II SA/Wa 444/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.) Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Iwona Dąbrowska Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją rozkaz nr [...] Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia [...] września 2010 r., 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego na rzecz W. K. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, działając na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 4 oraz art. 115 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.), § 15 ust. 1 pkt 3 oraz § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 z późn. zm.), rozkazem personalnym z dnia [...] września 2010 r. nr [...] (pkt 6), zwolnił [...] W.K. z dniem [...] listopada 2010 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w okresowej opinii służbowej. Szef Sztabu Generalnego WP, po rozpoznaniu odwołania ww. od przedmiotowego rozkazu personalnego, działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – dalej: kpa, upoważnienia Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. w sprawie załatwiania spraw w jego imieniu, wydanego na podstawie art. 268a kpa, decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], uchylił zaskarżony rozkaz nr [...] (pkt 6) Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia [...] września 2010 r. w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...] lutego 2011 r., w pozostałej części zaskarżony rozkaz utrzymał w mocy. W uzasadnieniu wymienionej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż [...] W.K. pełnił służbę na stanowisku służbowym: [...]. W dniu [...] stycznia 2010 r., w związku ze zbliżającym się końcem okresu kadencji na zajmowanym stanowisku służbowym, sporządzono opinię służbową, mającą na celu ocenę wykonywania przez [...] obowiązków służbowych. Następnie Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych rozkazem personalnym nr [...] (pkt 11) z dnia [...] czerwca 2010 r. zwolnił W.K. z dniem [...] czerwca 2010 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. W.K. w dniu [...] czerwca 2010 r. wniósł odwołanie od powyższego rozkazu do Szefa Sztabu Generalnego WP. Organ II instancji w wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania uznał, iż zasługuje ono na uwzględnienie. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego stwierdził, iż w rozkazie personalnym nr [...] (pkt 11) brak jest uzasadnienia. W związku z powyższym Szef Sztabu Generalnego WP decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., uchylił zaskarżony rozkaz personalny nr [...] (pkt 11) Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia [...] czerwca 2010 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdyż zaszła konieczność przeprowadzenia prawidłowego, merytorycznego postępowania od początku w całości zakończonego wydaniem decyzji zawierającej wszystkie składniki zakreślone w kodeksie postępowania administracyjnego. Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych rozpatrując ponownie sprawę [...], w dniu [...] września 2010 r. wydał rozkaz personalny nr [...] (pkt 6), którym zwalnia W.K. z dniem [...] listopada 2010 r. z zawodowej służby wojskowej i przenosi do rezerwy wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. W.K. w dniu [...] października 2010 r. (data stempla pocztowego) wniósł odwołanie od powyższego rozkazu do Szefa Sztabu Generalnego WP, uzasadniając je wadliwie przeprowadzonym procesem opiniowania, zakończonym wystawieniem oceny dostatecznej, która, zdaniem skarżącego, była zaniżona - skarżący nie zgodził się z negatywnym przedstawieniem cech osobowych swojej osoby. Ponadto ww. poinformował organ odwoławczy o trudnej sytuacji materialnej swojej rodziny oraz o nieprawidłowościach w zakresie realizacji spraw personalnych w [...] (zawieranie kontraktów, powoływanie do zawodowej służby wojskowej). Szef Sztabu Generalnego WP po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania wskazał, iż problematykę opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych reguluje art. 26 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.) oraz rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 maja 2008 roku w sprawie opiniowania żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 94, poz. 601), obowiązujące w dniu opiniowania [...]. Organ odwoławczy podniósł, iż opinia służbowa W.K. została sporządzona przez bezpośredniego przełożonego - dowódcę plutonu [...] A.W. w dniu [...] stycznia 2010 r., za okres od dnia [...] lipca 2007 r. do dnia [...] stycznia 2010 r. Od sporządzonej opinii służbowej, opiniowany w dniu [...] lutego 2010 r. wniósł odwołanie do wyższego przełożonego - dowódcy [...] R.D. W celu rzetelnego i obiektywnego rozpatrzenia odwołania, na wniosek rozpatrującego, dowódca jednostki wojskowej rozkazem dziennym nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. powołał komisję, którą zobligował do przedstawienia protokołu dowódcy [...]. W dniu [...] marca 2010 r., mając na uwadze stanowisko opiniującego oraz notatkę z prac komisji – [...] R.D. rozpatrzył wniesione odwołanie. Utrzymał w mocy wystawioną ocenę dostateczną przez [...] A.W. oraz dokonał zmian w opinii służbowej w pkt X i XI działu II część A cechy osobowe. W dniu [...] kwietnia 2010 r. zapoznał W.K. ze sposobem rozpatrzenia wniesionego odwołania od opinii służbowej. Zgodnie z art. 26 ust. 18 ustawy pragmatycznej opinia służbowa stała się ostateczna. Szef Sztabu Generalnego WP zauważył, iż skarżący błędnie wskazał w odwołaniu, iż komisja zakończyła swoją pracę tu cyt.: "sporządzeniem protokołu, który został zatwierdzony przez dowódcę kompanii - rozpatrującego odwołanie". Komisja zakończyła pracę sporządzeniem notatki, która nie została zatwierdzona przez dowódcę. Notatka zwierała wnioski, które były pomocne rozpatrującemu odwołanie, dowódcy [...] R.D. rozpatrzyć wniesione odwołanie. Fakt, iż dowódca jednostki powołał komisję pozostaje bez wpływu na prawidłowość postępowania odwoławczego. Odwołanie rozpatrzył właściwy organ - dowódca [...], co znajduje potwierdzenie w dziale V arkusza opinii służbowej. W ocenie organu odwoławczego, Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych rozpatrując ponownie sprawę W.K. dopełnił ogólnym zasadom postępowania administracyjnego, określonym w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego, prawidłowo zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz uzasadnił podjętą decyzję zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa. W zakresie zgłoszonych przez [...] nieprawidłowości w realizacji spraw personalnych w [...] organ II instancji wystąpił do Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych RP o wyjaśnienie wskazanych nieprawidłowości podniesionych w przedmiotowym odwołaniu. Jednocześnie organ II instancji stwierdził, że w związku z wniesieniem odwołania, zgodnie z dyspozycją wynikającą z art. 130 § 2 kpa zaskarżona decyzja nie mogła zostać wykonana, dlatego też należało zmienić datę zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy, bowiem decyzja w celu jej zrealizowania powinna posiadać przymiot ostateczności, zatem data zwolnienia powinna przypadać po dacie otrzymania przez odwołującego niniejszej decyzji organu II instancji. Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. W.K., reprezentowany przez pełnomocnika - r. pr. J.K., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej, jak i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie norm prawa materialnego, poprzez: błędną wykładnię art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, polegającą na przyjęciu, iż dopuszczalnym jest opiniowanie żołnierza zawodowego i wystawienie mu oceny nagannej także za okres, w którym faktycznie nie jest on zdolny do wykonywania obowiązków służbowych w związku z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim, co jest przypadkiem losowym i niezależnym od opiniowanego; niewłaściwe zastosowanie art. 26 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a tym samym dokonanie negatywnej oceny czynników niezależnych od opiniowanego żołnierza; niewłaściwe zastosowanie art. 107 § 3 kpa i brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji bez przywołania jakiejkolwiek podstawy prawnej, iż dopuszczalnym jest powoływanie komisji w celu rozpatrzenia odwołania opiniowanego od opinii służbowej. W odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz o oddalenie wniosku strony skarżącej o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna ona zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, jako wadliwa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ wydając skarżoną decyzję, uzasadnił w sposób wystarczający motywy swojego działania. Podstawą zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy był przepis art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.). Zgodnie z jego brzmieniem żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. W powyższej normie prawnej ustawodawca przewidział więc możliwość zwolnienia żołnierza, który otrzymał dostateczną ogólną ocenę w opinii służbowej. Jest to jednakże uprawnienie występujące po stronie organu, a nie obowiązek. Stąd, w sytuacji gdy organ podejmuje decyzję o zwolnieniu żołnierza z uwagi na zaistnienie przesłanki, o jakiej mowa w powyższym przepisie, musi w sposób pełny i szczegółowy wyjaśnić w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, dlaczego uznaje danego żołnierza za zbędnego do służby w Siłach Zbrojnych. Wyjaśnień tych powinien zaś dokonać biorąc pod uwagę kwalifikacje żołnierza, potrzeby Sił Zbrojnych i danej jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, jak również specyfikę służby wojskowej i potrzebę zabezpieczenia jednostek wojskowych z punktu widzenia logistycznego. Dopiero takie uzasadnienie decyzji o zwolnieniu sprawi, iż rozstrzygnięcie to nie będzie nosiło cech dowolności. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, iż organ nie podołał ww. obowiązkowi i nie uzasadnił przyczyn wydania skarżonej decyzji. Samo powołanie się w jej treści na okoliczność otrzymania przez żołnierza dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej, nie może być uznane za wystarczające umotywowanie działań organu. Fakt zaopiniowania żołnierza w sposób dostateczny jest bowiem jedynie przesłanką konieczną dla powstania po stronie organu uprawnienia do zwolnienia żołnierza ze służby. Nie stanowi jednak wyjaśnienia tego, dlaczego dany żołnierz, przez fakt otrzymania takiej opinii służbowej, stał się nieprzydatny do dalszego pełnienia służby wojskowej. Powyższy brak pełnego uzasadnienia decyzji sprawia, iż skarżone rozstrzygnięcie nie poddaje się kontroli instancyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie znając motywów działania organu, pozbawiony został możliwości zweryfikowania poprawności skarżonej decyzji. W świetle powyższego, skarżona decyzja jawi się, jako nosząca cechy dowolności, i jako taka, musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Organ ponownie rozpoznając sprawę będzie zobligowany do tego, aby sporządzić pełne i wszechstronne uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia, uwzględniając wykładnię art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, dokonaną przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu. W związku z powyższym, uznając, że skarżona decyzja narusza prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 sentencji wyroku zostało wydane w myśl art. 152 ww. ustawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. [pic]