II SA/Wa 445/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński Sędziowie WSA Ewa Pisula - Dąbrowska (spr.) Przemysław Szustakiewicz Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi R.C. na orzeczenie Szefa Biura Ochrony Rządu z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku oddala skargę Szef Biura Ochrony Rządu orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] uznał winnym R. C. tego, że w dniu [...] lipca 2010 r. nie stawił się w miejscu pełnienia służby i na podstawie art. 118 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. z 2004 r. Nr 163, poz. 1712 z późn. zm.) wymierzył mu karę dyscyplinarną – ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku. Jako podstawę prawną organ wskazał § 6 pkt 8 i § 25 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy BOR (Dz. U. Nr 78, poz. 711). W motywach uzasadnienia organ podał, że R. C. nie stawił się w miejscu pełnienia służby w dniu [...] lipca 2010 r. i nie poinformował przełożonych o przyczynie nieobecności w pracy. Wskazał, że funkcjonariusz po zakończeniu zwolnienia lekarskiego ([...] czerwca – [...] lipca 2010 r.) w dniu [...] lipca pomimo, że był to dzień roboczy nie stawił się na służbę i w czasie zwolnienia nie powiadomił czy wraca do pracy, czy też dalej będzie przebywał na zwolnieniu lekarskim. Jednocześnie organ stwierdził, że w dniu [...] lipca 2010 r. funkcjonariusz unikał kontaktów służbowych, albowiem nie odbierał telefonu od zwierzchnika i oficera dyżurnego. Zdaniem organu zachowanie funkcjonariusza było nieodpowiedzialne i było wyrazem lekceważenia obowiązków służbowych. Organ podał, że w toku prowadzonego postępowania swoją nieobecność na służbie w dniu [...] lipca 2010 r. funkcjonariusz tłumaczył tym, że z grafika służby, z którym zapoznał się w czerwcu, przed zwolnieniem lekarskim, nie wynikało, że wyznaczono mu służbę na dzień [...] lipca 2010 r. Zdaniem organu, obwiniony zlekceważył swoje obowiązki służbowe bowiem zapoznał się z wersją roboczą grafiku i nie ustalił kiedy zgodnie z zatwierdzonym w czasie jego zwolnienia grafikiem, przypada mu służba. W ocenie organu zachowanie funkcjonariusza było wysoce naganne ponieważ terminowe stawiennictwo do służby, wykonywanie rozkazów i poleceń służbowych stanowi podstawę do prawidłowego funkcjonowania i działania każdej komórki organizacyjnej Biura Ochrony Rządu. Nadto organ podniósł, że niestawiennictwo do służby w określonym czasie, kwestionowanie bądź nie wykonanie poleceń służbowych przełożonych stanowi rażące naruszenie dyscypliny służbowej i każdy funkcjonariusz winien mieć świadomość, że za takie postępowanie poniesie konsekwencje służbowe. Organ wyjaśnił, iż orzekając o wymiarze kary wzięto pod uwagę dotychczasową służbę obwinionego oraz okoliczności i charakter popełnionego czynu, który stanowi naruszenie dyscypliny służbowej w myśl § 6 pkt 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie warunków i trybu przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy BOR (Dz. U. Nr 78, poz. 711). Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi R. C. do tutejszego Sądu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia skarżący zarzucił mu wadliwą ocenę stanu faktycznego, nieprawidłowy opis czynu objętego postępowaniem dyscyplinarnym, niewspółmierność kary do stopnia zawinienia. Nadto brak regulacji prawnych w zakresie organizacji harmonogramu służby. Skarżący twierdził też, że w postępowaniu dyscyplinarnym nie wykazano, aby doszło do naruszenia konkretnego przepisu prawnego, skutkującego odpowiedzialnością dyscyplinarną. Podniósł również, że nie ponosi winy za to, że nie był obecny w dniu [...] lipca 2010 r. w pracy, albowiem od dnia [...] czerwca 2010 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, a zgodnie z harmonogramem służb, z którym zapoznał się w dniu [....] czerwca 2010 r., nie miał wyznaczonej służby na dzień [...] lipca 2010 r. Wyjaśniał, że gdyby powiadomiono go wcześniej o zmianie grafiku i o wyznaczeniu mu służby w dniu [...] lipca 2010 r. nie doszłoby do zaistniałej sytuacji. Wskazywał, że "nikt do niego nie telefonował w sprawie przypomnienia mu, że ma służbę [...] lipca 2010 r." Nadto, że nie miał obowiązku po zwolnieniu lekarskim stawiać się do pracy albowiem obecność w pracy wyznaczana jest harmonogramem służb, ewentualnie informacją przekazaną przez przełożonego. Skarżący wyjaśnił, że pełnił służbę w wielu komórkach organizacyjnych BOR i dotychczasowa praktyka była taka, że ten kto wprowadza zmianę do harmonogramu służb powiadamia osoby zainteresowane. Podnosił, że jego nieobecność nie miała istotnego znaczenia dla systemu ochrony. Wyjaśnił, że nie odbierał telefonu albowiem nie miał go przy sobie i podnosił, że w BOR istnieje system alarmowego powiadamiania, z którego organ nie skorzystał. Skarżący wskazał też, że toczące się cztery postępowania dyscyplinarne są wynikiem wytknięcia przełożonym niekompetencji w zakresie szkoleń fizycznych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył i ustalił, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Bezsporne w sprawie jest, że skarżący bezpośrednio po zakończeniu zwolnienia lekarskiego w dniu [...] lipca 2010 r. nie stawił się na służbie. Na zwolnieniu lekarskim przebywał w okresie od dnia [...] czerwca do dnia [...] lipca 2010 r. W przedmiotowej sprawie przyjąć należy, że skarżący w dniu [...] czerwca 2010 r. zapoznał się z projektem harmonogramu służb na miesiąc lipiec, albowiem z akt postępowania wynika, że ostateczny harmonogram zatwierdzony został w dniu [...] czerwca 2010 r. Okoliczność, iż skarżący zapoznał się z projektem, a nie z zatwierdzonym grafikiem służb na lipiec 2010 r. pozostaje bez wpływu dla stwierdzenia, że po zakończeniu zwolnienia winien on stawić się na służbę w dniu [...] lipca 2010 r., niezależnie od tego czy miał, czy też nie na ten dzień wyznaczoną służbę. Stosownie do art. 117 ust. 1 ustawy z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 163, poz. 1712 z późn. zm.), funkcjonariusz BOR podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie dyscypliny służbowej oraz w innych przypadkach określonych w ustawie. Rodzaje naruszeń dyscypliny służbowej wymienia § 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie warunków i trybu przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy BOR (Dz. U. Nr 78, poz. 711). Katalog deliktów dyscyplinarnych nie ma charakteru zamkniętego. Zaniechanie czynności służbowych lub wykonanie jej w sposób niedbały również skutkuje dla funkcjonariusza wszczęciem postępowania dyscyplinarnego. Istotę postępowania dyscyplinarnego scharakteryzował Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 lutego 2001 r., sygn. K 22/00 (OTK ZU nr 3/2001, s. 266-268), wskazując, że "deontologia postępowania dyscyplinarnego jest inna niż postępowania karnego. Łączy się ona przede wszystkim ze szczególnym charakterem niektórych zawodów oraz zasadami funkcjonowania konkretnych korporacji zawodowych. Ukształtowane w ich ramach reguły deontologiczne ukierunkowane są przede wszystkim na obronę honoru i dobra zawodu. Stąd też odpowiedzialność dyscyplinarna związana może być z czynami, które nie podlegają odpowiedzialności karnej. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego nie oznacza, że postępowanie dyscyplinarne staje się postępowaniem karnym". Wskazać należy, iż nawiązanie szczególnego stosunku pracy, właściwego tylko dla niektórych grup zawodowych spełniających ważne, z punktu widzenia interesu publicznego, role w państwie, powoduje konieczność określenia szczególnego trybu dyscyplinowania członków korporacji, w ramach której działają, gdy ich zachowanie uchybia obowiązkom lub godności wykonywanego zawodu. W rozpatrywanej sprawie określają je przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie warunków i trybu przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy BOR. Zgodnie z § 6 tego rozporządzenia naruszeniem dyscypliny służbowej, za które funkcjonariusz ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną jest w szczególności nieusprawiedliwione opuszczenie lub niestawienie się do miejsca pełnienia służby (§ 6 pkt 8). Skarżący nie kwestionuje faktu, iż na służbę w dniu [...] lipca 2010 r. nie stawił się, a jedynie podnosi i wskazuje na przyczyny tą nieobecność usprawiedliwiającą. W tym miejscu wskazać należy, iż rozkład czasu służby funkcjonariusza BOR regulują przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie rozkładu czasu służby funkcjonariuszy BOR (Dz. U. z 2004 r. Nr 7, poz. 63). Stosownie do § 5 ust. 1tego rozporządzenia, funkcjonariusze pełnią służbę w podstawowym rozkładzie czasu służby przez 8 godzin codziennie, od poniedziałku do piątku, w godzinach: 8.15 – 16.15. W ocenie Sądu, niezależnie od tego czy służba była pełniona w rozkładzie podstawowym czy zmianowym, po zakończeniu zwolnienia lekarskiego, funkcjonariusz winien był stawić się na służbę po zakończeniu zwolnienia po to chociażby, aby powziąć informację o rozkładzie czasu służby. W świetle powyższego należy uznać, iż organy orzekające w sprawie prawidłowo oceniły opisane wyżej zachowania skarżącego w trakcie zdarzenia, do którego doszło w dniu [...] lipca 2010 r., jako naruszenia dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej. Zdaniem Sądu, w powyższej sprawie organ szczegółowo zgromadził materiał dowodowy i poddał go wszechstronnej analizie, a wyciągnięte z niej wnioski są logiczne, spójne i przekonywujące. Wymierzona kara mieści się w katalogu z § 36 cyt. wyżej rozporządzenia w sprawie warunków i trybu przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego (...) i jest adekwatna do przewinienia, stosownie do § 34 ust. 1 rozporządzenia. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.