II SA/Wa 44/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-07-17
Skład orzekający: Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczenia w drodze wyjątku z ubezpieczeń społecznych powinien zostać oddalony, jeśli skarżący z mocy prawa jest zwolniony z tych kosztów na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku podlega oddaleniu, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, strona skarżąca w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co w niniejszej sprawie zostało wykazane ze względu na niskie dochody.Stan faktyczny
K. H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą świadczenia w drodze wyjątku. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i utrzymują się z emerytury żony w wysokości 764 zł brutto miesięcznie. Wykazano mieszkanie o powierzchni 47 m2 jako majątek.Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla K. H. adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. H. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku postanawia 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla K. H. adwokata z urzędu.
K. H. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku. Na podstawie informacji przedstawionych w urzędowym formularzu wniosku
o przyznanie prawa pomocy ustalono, co następuje.
Skarżący we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną. Oboje
są osobami starszymi. Utrzymują się z emerytury uzyskiwanej przez żonę wnioskodawcy w wysokości 764 zł brutto miesięcznie. Jako majątek wykazano mieszkanie o powierzchni 47 m2.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również ppsa, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu
w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a do takich należy wymieniona sprawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Koszty sądowe obejmują zarówno opłaty sądowe (wpis i opłatę kancelaryjną) jak i zwrot wydatków (art. 211
w zw. z art. 212 § 1 powołanej ustawy). Na mocy powołanego przepisu skarżący
z mocy prawa zwolniony jest w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych
w toku całego postępowania, a zatem również przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega ocenie
w odniesieniu do przesłanek określonych w ustawie i winien być oddalony.
Z tego względu, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw.
z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia.
Odnosząc się do wniosku o ustanowienie pełnomocnika wskazać należy,
że prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ppsa).
Sytuacja finansowa skarżącego jest w chwili obecnej niezwykle trudna. Na jedną osobę w rodzinie przypada bowiem kwota 382 zł brutto miesięcznie. Wykazany dochód z pewnością nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla wnioskodawcy i jego żony. Skarżący wykazał, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz
art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w pkt. 2 postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło