II SA/Wa 432/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Sędzia WSA – Adam Lipiński Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej – uchyla zaskarżaną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji – Prezydent [...] po zarejestrowaniu w dniu [...] sierpnia 2009 r. skarżącego A. K. jako bezrobotnego, decyzją z tego samego dnia nr [...], uznał wymienionego za osobę bezrobotną i odmówił mu przyznania prawa do zasiłku. Następnie Prezydent [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...],, działając na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a i pkt 4 oraz ust. 4c, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. z 2008 r. Dz. U. Nr 69, poz. 415 ze zm.), orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2013 r. i w uzasadnieniu podał, że wymieniony nie stawił się po raz pierwszy w Urzędzie Pracy [...] w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Z kolei decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Prezydent [...], działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. po wznowieniu postępowania i w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a oraz art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, uchylił powyższą decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] i przywrócił skarżącemu status osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2013 r., a w uzasadnieniu podał, że w dniu [...] kwietnia 2013 r. wpłynęła informacja od koordynatora prac i doradztwa OPS o powodzie opóźnienia rozliczenia skierowania wydanego na prace społeczno – użyteczne i powodzie niestawiennictwa skarżącego w Urzędzie pracy. W oświadczeniu z dnia [...] maja 2014 r. skarżący podał, że decyzją walnego zgromadzenia w styczniu 2014 r. został wybrany na prezesa zarządu Spółdzielni Socjalnej "[...]", zaś funkcję prezesa zarządu w Spółdzielni Socjalnej "[...]" pełni od października 2013 r. W tej sytuacji Prezydent [...] decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], mając za podstawę art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] listopada 2013 r. i w uzasadnieniu podał, że z posiadanych dokumentów wynika, że nie jest on zdolny lub gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. W odwołaniu od powyższej decyzji do Wojewody [...], skarżący wniósł o jej uchylenie i podniósł, iż spełnia niezbędne warunki do posiadania statusu osoby bezrobotnej, zaś funkcję prezesa zarządu spółdzielni socjalnej pełni jako wolontariusz i nie jest nigdzie zatrudniony ani nie posiada innych źródeł dochodu. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując na konieczność ustalenia od kiedy skarżący pełni funkcję prezesa zarządu w Spółdzielni Socjalnej "[...]" oraz w Spółdzielni Socjalnej "[...]". Następnie Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r., działając na podstawie art. 149 i art. 150 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] oraz decyzji ostatecznej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], zaś w uzasadnieniu podał, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, tj. przedstawienie dokumentu z którego wynika, iż od dnia [...] kwietnia 2005 r. skarżący pełnił rolę Prezesa w Fundacji [...]. Następnie Prezydent [...] decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. w związku z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 1 i ust. 4 ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 674 z późn. zm.) i art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.): 1. uchylił decyzję z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] uchylającą decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] orzekającą o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2013 r. i orzekającej o przywróceniu statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2013 r. 2. uchylił decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] orzekającą o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2013 r. 3. orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] stycznia 2013 r. 4. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że ustalono, iż skarżący w Spółdzielni Socjalnej "[...]" jest prezesem od dnia [...] października 2013 r., w Spółdzielni Socjalnej "[...]" jest prezesem od dnia [...] stycznia 2013 r., a ponadto jest prezesem Fundacji [...] od dnia [...] kwietnia 2005 r. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osobą bezrobotną nie może być osoba, która jest niezdolna i niegotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, niezdolną i niegotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy. Na dzień [...] stycznia 2013 r. skarżący pełnił rolę prezesa w dwóch podmiotach w związku z czym Urząd Pracy [...] w związku z pełnionymi stanowiskami przyjął ten dzień jako dzień w którym stał się osobą niezdolną i niegotową do podjęcia zatrudnienia. W odwołaniu z dnia [...] listopada 2014 r. skarżący A. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przywrócenie statusu osoby bezrobotnej. W uzasadnieniu podniósł, że spełnia wszelkie ustawowe wymogi do posiadania statusu bezrobotnego, a o jego zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia świadczy m.in. to, iż w okresie od dnia [...] stycznia 2013 r. stawiał się na wszystkie obowiązkowe wizyty wyznaczone przez Urząd Pracy, składał wnioski o skierowanie na szkolenie oraz podał, że "W każdej z tej spółdzielni socjalnych sprawuję funkcje prezesa jako wolontariusz, aby posiadać dodatkowe uzasadnienia do skierowania mnie na szkolenie". Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotny oznacza m.in. osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Z kolei według art. 33 ust 4 pkt 1 ustawy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 i przepisy powyższe mają charakter bezwzględnie obowiązujący. W rozpoznawanej sprawie natomiast, Wojewoda [...] na podstawie danych uzyskanych z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego ustalił, iż skarżący jest prezesem zarządu Spółdzielni Socjalnej "[...]" o numerze KRS: [...] zarejestrowanej w dniu [...] października 2013 r., jak również w Spółdzielni Socjalnej "[...]" zarejestrowanej w KRS w dniu [...] sierpnia 2012 r. (numer KRS: [...]). Jak zaś wynika z uchwały nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Członków Spółdzielni Socjalnej "[...]", skarżący został powołany do pełnienia funkcji prezesa zarządu w powyższej Spółdzielni od dnia [...] stycznia 2013 r. W związku z tym, iż został zarejestrowany jako osoba bezrobotna w Urzędzie Pracy [...] w dniu [...] sierpnia 2009 r., a więc pełnił funkcję prezesa spółdzielni w okresie posiadania statusu bezrobotnego, należało orzec o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] stycznia 2013 r. Pełnienie przez daną osobę, zarejestrowaną w urzędzie pracy, funkcji prezesa zarządu stanowi przesłankę wskazującą na brak możliwości posiadania przez tą osobę statusu bezrobotnego, w związku z niespełnianiem przez nią niezbędnych warunków określonych przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie bowiem z definicją bezrobotnego, zawartą w ww. przepisach art. 2 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy, bezrobotny oznacza m.in. osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej. Zaś w przypadku osoby pełniącej funkcję prezesa zarządu spółdzielni socjalnej nie można mówić o pełnej zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia. Zaznaczono również, iż fakt pełnienia funkcji prezesa zarządu spółdzielni, nawet jako wolontariusz, nie pobierając z tego tytułu wynagrodzenia, nie stanowi potwierdzenia, że skarżący jest osobą zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, a tym samym, że spełnia przesłanki do posiadania statusu osoby bezrobotnej określone przepisami art. 2 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy. W dalszej części stwierdzono, że organy administracji publicznej, zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 6 k.p.a., działają na podstawie przepisów prawa. Przepisy art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Osoba, która nie spełnia warunków określonych powyższymi przepisami nie może posiadać statusu osoby bezrobotnej i ustawodawca nie pozostawił tu organowi w żadnej mierze swobody czy uznania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący A. K. uznał zaskarżoną decyzję za niezgodną z prawem. W uzasadnieniu – powołując się na opisany stan faktyczny – podał, że nigdzie nie stanowi się, iż wolontariat jest powodem zabrania statusu osoby bezrobotnej, zaś dalej opisał zadania stojące przed spółdzielnią socjalną. Natomiast swoje zadania w dwóch spółdzielniach socjalnych wykonuje w chwili wolnej i funkcja prezesa jednoosobowego zarządu spółdzielni pozwalała i nadal pozwala przyjść do Urzędu Pracy na wezwanie, zaś jego aktywność w Urzędzie Pracy potwierdzona jest złożonymi wnioskami o skierowanie na szkolenie, które były odrzucane. Zgodnie z definicją bezrobotnego zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy o promocji zatrudnienia, bezrobotny oznacza po pierwsze osobę niezatrudnioną, a przez określenie niezatrudniona należy rozumieć nie posiadającej umowy o pracę na etat umowy o dzieło, umowy zlecenie lub inną zarobkową formę umowy, która mówi, że pracodawca zleca mi za określonym wynagrodzeniem wykonanie pracy – świadczenie pracy zarobkowej. W jego przypadku jako wolontariusz i to na dodatek spółdzielni socjalnej nie prowadzącej działalności gospodarczej, nie zatrudniającej ludzi (na etacie), nie jest zatrudnieniem. Ponadto bezrobotny oznacza osobę niewykonującą innej pracy zarobkowej, a w jego przypadku nie zachodzi przypadek wykonywania pracy zarobkowej. Ponadto osoba bezrobotna musi być gotowa do podjęcia zatrudnienia, lecz jemu nie zdarzyło się, aby otrzymał ofertę pracy i jej ewentualnie odmówił. Skoro zaś starał się o przyjęcie na różne szkolenia, to upada teza o braku gotowości do podjęcia przez niego pracy, a ponadto nie otrzymał żadnej oferty szkolenia. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione przez skarżącego. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 5) Kodeksu postępowania administracyjnego, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W rozpoznawanej sprawie decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] wprawdzie nie była decyzją ostateczną, bowiem organ pierwszej instancji nie rozpoznał jej ponownie, jednakże Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r., wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] oraz decyzji ostatecznej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] i w uzasadnieniu podał, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, tj. przedstawienie dokumentu z którego wynika, co w tym miejscu należy zaakcentować, iż od dnia [...] kwietnia 2005 r. skarżący pełnił rolę Prezesa w Fundacji [...]. Zatem wznowienie postępowania było dopuszczalne, bowiem dotyczyło innej sprawy. Natomiast rozstrzygnięcie wznowieniowe zawarte w decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], a następnie utrzymane w mocy zaskarżoną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] stycznia 2013 r., jest niezgodne z prawem. Z tego mianowicie powodu, że skoro w postanowieniu o wznowieniu organ powołuje się jedynie na przesłankę wznowieniową dotyczącą pełnienia od dnia [...] kwietnia 2005 r. funkcji Prezesa w Fundacji [...] i co również przytacza w uzasadnieniu decyzji, to po pierwsze winien ustalić, a czego nie uczynił, czy wobec tego faktu zaistniały przesłanki z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. z 2013 r., poz. 674 ze zm.), uniemożliwiające mu zdolność lub gotowość do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze pracy. Jeśli zaś doszedłby do takiego wniosku, to po drugie rozstrzygnięcie o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] stycznia 2013 r. jest wadliwe, bowiem dotyczy daty, od kiedy skarżący sprawował funkcję Prezesa Spółdzielni Socjalnej "[...]" i która to sprawa była prowadzona w przytoczonym już wyżej postępowaniu w trybie zwykłym, a nie funkcję Prezesa Fundacji [...] którą, jak już wyżej wspomniano, pełnił od dnia [...] kwietnia 2005 r. i która to okoliczność, jako jedyna, stanowiła przesłankę wznowienia postępowania. Innymi słowy, pozytywna odpowiedź na wyżej postawione pytanie o uniemożliwieniu skarżącemu zdolności lub gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze pracy, winna być rozstrzygnięta poprzez utratę przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] sierpnia 2009 r., bowiem z tym dniem przyznano mu status osoby bezrobotnej decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...]. Tytułem uzupełnienia dodać należy, że Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji w żadnym stopniu nie odniósł się do wspomnianej już wyżej przesłanki, która stanowiła podstawę wznowienia postępowania, a jedynie przytoczył fakt pełnienia przez skarżącego funkcji Prezesa Zarządu Spółdzielni Socjalnej "[...]" i Spółdzielni Socjalnej "[...]", a więc okoliczności wymagających wyjaśnienia w toczącej się w trybie zwykłym i to w innej sprawie, a wymienionej już wyżej. Niezależnie od powyższego zaskarżonej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. w myśl którego decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Tymczasem organ w żadnym stopniu nie uzasadnił w zaskarżonej decyzji, jakie powody przemawiały za nadaniem tej decyzji wspomnianego rygoru (podstawy prawnej z przytoczeniem przepisu prawa), co ma również – zdaniem Sądu – istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.