowo do dnia [...] sierpnia 2004 r. Wobec tego, że to orzeczenie określało stan zdrowia skarżącego tylko do dnia [...] sierpnia 2004 r. organ prowadząc postępowanie miał prawo do zbadania stanu zdrowia skarżącego na dzień podejmowania decyzji. Nowe orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] września 2004 r. określiło aktualny stan zdrowia pana A.K. wskazując, iż jest częściowo niezdolny do pracy. Nie spełniał, zatem jednej z przesłanek wymienionych w art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło