II SA/Wa 447/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Ewa Kwiecińska, Protokolant spec. Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2018 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego – oddala skargę – Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1782 ze zm.), § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1170 ze zm.) nakazał T. Z. opróżnienie lokalu mieszkalnego w [...] przy ul. [...]. T. Z. wniósł odwołanie od tej decyzji. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] Nr [...] w [...] otrzymała L. J. ([...]) jako pracownik cywilny zatrudniony w resorcie spraw wewnętrznych na podstawie decyzji nr [...] o przydziale mieszkania funkcyjnego z dnia [...] (powinno być [...]) stycznia 1990 r. Do wspólnego zamieszkiwania uprawnieni byli synowie K. i M.. Organ podał, że po śmierci głównego najemcy w przedmiotowym lokalu obecnie zamieszkuje T. Z. - syn wymienionej. KGP wskazał, że zgodnie z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. Podał, że lokat mieszkalny nr [...] przy ul. [...] Nr [...] w [...] pozostaje w dyspozycji Policji. Regulacja prawna dotycząca problematyki mieszkań dla funkcjonariuszy Policji, emerytów policyjnych została odrębnie uregulowana w przepisach resortowych i w tym zakresie nie mają zastosowania powszechne rozwiązania dotyczące najmu lokali mieszkalnych, czy też ochrony praw lokatorów. Organ wyjaśnił, że pojęciem "dyspozycyjność" organów Policji posługuje się art. 90 ustawy, stanowiący, że na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. KGP wskazał, że Sąd Najwyższy w tezie wyroku z dnia [...] czerwca 2001 r. sygn. akt [...] wyjaśnił, że lokalem będącym w dyspozycji ministra spraw wewnętrznych w rozumieniu ww. artykułu jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi. Dyspozycyjność jest zatem związana z prawem organu Policji do decydowania, kto jest uprawniony do zamieszkiwania lokalu lub nie, przy uwzględnieniu zapisów ustawy o Policji. Wskazał, że zgodnie z art. 88 ust.1 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Natomiast członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, w myśl art. 89, są pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: 1. małżonek; 2. dzieci pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat; 3.rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu (...). Organ wskazał też, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, (...) oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013 r., poz. 667) prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów resortu mają funkcjonariusze zwolnieni ze służby i członkowie ich rodzin, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty. Organ wskazał, że jest bezsporne, iż T. Z. nie jest funkcjonariuszem Policji, jak również osobą uprawnioną do renty rodzinnej z resortu spraw wewnętrznych. Nie posiada również samoistnego prawa do lokalu mieszkalnego, gdyż nigdy nie był jego głównym najemcą. Tym samym T. Z. nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, a nadto w świetle obowiązujących przepisów nie może takiego tytułu prawnego uzyskać. Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego, będącego w dyspozycji organów Policji, przez osoby nieposiadające tytułu prawnego do tego lokalu jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu. Odnosząc się do zarzutów odwołania KGP raz jeszcze wskazał, że lokal mieszkalny usytuowany w [...] przy ul. [...].[...] m. [...] pozostaje w dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. Przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, nie mają zastosowania. Organ podkreślił, że prawo do lokalu mieszkalnego z zasobów Policji przysługuje funkcjonariuszom w służbie czynnej spełniającym warunki do jego otrzymania na podstawie przepisów określonych w ustawie o Policji, a także emerytom i rencistom policyjnym mającym ustalone prawo do świadczeń resortowych na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz ich rodzin. KGP wskazał, że T. Z. nigdy nie był związany z resortem spraw wewnętrznych i nie należy do osób uprawnionych do przydziału lokalu mieszkalnego z zasobów Policji. Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi T. Z., reprezentowanego przez radcę prawnego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, pełnomocnik zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. - art 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 i art. 136 k.p.a. poprzez niedokonanie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń w zakresie pozostawania lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul [...] w [...] w dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], w szczególności niedokonanie ustaleń co do podstawy prawnej przekazania przedmiotowego lokalu mieszkalnego do dyspozycji Policji (dawniej Milicji Obywatelskiej), - art. 8 § 1, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak ustosunkowania się w treści wydanej decyzji do zarzutów, okoliczności faktycznych i dowodów powołanych w treści odwołania, 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj,: - art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, poprzez zastosowanie tego przepisu i wydanie na jego podstawie zaskarżonej decyzji w stosunku do skarżącego, pomimo niedokonania istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń w zakresie pozostawania lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w [...] w dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] oraz braku dowodów potwierdzających pozostawanie w chwili obecnej przedmiotowego lokalu mieszkalnego w dyspozycji Policji, - art. 691 k.c. poprzez nieuwzględnienie tego przepisu i wydanie w stosunku do skarżącego zaskarżonej decyzji, pomimo iż z uwagi na zawarcie w 1995 r. samoistnej umowy najmu pomiędzy [...] Sp. z o.o. w [...] oraz L. Z. (J.) i P. Z., tj. umowy najmu nie odwołującej się do przydziału dokonanego na podstawie decyzji Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 1990 r., której przedmiotem był powiększony lokal mieszkalny nr [...] położony przy ul. [...] w [...], skarżący jako dziecko najemców L. Z. (J.) i P. Z., które stale zamieszkiwało z tymi najemcami do chwili ich śmierci, wstąpił po śmierci tychże najemców w stosunek najmu lokalu nr [...] położonego przy ul. [...] w [...] na podstawie przepisów art. 691 k.c. W uzasadnieniu pełnomocnik podkreślił m.in., że okoliczność, iż lokal mieszkalny nr [...] położony przy ul. [...] w [...] pozostaje w dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nie została w jakikolwiek sposób wykazana. Fakt pozostawania lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w [...] w dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nie znajduje jakiegokolwiek potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Bezsporne jest tylko to, że na podstawie decyzji Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 1990 r. przedmiotowy lokal mieszkalny został przydzielony L. J. ([...]) - matce skarżącego. Pełnomocnik podniósł, że w aktach sprawy brak jest decyzji administracyjnej, na podstawie której lokal mieszkalny nr [...] położony przy ul. [...] w [...] został przekazany do dyspozycji Policji (wcześniej Milicji Obywatelskiej). W ocenie skarżącego okoliczność pozostawania lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w [...] w dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] winna zostać ustalona ponad wszelką wątpliwość w toku prowadzonego postępowania administracyjnego i wykazana przez organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącego podniósł też, że L. J. ([...]) otrzymała lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 41,24 m2, składający się z dwóch izb, co potwierdza decyzja Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 1990 r. Jednakże w połowie lat 90-tych XX wieku przydzielony L. J. ([...]) lokal mieszkalny uległ znacznemu powiększeniu. W dniu [...] maja 1996 r. została zawarta pomiędzy [...] Sp. z o.o. w [...] oraz P. Z. umowa nr [...] dotycząca udostępnienia pomieszczenia strychu celem jego zaadaptowania na pomieszczenie mieszkalne. Pełnomocnik podał, że z treści decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 1995 r., nr [...] wynika, że P. Z. uzyskał pozwolenie na wykonanie robót budowlanych. W dniu [...] września 1996 r. sporządzono protokół z przekazania części pomieszczenia strychowego na cele prowadzenia prac adaptacyjnych w budynku przy ul. [...] II klatka schodowa. Pełnomocnik wskazał też m.in., że z treści pism [...] Sp. z o.o. w [...] z dnia [...] listopada 1996 r. oraz z dnia [...] kwietnia 1997 r. wynika, że [...] Sp. z o.o. w [...] wyraziła zgodę na wykonanie przez P. Z. antresoli, nad adaptowanym na poszerzenie mieszkania strychem. Powierzchnia projektowanej antresoli wynosiła około 20 m2. W świetle powyższego zachodzi zdaniem pełnomocnika wątpliwość co do tego, czy w związku z dokonanym powiększeniem przedmiotowy lokal mieszkalny nadal pozostaje w dyspozycji Policji. Lokal nr [...] po powiększeniu nie jest już lokalem tożsamym z mieszkaniem, o którym mowa w decyzji Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 1990 r. Pełnomocnik wskazał, że kwestia pozostawania przedmiotowego lokalu w dyspozycji organów Policji po 1995 r. wymagała skrupulatnego wyjaśnienia przez organ I instancji. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że lokal mieszkalny usytuowany w [...] przy ul. [...] m. [...] pozostaje w dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. Dyspozycyjność lokalem jest niepodważalna i nie wymaga przedstawiania dodatkowych dokumentów potwierdzających ten fakt. Zgodnie z kartą lokalu znajdującą w aktach sprawy przedmiotowy lokal jest w dyspozycji organów Policji od 1956 r. Organ wskazał, że dyspozycja organów Policji nie wiąże się z prawem własności co do lokalu. Zgodnie z postanowieniami ustawy o Policji tytułem prawnym do lokalu mieszkalnego jest decyzja administracyjna, a nie umowa najmu lokalu mieszkalnego, tym samym powoływanie się na art. 691 Kodeksu cywilnego jest bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie podlegała uwzględnieniu. W ocenie Sądu, postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z wymogami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i wszechstronnie go rozpatrzył. Ocena dokonana na podstawie art. 80 k.p.a. nie była zaś oceną dowolną. Organy nie naruszyły przepisów procesowych, w tym art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 140 i art. 136 k.p.a., a ustalenie, że T.Z. nie posiada tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, którego opróżnienie organ nakazał jest – w stanie faktycznym tej sprawy – prawidłowe. Zaskarżona decyzja nie narusza zatem prawa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. Stosownie zaś do art. 90 ustawy o Policji, na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. W sprawie jest bezsporne, że lokal mieszkalny przydzielony został . J. jako pracownikowi cywilnemu zatrudnionemu w resorcie spraw wewnętrznych na podstawie decyzji nr [...] o przydziale mieszkania funkcyjnego z dnia [...] stycznia 1990 r. Uprawnieni do zamieszkiwania z L. J. byli jej synowie K. J. i M. J.. Syn wymienionej T. Z. nie jest funkcjonariuszem Policji, nie jest też osobą uprawnioną do renty rodzinnej z resortu spraw wewnętrznych. Prawidłowo tym samym organ ustalił, że T. Z. zajmuje lokal przydzielony jego matce decyzją z [...] stycznia 1990 r. bez tytułu prawnego. Za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Decyzja nakazująca T. Z. opróżnienie wymienionego lokalu mieszkalnego przydzielonego w 1990 r. nie narusza prawa. Zagadnienie zgodności przepisów m.in. art. 90 w zw. z art. 95 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 95 ust. 4 ustawy o Policji z art. 71 ust.1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji RP było przedmiotem badania Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 15 listopada 2017 r. SK 29/16 orzekł, że art. 90 w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3 w związku z art. 95 ust. 4 w związku z art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067), w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1610 oraz z 2017 r. poz. 1442 i 1529) są zgodne z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji RP. Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślenia wymaga, że do lokalu przydzielonego decyzją administracyjną, a okoliczność, że lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...]. Nr [...] w [...] przydzielony został decyzją administracyjną nie jest kwestionowana, nie stosuje się przepisów Kodeksu cywilnego oraz ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Nietrafny jest tym samym zarzut naruszenia przez organ Policji art. 691 k.c. Sprawy opróżniania lokali przydzielonych decyzją administracyjną regulują przepisy ustawy o Policji i aktów wykonawczych do tej ustawy. Organy Policji nie miały obowiązku wykazywać w niniejszym postępowaniu, w jaki sposób lokal ten znalazł się w ich dyspozycji, a w konsekwencji pośrednio wykazywać, że istniały podstawy do przydzielenia tego lokalu L. J. decyzją z [...] stycznia 1990 r. Kwestia prawidłowości przydzielenia wymienionego lokalu mieszkalnego matce skarżącego nie jest przedmiotem niniejszej sprawy. Organy należycie uzasadniły decyzje. Organ odwoławczy odniósł się przy tym do kwestii podniesionych w odwołaniu. Podkreślenia wymaga przy tym, że przesłanka faktyczna w postaci dysponowania lokalem mieszkalnym przez organ Policji ma charakter niezależny od prawa własności (v. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 81/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnoszona w skardze kwestia zaadoptowania strychu do celów mieszkalnych i w konsekwencji powiększenia powierzchni mieszkalnej lokalu nie stanowi podstawy do przyjęcia, że lokal przydzielony matce skarżącego decyzją z dnia [...] stycznia 1990 r. nie pozostaje w dyspozycji organów Policji. Odnosząc się do twierdzenia skargi, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu wskazującego na udział organów Policji w procedurach związanych z powiększeniem lokalu mieszkalnego wskazać należy, że w aktach administracyjnych znajduje się podanie L. Z. o wyrażenie zgody na powiększenie mieszkania poprzez adaptację strychu. Akta postępowania administracyjnego zawierają także pismo z dnia [...] marca 1994 r. nr [...], w którym Komenda Wojewódzka Policji w [...], jako dysponent lokalu, nie wnosi zastrzeżeń "odnośnie powiększenia tegoż lokalu poprzez włączenie części powierzchni strychowej znajdującej się nad w/w mieszkaniem" (karta 223 i 22 akt administracyjnych). Twierdzenie zaś skarżącego, że lokal mieszkalny przydzielony decyzją z dnia [...] stycznia 1990 r. "nie jest już lokalem tożsamym z mieszkaniem, o którym mowa w decyzji Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 1990 r." nie mogło być rozpatrywane przez organ Policji na gruncie prawa administracyjnego. Zarzuty zatem dotyczące niewyjaśnienia tej kwestii nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), orzekł jak w wyroku. ----------------------- 4