II SA/Wa 436/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 15 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską postanawia 1. odmówić ustanowienia adwokata 2. odmówić ustanowienia radcy prawnego. M. M. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską. Na podstawie informacji przedstawionych przez wnioskodawcę w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy ustalono, co następuje: Skarżący sam prowadzi gospodarstwo domowe. Dysponuje stałym miesięcznym dochodem w wysokości 3.218,42 zł netto stanowiącym wynagrodzenie za pracę. W gospodarstwie domowym wnioskodawca ponosi następujące stałe miesięczne wydatki: czynsz najmu mieszkania – [...] zł, opłaty remontowe, wywóz śmieci, sprzątanie klatki schodowej – łącznie [...] zł, opłaty za energię elektryczną – ok. [...] zł, gaz – ok. [...] zł, Internet – [...] zł, telefon – ok. [...] zł, koszt lekcji języka angielskiego – [...] zł oraz koszt biletów kolejowych – [...] zł. Wnioskodawca wskazał również, iż posiada oszczędności w kwocie 1.100 zł. Skarżący oświadczył, że ponosi także wydatki na wyżywienie (ok. [...] zł), kosmetyki i środki czystości (ok. [...] zł) oraz odzież (ok. [...] zł). Podał, iż w lutym 2011 r. poniósł koszty postępowań administracyjnych i sądowych w wysokości [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Cytowany powyżej przepis przewiduje instytucję prawa pomocy, będącą realizacją konstytucyjnego prawa do sądu. Podstawą do skorzystania z tego uprawnienia przez stronę jest wykazanie, iż znajduje się ona w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania jej prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy następuje na postawie informacji przedstawionych przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Z przedstawionych dokumentów wynika bowiem, iż uzyskiwany przez niego stały miesięczny dochód wynosi 3.218,42 zł netto, natomiast wskazane wydatki, obejmujące koszty koniecznego utrzymania, które zgodnie z postanowieniem NSA z dnia 13 lutego 2009 r. sygn. akt II OZ 127/09, obejmują nie tylko wydatki na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych (stałe opłaty z tytułu czynszu, opłaty za gaz, energię elektryczną itp.), ale również wydatki na żywność, odzież, środki czystości czy edukację, wynoszą łącznie ok. 2800 zł. Zatem w gospodarstwie domowym skarżącego nadal pozostaje ok. 400 zł, a zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez NSA w postanowieniu z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 862/04 (niepubl.), strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę. Sąd w przytoczonym postanowieniu dodał, iż osoba ubiegająca się o prawo pomocy powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby oszczędności poczynione w ten sposób okazały się niewystarczające, może zwrócić się o pomoc państwa. W nawiązaniu do argumentów wnioskodawcy, dotyczących poniesionych przez niego kosztów postępowań sądowych i administracyjnych w wysokości [...] zł, należy stwierdzić, iż zgodnie z treścią przepisu art. 239 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zarządzeniem z dnia 21 lipca 2011 r. zarządzono zwrot nienależnie uiszczonej opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 436/11 w kwocie [...] zł, zarządzeniem z dnia 4 sierpnia 2011 r. zarządzono zwrot nienależnie uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi na decyzję Ministra Sprawiedliwości w kwocie [...] zł, natomiast w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 578/11 zarządzeniem z dnia 11 maja 2011 r. został zwrócony skarżącemu nienależnie uiszczony wpis w kwocie [...] zł, a w dniu 5 sierpnia 2011 r. zarządzono zwrot nienależnie uiszczonej opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2011 r. w kwocie [...] zł. Uwzględniając powyższe oraz to, iż wnioskodawca posiada oszczędności w wysokości 1.100 zł brak jest podstaw, aby przyjąć, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego dla niego utrzymania. Odnosząc się z kolei do wskazanych argumentów wnioskodawcy, dotyczących przewidywanych kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego z wyboru, nie stanowią one przesłanki warunkującej ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.