II SA/Wa 446/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Monika Niewińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2006 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Starosta P. decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 104 kpa, orzekł o obowiązku zwrotu przez K. B. kosztów szkolenia poniesionych w związku ze skierowaniem na szkolenie, w kwocie 300 zł, w terminie 14 dni od otrzymania decyzji. W uzasadnieniu podał, że z dniem utraty przez zainteresowaną statusu osoby bezrobotnej z powodu podjęcia nauki w systemie dziennym, tj. z dniem 1 września 2005 r., przerwała ona szkolenie bezrobotnego. Starosta, zgodnie z przepisem art. 40 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, może finansować tylko szkolenia bezrobotnych, osób pobierających rentę szkoleniową i żołnierzy rezerwy, natomiast zainteresowanej nie można zakwalifikować do żadnej z tych grup. Przerwa szkolenia z przyczyny innej niż podjęcie zatrudnienia czy innej pracy zarobkowej skutkuje zgodnie z art. 41 ust. 6 ww. ustawy, obowiązkiem zwrotu kosztów szkolenia. Organ wskazał ponadto, że stosownie do art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 tej ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do jego zwrotu, zaś za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się koszty szkolenia w przypadku określonym w art. 41 ust. 6. W odwołaniu skierowanym do Wojewody [...] K. B. nie zgodziła się z rozstrzygnięciem i podała, że przed rozpoczęciem szkolenia nie została poinformowana o konieczności pokrycia jego kosztów w związku z podjęciem nauki w systemie dziennym, otrzymała zgodę Powiatowego Urzędu Pracy na ukończenie szkolenia oraz ukończyła je z wynikiem bardzo dobrym. Podniosła ponadto, iż ze względu na trudną sytuacją finansową nie będzie w stanie pokryć kosztów szkolenia. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], działając na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 6 i ust. 4 pkt 2 i art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że w związku z tym, iż od 1 września 2005 r. odwołująca się utraciła status osoby bezrobotnej oraz prawo do stypendium z powodu podjęcia nauki w systemie dziennym, nie miała prawa kontynuować rozpoczętego szkolenia. W świetle obowiązujących przepisów prawnych utrata statusu bezrobotnego wyklucza możliwość kontynuowania i finansowania przez Starostę szkolenia rozpoczętego w okresie posiadania statusu bezrobotnego. Organ wskazał również, że wobec tego, iż w czasie trwania szkolenia zainteresowana utraciła status osoby bezrobotnej z przyczyny innej niż podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, poniesione przez urząd pracy koszty szkolenia podlegają zwrotowi zgodnie z art. 41 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zwrócił też uwagę na bezpodstawne udzielenie zgody na kontynuowanie szkolenia, a nadto na możliwość odroczenia płatności lub rozłożenia na raty kosztów szkolenia. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. B. zarzuciła organowi naruszenie w szczególności art. 9 kpa. W uzasadnieniu podniosła, że zarówno decyzja organu I, jak również II instancji, są niesłuszne. Wskazała bowiem, iż w odpowiedzi na jej pismo z dnia 9 września 2005 r., dotyczące zapytania o możliwość kontynuowania szkolenia w sytuacji podjęcia nauki w szkole policealnej w systemie dziennym, uzyskała zgodę na taką kontynuację. W jej ocenie, uznanie w zaskarżonej decyzji za słuszne rozstrzygnięcia Starosty P. o obowiązku zwrotu kosztów szkolenia kłóci się z zasadą wyrażoną w art. 7 kpa i wynika z niekompetencji urzędników. Skarżąca uznała ponadto, iż stwierdzenie w myśl art. 41 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, że nie ukończyła szkolenia z własnej winy, jest krzywdzące, niezrozumiałe i przeczące faktom, gdyż przystąpiła do niego w najlepszej wierze ukończenia go i zdobycia dodatkowych umiejętności, a nadto szkolenie ukończyła. Dodatkowo podniosła, że o finansowych konsekwencjach zaistniałej sytuacji została poinformowana dopiero po trzech miesiącach od przedstawienia urzędowi pracy swoich wątpliwości i dwóch miesiącach od ukończenia szkolenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie lub odrzucenie z argumentacją faktyczną i prawną zbieżną z zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym względem zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że K. B., posiadająca status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, została skierowana w dniu 12 sierpnia 2005 r. przez Starostę P. na kurs "Sprzedawca z obsługą kasy fiskalnej", rozpoczynający się w dniu 16 sierpnia 2005 r., od tej daty przyznano jej również stypendium odrębną decyzją Starosty. Zobowiązała się przy tym w oświadczeniu skierowanego na szkolenie, do zwrotu kosztów szkolenia w przypadku nieukończenia go z własnej winy. Poza sporem jest również okoliczność, iż w związku z podjęciem przez skarżącą w dniu 1 września 2005 r. nauki w [...] w P., Starosta P. odpowiednimi decyzjami orzekł o utracie przez nią statusu osoby bezrobotnej i utracie stypendium, z dniem 1 września 2005 r. Rację ma zarówno Starosta P., jak i Wojewoda [...], twierdząc, że starosta inicjuje, organizuje i finansuje z Funduszu Pracy szkolenia bezrobotnych, osób pobierających rentę szkoleniową i żołnierzy rezerwy, bowiem wynika to wprost z przepisu art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 95, poz. 1001 ze zm.). Powołana ustawa przewiduje w art. 76 ust. 1 obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Za nienależnie pobrane świadczenia pieniężne uważa się zaś m.in. zgodnie z art. 76 ust. 2 pkt 4, koszty szkolenia w przypadku określonym w art. 41 ust. 6, a więc wtedy, gdy osoba skierowana na szkolenie z własnej winy go nie ukończyła, chyba że powodem nieukończenia szkolenia było podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zawodowej. Ze wskazanego przepisu art. 41 ust. 6 wynika więc wyraźnie, że konieczną przesłanką obowiązku zwrotu kosztów szkolenia jest nieukończenie go z własnej winy (z dwoma wyjątkami), natomiast w żadnym razie nie wynika z niego, by za przesłankę takową uznać utratę statusu bezrobotnego. W niniejszej sprawie natomiast Starosta P., wbrew wskazanym zapisom ustawowym, bezzasadnie uznał, iż sam fakt utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej stanowi podstawę przyjęcia, że obowiązana jest ona do zwrotu kosztów szkolenia na podstawie art. 76 ust. 1 i art. 2 oraz art. 41 ust. 6 ww. ustawy. Należy zwrócić uwagę, iż omawiane przepisy są jasne, precyzyjne i nie powinny budzić trudności interpretacyjnych. Zupełnie niezrozumiałe jest ich zastosowanie w sytuacji zaświadczenia o ukończeniu kursu z dnia 3 października 2005 r. Dodatkowo należy wskazać, co podniosła również skarżąca, iż kierowana wątpliwościami zwróciła się do Powiatowego Urzędu Pracy w P. z prośbą o umożliwienie ukończenia szkolenia i otrzymała na powyższe zgodę. W tym kontekście zasadny jest zarzut skargi naruszenia zasady udzielenia informacji przewidzianej w art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Trafny jest również zarzut naruszenia art. 7 kpa ustanawiającego zasadę prawdy obiektywnej, poprzez uwzględnienie przez Starostę P., przede wszystkim interesu społecznego, kosztem słusznego interesu skarżącej. Skoro zatem zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wydaną z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, dającym podstawę do jej uchylenia, sam dopuścił się naruszenia prawa skutkującego uchyleniem zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy.