II SA/Wa 447/11
WyrokWSA w Warszawie2011-06-13
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Adam Lipiński, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zobowiązać byłego kandydata na żołnierza zawodowego do zwrotu kosztów nauki, jeśli przepisy, na podstawie których naliczono te koszty, zostały uchylone przed dniem zwolnienia ze służby?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek zwrotu kosztów nauki przez kandydata na żołnierza zawodowego, który rozpoczął naukę przed 1 stycznia 2008 r., a został zwolniony ze służby po tej dacie, wynika z przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2007 r., nawet jeśli przepisy te zostały później uchylone. Kluczowe jest zastosowanie przepisu przejściowego (art. 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r.), który nakazuje stosowanie dotychczasowych przepisów w zakresie obowiązku zwrotu kosztów.Stan faktyczny
Skarżący, B.G., został zwolniony ze służby kandydackiej z powodu niezaliczenia przedmiotów. Następnie zobowiązano go do zwrotu równowartości kosztów nauki. Skarżący zarzucił, że koszty te zostały naliczone na podstawie uchylonego przepisu. Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy decyzję, wskazując na zastosowanie przepisów przejściowych i obowiązujących do 31 grudnia 2007 r. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując błędną wykładnię i zastosowanie przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.) Sędziowie WSA Adam Lipiński Ewa Marcinkowska Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi B.G. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia równowartości kosztów utrzymania i nauki w związku ze zwolnieniem ze służby kandydackiej oddala skargę
Dziekan Wydziału [...] wnioskiem z dnia [...] maja 2010 r. wystąpił do Rektora – Komendanta [...] o zwolnienie [...] B. G. ze służby kandydackiej i skreślenie z listy studentów [...] z powodu niezaliczenia dwóch rygorów z przedmiotów kształcenia [...].
Po rozpatrzeniu wniosku Rektor – Komendant [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010 r. zwolnił z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka ww. słuchacza.
Rektor – Komendant [...] rozkazem dziennym nr [...] z dnia [...] października 2010 r. zdjął B. G. z ewidencji i wszelkiego rodzaju zaopatrzenia i przeniósł do rezerwy z dniem zwolnienia.
Następnie Rektor – Komendant [...] decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] zobowiązał wyżej wymienionego do zwrotu równowartości kosztów nauki w zakresie zakwaterowania, umundurowania, wyżywienia oraz nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych otrzymanych w związku z nauką w kwocie 52 869,16 zł.
B. G. złożył odwołanie od decyzji, nie kwestionował sposobu naliczenia kosztów do zwrotu, ani ich wysokości określonej w decyzji. Zarzucił natomiast, że koszty określone w zaskarżonej decyzji zostały naliczone na podstawie przepisu prawa, który został uchylony z dniem 1 stycznia 2008 r.
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ wskazał na brak podstaw do uwzględnienia odwołania i podał, że B. G. pełnił służbę kandydacką w [...] od dnia [...] sierpnia 2007 r. do dnia [...] października 2010 r., tj. do dnia zwolnienia ze służby kandydackiej wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów.
Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242 ze zm.), do kandydatów na żołnierzy zawodowych i żołnierzy zawodowych, w przypadku gdy pobierali naukę przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 2008 r., a zwolnienie ze służby nastąpiło po wejściu w życie ustawy, tj. po dniu 31 grudnia 2007 r., w zakresie obowiązku zwrotu równowartości kosztów poniesionych przez wojsko na jego utrzymanie i naukę, stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2007 r. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 66, poz. 614 ze zm.).
Następnie organ stwierdził, że B. G. rozpoczął pobieranie nauki w [...] przed 1 stycznia 2008 r., wobec czego ma zastosowanie przepis art. 135 ust. 1 ww. ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2007 r., z którego wynika, że żołnierze pełniący służbę kandydacką są obowiązani do zwrotu równowartości kosztów zakwaterowania, umundurowania i wyżywienia oraz innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych otrzymanych w związku z nauką w przypadku zwolnienia ich ze służby kandydackiej.
W konkluzji organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych. Delegacja zawarta w art. 137 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2007 r., na podstawie której rozporządzenie było wydane, obejmowała określenie sposobu ustalania równowartości kosztów, o których mowa w art. 135 ust. 1 tej ustawy oraz warunki i tryb ich zwracania, a także przypadki, w których może nastąpić zwolnienie z obowiązku zwrotu kosztów lub rozłożenia ich na raty i odroczenie terminu płatności.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw oraz art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami dotyczącymi postępowania.
Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Artykuł 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242 ze zm.) jest przepisem przejściowym, regulującym sytuację m.in. kandydatów na żołnierzy zawodowych, którzy pobierali naukę przed dniem 1 stycznia 2008 r., a zwolnieni zostali ze służby już po tej dacie. Natomiast obowiązek zwrotu wymienionych kosztów wynika z przepisów, do których wymieniony przepis przejściowy odsyła, tj. z przepisu art. 135 ust. 1 ww. ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2007 r., w myśl którego żołnierze pełniący służbę kandydacką są obowiązani do zwrotu równowartości kosztów zakwaterowania, umundurowania i wyżywienia oraz innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych otrzymanych w związku z nauką w przypadku zwolnienia ich ze służby kandydackiej m.in. wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów.
Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, bezsporne jest, że skarżący pełnił służbę kandydacką w [...] od dnia [...] sierpnia 2007 r. do dnia [...] października 2010 r., tj. do dnia zwolnienia ze służby kandydackiej. W przedmiotowej sprawie ma zastosowanie przepis art. 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, co oznacza, że należało zastosować art. 135 ust. 1 ww. ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2007 r.
Wskazać należy, że integralną częścią decyzji są załączniki, w których szczegółowo wyliczono koszty, o których mowa w art. 135 ust. 1 ww. ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2007 r.
Z § 38 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 66, poz. 614 ze zm.) wynika, że łączne faktycznie poniesione koszty, o których mowa w art. 135 ust. 1 powołanej wojskowej ustawy pragmatycznej, wynikające z ewidencji księgowej, przelicza się w stosunku do jednego kandydata. Koszty zakwaterowania, umundurowania i wyżywienia oraz innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych i rzeczowych związanych z nauką kandydata ustala się jako sumę faktycznie poniesionych kosztów tych świadczeń w okresie nauki. Wobec powyższego po dokonaniu analizy załączników znajdujących się w aktach administracyjnych, zdaniem Sądu zarzut skarżącego, dotyczący nieprawidłowego wyliczenia kosztów jest bezzasadny.
Z § 39 wymienionego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych wynika, że uwzględnienie okresu trwania zasadniczej służby wojskowej ma miejsce jedynie w przypadku zwolnienia ze służby kandydackiej żołnierza na jego wniosek. Regulacja ta nie dotyczy jednak skarżącego, który został zwolniony ze służby kandydackiej wskutek niespełnienia wymogów określonych w regulaminie studiów, nie zaś na swój wniosek.
Podkreślić również należy, że delegacja zawarta w art. 137 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2007 r., obejmowała sposób ustalania równowartości kosztów, o których mowa w art. 135 ust. 1 ustawy oraz warunki i tryb ich zwracania, a także przypadki, w których może nastąpić zwolnienie z obowiązku zwrotu kosztów lub rozłożenie ich na raty i odroczenie terminu płatności.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło