II SA/Wa 44/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Sędziowie Adam Lipiński, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2009 r. sprawy ze skargi K. H. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) w dalszej treści uzasadnienia zwanej ustawą o emeryturach i rentach z FUS, którą odmówił K. H. przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, przyznanie świadczenia w drodze wyjątku jest możliwe, gdy spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: ─ wnioskodawca jest lub był osobą ubezpieczoną, ─ nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania emerytury lub renty wskutek szczególnych okoliczności, ─ nie może podjąć działalności zarobkowych z uwagi na stan zdrowia lub wiek, ─ nie posiada niezbędnych środków utrzymania. Prezes ZUS ustalił, że K. H. na przestrzeni 74 lat życia legitymuje się okresem składkowym 15 lat 8 miesięcy i 6 dni. W latach 1955-1961, 1969-1984 nie pozostawał w zatrudnieniu i nie wykazał, aby w tym okresie z uwagi na zły stan zdrowia nie mógł podjąć zatrudnienia. Po dniu 1 czerwca 1986 r. nie podjął żadnego zatrudnienia, a wiek 65 lat osiągnął [...] W ocenie Prezesa ZUS wnioskodawca nie wykazał żadnych szczególnych okoliczności uniemożliwiających mu przezwyciężenie przeszkód w wykonywaniu zatrudnienia i dlatego też odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. H. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r., zarzucając naruszenie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, bowiem nie zaliczono mu pełnego okresu zatrudnienia w R. w B. Był tam zatrudniony w okresie od 20 września 1950 r. do 15 listopada 1960 r., podczas gdy do okresu składkowego przyjęto jedynie okres zatrudnienia od 20 września 1950 r. do 25 listopada 1955 r. Ponadto podniósł, że jest całkowicie niezdolny do pracy zarobkowej z uwagi na wiek, nie może podjąć leczenia, gdyż nie jest objęty ubezpieczeniem społecznym. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrując skargę K. H. pod tym kątem, Sąd nie stwierdził, aby Prezes ZUS, podejmujący zaskarżone decyzje o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia w drodze wyjątku, dopuścił się naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć wpływ na wynik postępowania administracyjnego. Prezes ZUS, podejmując zaskarżone decyzje, przestrzegał reguł procedury administracyjnej, do czego był zobowiązany postanowieniami art. 124 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W szczególności przestrzegał zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc podejmował wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Należycie i wyczerpująco informował strony o okolicznościach faktycznych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Wreszcie w sposób wyczerpujący zebrał, rozpatrzył i ocenił cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.pa.) oraz uzasadnił swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że K. H. ze względu na wiek nie może podjąć zatrudnienia. Urodzony [...] w dacie wydania zaskarżonej decyzji przekroczył 74 rok życia. Poza sporem pozostaje także fakt trudnej sytuacji materialnej skarżącego. Wraz z żoną Ireną utrzymują się z jej emerytury w wysokości 524,69 zł miesięcznie – netto. K. H. legitymuje się jedynie okresem składkowym 15 lat 8 miesięcy i 6 dni, z tym że od dnia 1 czerwca 1986 r. w ogóle nie pracował, mimo że w tym okresie z uwagi na ówczesny stan zdrowia i wiek był zdolny do pracy zarobkowej. Wprawdzie w skardze zarzuca, że Prezes ZUS nie zaliczył mu do okresu składkowego zatrudnienia w R. w B. od 26 listopada 1955 r. do 15 listopada 1960 r., jednak – jak to wyjaśnił organ w odpowiedzi na skargę, przedstawione przez skarżącego na tę okoliczność dowody, w postaci zaświadczenia powołanej [...] nie potwierdzają, aby w tym okresie skarżący podlegał ubezpieczeniu. Gdyby Sąd Okręgowy w K., orzekający o przyznaniu obecnemu skarżącemu prawa do emerytury w sprawie o sygn. akt: [...], zaliczył mu zatrudnienie od 26 listopada 1955 r. od 15 listopada 1960 r. do okresu składkowego, skarżący nabyłby prawo do emerytury na zasadach ogólnych. Skarżący nie spełnia więc wszystkich warunków do przyznania świadczenia w drodze wyjątku określonych w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a mianowicie nie wykazał, że na skutek szczególnych okoliczności, mimo 74 lat życia, legitymuje się jedynie ponad 15-letnim okresem składkowym, a także przyczyny, dla których od 1 czerwca 1986 r. nie pracował. Nie wykazał, aby w jego życiu zaszły okoliczności, które uniemożliwiły mu wypracowanie okresu składkowego, co najmniej 20 lat, co umożliwiłoby mu otrzymanie emerytur. Skarżący nie wskazał również żadnych okoliczności wyjaśniających jego tak długie przerwy w zatrudnieniu, a wszystkie te przerwy w jego zatrudnieniu wystąpiły w czasie, gdy nie występowały żadne trudności w uzyskaniu pracy. Rozpoznanie wniosku skarżącego nastąpiło na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS i wymagało wykazania spełnienia wszystkich przesłanek określonych w tym przepisie. Skoro więc skarżący nie spełnia wymienionych w tym przepisie przesłanek, to decyzja odmawiająca przyznania mu tego świadczenia nie narusza prawa. Z tych względów Sąd, na mocy art. 151 ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.