II SA/Wa 438/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska (spr.) Janusz Walawski Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2013 r. sprawy ze skargi G. P. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenie Komendanta Szkoły Policji w [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości. Komendant Główny Policji orzeczeniem z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], na podstawie art. 135n ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), uchylił orzeczenie Komendanta [...] w [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w części dotyczącej wymierzonej kary i uznając obwinionego winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, odstąpił od wymierzenia kary dyscyplinarnej. W pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy. Organ wskazał, że G. P., [...], obwiniony został o to, że: 1) W okresie od czerwca 2011 r. do dnia [...] lutego 2012 r. w [...], będąc [...] Policji w [...], dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego w postaci naruszenia dyscypliny służbowej w ten sposób, że nie dopełnił obowiązku powiadomienia w pisemnym raporcie drogą służbową Komendanta [...] w [...], o zmianie swojego miejsca zamieszkania, tj. czyn określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687, Nr 217, poz. 1280 i Nr 230, poz. 1371) w zw. z § 13 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. Nr 151, poz. 1261); 2) W okresie od dnia [...] stycznia do dnia [...] lutego 2012 r. w [...], będąc [...] Policji w [...], w czasie wolnym od służby, dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego w postaci nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta w ten sposób, że w kontaktach osobistych z M. P. oraz D. P. awanturował się oraz używał słów powszechnie uważanych za obelżywe, czym naruszył obowiązek przestrzegania zasad poprawnego zachowania i kultury osobistej oraz dbania o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy, tj. czyn określony w art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687, Nr 217, poz. 1280 i Nr 230, poz. 1371) w zw. z § 7 i § 23 zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr 1, poz. 3). W konsekwencji rozstrzygnięcia organu II instancji uznano G. P. winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego opisanego w pkt 1 (niepowiadomienia o zmianie swojego miejsca zamieszkania) i odstąpiono od wymierzenia kary dyscyplinarnej. W motywach uzasadnienia organ podał, że obowiązek informowania przełożonego o zmianie miejsca zamieszkania wynika z treści § 13 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2002 r. Nr 151, poz. 1261). Wskazano, że akta osobowe skarżącego nie zawierają raportu, w którym G. P. informuje przełożonego o zmianie miejsca zamieszkania, a zatem bez znaczenia pozostają dowody z zeznań świadków na okoliczność powodów i czasu jego opuszczenia. Odstępując od wymierzenia kary dyscyplinarnej, organ II instancji stwierdził, że wymierzona przez Komendanta [...] w [...] kara dyscyplinarna nagany, choć najniższa z przewidzianych w katalogu kar, jest zbyt surowa. Wskazał, że kara ta nie w pełni uwzględnia dyrektywy zawarte w art. 134h ustawy o Policji, tj. okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego (sytuacji życiowej policjanta, braku negatywnych skutków przewinienia dla służby oraz dobrej opinii służbowej policjanta, wynikającej z nienagannej służby, w tym okoliczności, iż był wielokrotnie wyróżniany i nagradzany. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi G. P. do tutejszego Sądu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów, skarżący podniósł zarzuty naruszenia: art. 31 ust. 2 i 3, art. 42 ust. 2 i 3, art. 48 ust. 2, art. 52 ust. 1, art. 59 ust. 1, art. 68 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 67 ust. 3 pkt 3 i art. 132, 134, 135 ustawy o Policji. Zarzucił też naruszenie § 18 ust. 3 Statutu NSZZ Policjantów oraz § 13 pkt 6 i § 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów oraz § 1 ust. 2 i § 7 i 23 zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej Policjanta". Nadto naruszenie decyzji nr [...] Komendanta [...] w [...] z dnia [...] marca 2011 r. w sprawie tzw. powiadomienia alarmowego, obowiązującego w [...] Policji w [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł naruszenie zasady wyrażonej w art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji, dotyczącej obowiązku dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Twierdził, że przedstawiony mu zarzut jest nieprecyzyjny, w zakresie w jakim dotyczy daty początkowej i końcowej przewinienia. Daty te nie wynikają, jego zdaniem, z jakichkolwiek dowodów. Powołał się także na treść art. 135 ust. 4 ustawy. Skarżący zauważył, że organ zamiennie używa pojęć "miejsce zamieszkania" i "miejsce pobytu" oraz "miejsce przebywania", nie interpretując ich i nie wyjaśniając tych pojęć. Podnosił, że organ pominął art. 52 Konstytucji i art. 6 i 7 ustawy o ewidencji ludności, które definiują te pojęcia jako miejsce związane z zamiarem stałego pobytu w określonej miejscowości i pod oznaczonym adresem oraz miejsce związane z pobytem czasowym (przebywanie). Odwołał się do treści § 13 i § 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, jak też do treści instrukcji alarmowania, z której wynika obowiązek każdorazowego powiadamiania miejsca zamieszkania i numeru telefonu, twierdząc, że obowiązki te spełnił. Podniósł także zarzuty dotyczące wadliwości prowadzonego postępowania dowodowego, polegające na bezkrytycznym przyjmowaniu zeznań jego byłej żony oraz osób z nią związanych i wybiórczym traktowaniu pozostałych materiałów dowodowych, uniemożliwieniu mu lub utrudnieniu w zapoznaniu się z materiałami dowodowymi, a także zarzuty, dotyczące zamieszczania nieprawdziwych treści w materiałach postępowania, dotyczących faktu odmowy zapoznania się przez obwinionego z materiałami postępowania oraz przeglądania akt, którą to czynność miał dokonać w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym, wyeliminowaniu z obrotu prawnego przez sąd administracyjny podlegał będzie taki akt wydany przez organ administracji publicznej, który narusza przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też poprzez naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania, jak również, gdy obarczony jest wadą nieważności – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a. Przedmiotem skargi jest wydanie w wyniku przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego orzeczenia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], na mocy którego organ uznał w pkt 1, że G. P. jest winny popełnienia przewinienia dyscyplinarnego w postaci naruszenia dyscypliny służbowej, polegającej na niepowiadomieniu organu o zmianie miejsca zamieszkania, jednocześnie w punkcie 2 orzeczenia organ umorzył postępowanie na podstawie art. 134j ust. 4 ustawy o Policji co do pozostałych zarzutów, odstępując od wymierzenia kary dyscyplinarnej. Organ II instancji, stwierdzając w osnowie orzeczenia, iż w pozostałym zakresie zaskarżone orzeczenie utrzymuje w mocy, utrzymał tym samym w mocy orzeczenie organu I instancji, który umorzył przedmiotowe postępowanie w zakresie objętym pkt 2, to jest, że w okresie od dnia [...] stycznia do dnia [...] lutego 2012 r. w [...], skarżący będąc [...] Policji w [...], w czasie wolnym od służby, dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego w postaci nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta w ten sposób, że w kontaktach osobistych z M. P. oraz D. P. awanturował się oraz używał słów powszechnie uważanych za obelżywe, czym naruszył obowiązek przestrzegania zasad poprawnego zachowania i kultury osobistej oraz dbania o społeczny wizerunek formacji, w której służy, tj. czyn określony w art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687, Nr 217, poz. 1280 i Nr 230, poz. 1371), w zw. z § 7 i § 23 zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej Policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr 1, poz. 3). Stosownie do art. 132 powołanej ustawy o Policji, "Policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej (ust. 1). Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (ust. 2)". Art. 132 ust. 3 powołanej ustawy o Policji wylicza przykładowo, stanowiąc, że naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności: 1) odmowa wykonania lub niewykonania rozkazu lub polecenia przełożonego, 2) zaniechanie czynności służbowych albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy, 3) niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenia uprawnień określonych w przepisach prawa. Uszło uwadze organu, iż stosownie do art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Skoro skarżącemu zarzucono czyny nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej w okresie od czerwca 2011 r. do [...] lutego 2012 r. oraz od dnia [...] stycznia 2012 r. do dnia [...] lutego 2012 r., to niewątpliwie postanowienie Komendanta [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] (k-[...]) wydane zostało z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji. Stosowanie do art. 135 ust. 3 omawianej ustawy, postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna sie po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Stosownie zaś do art. 135 ust. 4 ustawy o Policji, kary dyscyplinarnej nie można wymierzyć po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Proste zestawienie dat “nieprzestrzegania przez skarżącego zasad etyki zawodowej w okresach od czerwca 2011 r. do dnia [...] lutego 2012 r." w zestawieniu z datą wydania przez Komendanta [...] w [...] postanowienia z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wskazuje, że co do części czasokresu organ uchybił terminowi, o którym mowa w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji. Ponadto organ nie uwzględnił treści art. 135 ust. 4 ustawy, albowiem część stawianych zarzutów dotyczyła okresu dłuższego niż rok, za który to okres stosownie do art. 135 ust. 4 ustawy, nie można wymierzyć kary dyscyplinarnej. Dodaktowo organ nie zbadał i nie wskazał stosownie do art. 107 K.p.a. w kontekście art. 135 ust. 3 ustawy, w jakiej dacie przełożony dyscyplinarny powziął wiadomość o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Brak wskazania tej daty uniemożliwia de facto stwierdzenie w jakiej części zarzutów (z jakiego okresu) nie można było objąć postępowaniem dyscyplinarnym, a zatem nie można było wszcząć postępowania dyscyplinarnego z uwagi na upływ terminu określonego w art. 135 ust. 3 ustawy. Powyższe oznacza, że rozstrzygnięcia obu organów zawierają wady w zakresie ustalenia stanu faktycznego, które to wady spowodowały nieprawidłową kwalfiikację prawna. Ponownie rozpoznając sprawę organ uzupełni postępowanie dowodowe i ustali, czy postępowanie dyscyplinarne powinno zostać wszczęte z uwagi na upływ terminu 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego – art. 135 ust. 3 ustawy o Policji. Organ ustali datę powzięcia tej wiadomości, a następnie określi czasokres 90 dni od tej daty. Następnie za tak określony okres dokona ponownej kwalifikacji prawnej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.