II SA/Wa 435/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.) Sędzia WSA Janusz Walawski Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi L. T. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie; 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], na podstawie § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013), § 12 pkt 1 i § 30 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] orzekającej o niezdolności L.T. do pełnienia zawodowej służby wojskowej – kategoria N. W uzasadnieniu wskazała, że wobec wielokrotnych nieprawidłowych wyników badań biochemicznych wskaźników wydolności [...] (w tym badania i zaświadczenie dołączone do odwołania przez stronę) oraz w oparciu o konsultację lekarską (specjalisty w dziedzinie [...]) Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. prawidłowo rozpoznała u L.T. schorzenie, tj. [...] w przebiegu [...] i zakwalifikowała do § 44 pkt 15 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. Podkreśliła, że schorzenie z racji konieczności dalszej diagnostyki (nie jest znana przyczyna) wymaga dalszej obserwacji i ewentualnego leczenia co wykracza poza obowiązki służbowe wojskowych komisji lekarskich. Procesy diagnostyczne i lecznicze są procedurami kontraktowanymi z NFZ i wykonywane w ramach umów z NFZ w podstawowej oraz specjalistycznej opiece lekarskiej. Procedury te nie należą do wojskowych komisji lekarskich, które diagnozują i oceniają aktualny stan zdrowia kandydatów oraz określają ich aktualną zdolność do zawodowej służby wojskowej (na dzień wykonywanych badań) i nie zajmują się dokładnym ustalaniem przyczyn schorzenia. Zaznaczyła, że wymagania od kandydatów do pełnienia zawodowej służby wojskowej są bardzo wysokie co spowodowane jest perspektywą wieloletniej, ciężkiej służby. Do zawodowej służby wojskowej powinni być powoływani zdrowi ludzie, gdyż służba ta ze względu na swoją specyfikę charakteryzuje się wieloma czynnikami uciążliwymi dla zdrowia m.in.: bardzo dużym stresem, urazowością, nieregularnym trybem pracy oraz związanym z tym nieprawidłowym odżywianiem się (co jest przeciwwskazaniem przy występowaniu podwyższonych wskaźników wydolności [...]). Wskazane zatem uwarunkowania wymagają od kandydatów bardzo dobrego stanu zdrowia i w tym przypadku predysponują orzekanego w znacznym stopniu do wystąpienia poważnych dolegliwości związanych z rozpoznanym schorzeniem czyniąc go niezdolnym do wykonywania jakichkolwiek zadań służbowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L.T. zakwestionował orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r., uznając je za krzywdzące. Wniósł o skierowanie go na kolejne badania lekarskie do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Z. w celu weryfikacji zarzutów zawartych w odwołaniu. Skarżący podkreślił, że jest dawcą krwi, co wiąże się każdorazowo z bardzo szczegółową weryfikacją i badaniem próbek krwi. Stwierdzona zaś w trakcie badań krwi podwyższona próba [...] wynika z okazjonalnego spożywania w krótkim okresie czasu suplementu diety, który zaprzestał przyjmować natychmiast po wykonaniu badań przez organ I instancji. Zaznaczył, że lekarz wojskowy o specjalności [...] wskazał, że po weryfikacji wyników badań krwi oraz przeprowadzeniu USG jest to stan przejściowy zatrucia toksynami, niewymagający leczenia. Potwierdzeniem powyższego faktu są, dołączone do odwołania, wyniki badań laboratoryjnych przeprowadzonych na własny koszt oraz opinia lekarza, pod którego opieką pozostaje, świadczące o tendencji spadkowej zatrucia [...]. Ponadto podał, że w latach 2012-2014 służył jako żołnierz zawodowy i wówczas wyniki badań były prawidłowe. Obecnie jest zatrudniony na stanowisku [...], co wiąże się z pracą ze związkami chemicznymi i w wyniku badań lekarskich nie stwierdzono u niego żadnych problemów zdrowotnych. Podał, że zatrucie toksynami ustępuje samoistnie, co wynika z naturalnej zdolności [...] do samoleczenia jak i oczyszczania organizmu, ma charakter tymczasowy i nie ma wpływu na funkcjonowanie psychofizyczne. Organy orzekające błędnie zatem uznały go za osobę niezdolną do zawodowej służby wojskowej uniemożliwiając mu w ten sposób powrót do służby. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, sąd kontroluje legalność wydawanych przez te organy rozstrzygnięć z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. W ramach podjętej kontroli sądowej, sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikacji orzeczeń wojskowych komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować badanego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to komisja w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie. Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, ogranicza się więc do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego, ustalenie stanu zdrowia badanego, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności była zgodna z przepisami w sprawie zasad określenia zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich w tych sprawach. W ocenie Sądu, zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. nie spełnia tych kryteriów, a tym samym zostało wydane z naruszeniem przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia. Zgodnie z § 24 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80 ze zm.) orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać w szczególności: 1) rozpoznanie, 2) ustalenie kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej, a w razie stwierdzenia chorób i ułomności – określenie ich związku lub braku związku z zawodową służbą wojskową. Orzeczeniem z dnia [...] listopada 2014 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. rozpoznała u L.T. [...] - § 44 pkt 15 załącznika nr 1 powołanego rozporządzenia, co kwalifikuje badanego do kategorii "N" w Grupie I - niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Podkreślić należy, że tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi uregulowany w przepisach rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r., ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory wynikające z ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.). Nie oznacza to jednak, że przepisy postępowania administracyjnego, a w szczególności jego zasady nie powinny być przestrzegane. Realizacja obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego przez organ administracji przebiega w dwóch aspektach. Po pierwsze, polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego, co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym orzeczenia. Stosownie do treści § 23 powołanego rozporządzenia, orzeczenie o zdolności do zawodowej służby wojskowej wojskowe komisje lekarskie wydają po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i skompletowaniu dokumentów. Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia zajmuje stanowisko na podstawie otrzymanej dokumentacji. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badania lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów (§ 25 pkt 4 rozporządzenia). W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy, bowiem nie zebrał w sposób należyty i nie zbadał całości materiału dowodowego wymaganego dla wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. całkowicie pominęła w procesie orzeczniczym sygnalizowaną przez L.T. potrzebę przeprowadzenia ponownych badań lekarskich, zwłaszcza, że w odwołaniu od orzeczenia organu I instancji wskazał on, że uzyskane nieprawidłowe wyniki podczas badań przeprowadzonych przez organ I instancji w dniach 20 października 2014 r. i 6 listopada 2014 r., były spowodowane okresowym zażywaniem suplementu diety. Skarżący zaznaczył, że w związku z przyjmowaniem tego produktu nastąpiło przejściowe zatrucie organizmu toksynami, które nie uszkodziło [...] ani innych narządów wewnętrznych. Powyższe stwierdzenie oparł na wynikach badań laboratoryjnych krwi przeprowadzonych na własny koszt w dniu 26 listopada 2014 r. oraz opinii lekarza, pod którego opieką pozostaje, które świadczą o tendencji spadkowej zatrucia [...] związkami chemicznymi zawartymi w tym suplemencie. Ponadto w ślad za odwołaniem (pismo z dnia 6 grudnia 2014 r.) skarżący nadesłał zaświadczenie lekarskie Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "[...]" w Z. z dnia 12 grudnia 2014 r., podpisane przez lekarza medycyny A.K., z którego wynika, że w związku z kolejnym badaniem krwi przeprowadzonym w dniu 11 grudnia 2014 r. odnotowano spadek poziomu [...] w stosunku do badania z dnia 26 listopada 2014 r. Zdaniem Sądu, nie odnosząc się do aspektu oceny medycznej zaistniałego stanu należy stwierdzić, że z punktu widzenia procesowego rację ma L.T. twierdząc, iż jego sprawa nie została załatwiona w oparciu o kompletny materiał dowodowy. Bezspornie wyniki badań przesłane przez skarżącego w dniach: 26 listopada 2014 r. – [...] U/l, 11 grudnia 2014 r. – [...] U/l, 5 stycznia 2015 r. – [...] U/l, a następnie 7 stycznia 2015 r. – [...] U/l, wykazują spadek poziomu [...] we krwi. Zatem brak zlecenia przez organ odwoławczy kolejnych badań laboratoryjnych i konsultacji lekarskiej celem weryfikacji dotychczasowych wyników ma istotne znaczenie dla ustalenia zdolności skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej w dacie orzekania. Nie sposób jest bowiem zaakceptować stanowiska Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W., która opierała się wyłącznie na badaniach przeprowadzonych przez organ I instancji, że stan zdrowia badanego (biochemiczne wskaźniki wydolności [...]) nie mógł ulec poprawie. Powyższe twierdzenie organu odwoławczego, nie ma oparcia w materiale dokumentacyjnym sprawy i jako nieudowodnione wymaga zakwestionowania. Należy wskazać, że § 30 ust. 2 powołanego rozporządzenia zezwala organowi odwoławczemu na przeprowadzenie badania lekarskiego i specjalistycznego, jak też skierowania żołnierza na obserwację szpitalną. Choć taka potrzeba niewątpliwie zaistniała w przedmiotowej sprawie to Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. poprzestała na analizie akt orzeczniczych przedstawionych przez organ I instancji. Słusznie skarżący nie może zaakceptować powyższej sytuacji, jeżeli weźmie się pod uwagę doniosłe skutki orzeczenia o jego niezdolności do służby. Organ odwoławczy powinien kierować się zasadą praworządności i zaufania przewidzianymi w art. 7 i art. 8 k.p.a., których w tej sprawie nie przestrzegano. W tych okolicznościach, poprzestanie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. na rozpoznaniu odwołania w oparciu o materiał dowodowy ustalony przez organ I instancji, jak też pozostawienie argumentacji strony bez wyjaśnienia, naruszyło również art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ rozpoznając ponownie sprawę, zobowiązany jest do uwzględnienia powyższych uwag. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.