II SA/Wa 453/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Pisula - Dąbrowska, Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), Sędzia WSA - Janusz Walawski, Protokolant - Sylwia Falkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych - oddala skargę - Skarżący M. Z. zarejestrował się jako osoba bezrobotna w dniu 10 września 2008 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. Z kolei w dniu 19 września 2008 r. wystąpił z wnioskiem do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w T. o przyznanie mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na zasadach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i z tym samym dniem złożył wnioski o uzyskanie na jego rzecz formularzy E-301 potwierdzających okresy ubezpieczenia lub zatrudnienia na terytorium Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Wielkiej Brytanii) oraz Republiki Federalnej Niemiec (Niemiec). W tej sytuacji Wojewódzki Urząd Pracy w T. w dniu 22 października 2008 r. wystąpił do właściwych instytucji w Wielkiej Brytanii i w Niemczech z wnioskami o wystawienie formularzy E-301 na rzecz skarżącego. Następnie w dniu 24 listopada 2008 r. wpłynął do organu formularz E-301 z instytucji brytyjskiej potwierdzający okres ubezpieczenia przez skarżącego w dniach od [...] maja 2008 r. do dnia [...] września 2008 r., zaś w dniu 15 grudnia 2008 r. formularz E-301 z instytucji niemieckiej, potwierdzający okres zatrudnienia w dniach od [...] czerwca 2007 r. do [...] marca 2008 r. Jednakże Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. z 2008 r. Dz. U. Nr 69, poz. 415 ze zm.), orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] grudnia 2008 r. z uwagi na fakt, że podjął on pracę zarobkową. W tej sytuacji Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], na mocy art. 104 i 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa do zasiłku. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że w związku z nieposiadaniem statusu dla bezrobotnych, wyklucza się możliwość przyznania skarżącemu prawa do zasiłku na zasadach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i w tej sytuacji postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W odwołaniu z dnia 11 stycznia 2009 r. do Ministra Pracy i Polityki Społecznej, skarżący podał, że od dnia 10 września 2008 r. do dnia 3 grudnia 2008 r. posiadał status osoby bezrobotnej, zatem do tego ostatniego dnia postępowanie było "przedmiotowe", zaś okresy wyczekiwania na dokumenty z Anglii oraz z Niemiec nie były od niego zależne i ponadto dokumenty te potwierdzają jego zatrudnienie. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], mając za podstawę art. 8 ust. 2 oraz art. 71 ust. 1, 2, 6 i 7 cytowanej już wyżej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 67 i art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego dla pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. Urz. (WE) L 149 z 5 lipca 1971 r. z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdział 5, t. 1 z późn. zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 1 i § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 6 października 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, dodatku szkoleniowego, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (Dz. U. Nr 219, poz. 2222 ze zm.) w zw. z art. 2 i 80 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) Nr 1408/71 (...) (Dz. Urz. (WE) L 74 z dnia 27 marca 1972 r. (Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 1 z późn, zm.), a także decyzją Komisji Administracyjnej ds. Zabezpieczenia Społecznego Pracowników Migrujących Nr 199 z dnia 13 października 2004 r. w sprawie wzorów formularzy niezbędnych do stosowania rozporządzeń Rady (EWG) Nr 1408/71 i (EWG) Nr 574/72 (seria E-300) (2005/204/We) (Dz. Urz. (WE) L 73 z 18 marca 2005 r.), uchylił zaskarżoną decyzję pierwszej instancji i odmówił M. Z. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu – powołując się na opisany w niej stan faktyczny – podał, że organ posiadał formularze E-301 i w konsekwencji był w stanie stwierdzić swoją właściwość do rozstrzygnięcia sprawy pomimo otrzymania wiadomości o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej przed dniem wpływu do niego formularzy. W tej sytuacji nie można mówić o bezprzedmiotowości, a w konsekwencji niedopuszczalne było wydanie orzeczenia o umorzeniu postępowania. Natomiast stosownie do treści art. 67 rozporządzenia 1408/71, bezrobotny ubiegający się o świadczenie z tytułu bezrobocia ma prawo do uwzględnienia w koniecznym zakresie okresów ubezpieczenia lub zatrudnienia przebytych pod ustawodawstwem innych państw członkowskich Unii Europejskiej (UE), pozostałych państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG lub Konfederacji Szwajcarskiej (Szwajcarii), zaś zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt b (ii) bezrobotny, który oddaje się do dyspozycji służb zatrudnienia na terytorium państwa członkowskiego, w którym mieszka, lub który powraca na to terytorium, korzysta ze świadczeń zgodnie z postanowieniami ustawodawstwa tego państwa, tak jak gdyby był tam ostatnio zatrudniony i świadczenia te są przyznawane przez instytucję miejsca zamieszkania oraz na jej koszt. Jednakże warunkiem skorzystania z powyższego świadczenia jest przedstawienie przez zainteresowanego zaświadczenia wymieniającego okresy ubezpieczenia lub zatrudnienia przebyte poza granicami państwa właściwego na formularzu E-301 (art. 80 rozporządzenia 574/72). Z kolei w myśl art. 71 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w przypadku udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się, jednak w okresie posiadania statusu bezrobotnego, prawo do zasiłku przysługuje od dnia udokumentowania tego prawa. W rozpoznawanej zaś sprawie ostatni formularz E-301, tj. z Niemiec wpłynął do urzędu dopiero w dniu 15 grudnia 2008 r., a więc po utracie przez niego statusu osoby bezrobotnej z dniem 4 grudnia 2008 r. Stosownie zaś do treści art. 71 ust. 1 i 2 ustawy, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania był zatrudniony lub ubezpieczony łącznie przez okres 365 dni i w myśl ust. 7, do okresów tych zalicza się również okresy zatrudnienia poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, zaś jak wynika z formularza E-301 potwierdzającego zatrudnienie w Wielkiej Brytanii (data wpływu 24 listopada 2008 r.), był on zatrudniony na terytorium tego państwa jedynie przez 120 dni. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M. Z. nie zgodził się z zaskarżoną decyzją uznając ją za krzywdzącą i niesprawiedliwą. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. U. UE. L 71.149.2), bezrobotny pracownik najemny niebędący pracownikiem przygranicznym, który w okresie swojego ostatniego zatrudnienia zamieszkiwał na terytorium Państwa Członkowskiego innego niż państwo właściwe, bezrobotny w pełnym wymiarze i który oddaje się do dyspozycji służb zatrudnienia na terytorium Państwa Członkowskiego, gdzie zamieszkuje, lub który powraca na to terytorium, korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa, tak jak gdyby był tam ostatnio zatrudniony; świadczenia te udzielane są przez instytucję miejsca zamieszkania i na jej koszt. Natomiast w myśl art. 84 ust. 2 rozporządzenia Rady Europy (EWG) Nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. U. UE. L 72.74.1), aby skorzystać z przepisów art. 71 ust. 1 lit. b (ii) wspomnianego już wyżej rozporządzenia, bezrobotny, będący uprzednio pracownikiem najemnym przedstawia instytucji miejsca zamieszkania m.in. zaświadczenie określone w art. 80 rozporządzenia wykonawczego, tj. zaświadczenie wymieniające okresy ubezpieczenia lub zatrudnienia, ukończone zgodnie z ustawodawstwem, którym ostatnio podlegał oraz wszelkie informacje uzupełniające, wymagane przez ustawodawstwo stosowane przez tę instytucję (art. 80 ust. 1), a zgodnie z art. 80 ust. 2 rozporządzenia, zaświadczenie wydawane jest na wniosek zainteresowanego, bądź przez instytucję właściwą w sprawie bezrobocia Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwu ostatnio podlegał lub przez inną instytucję wyznaczoną przez właściwe władze wyżej wymienionego Państwa Członkowskiego. Jeżeli nie przedstawi on wyżej wymienionego zaświadczenia, właściwa instytucja zwraca się o nie do jednej z wyżej wymienionych instytucji. Z przytoczonych zatem przepisów wynika przede wszystkim, że: – bezrobotny w pełnym wymiarze i który oddaje się do dyspozycji służb zatrudnienia na terytorium Polski, korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem polskim tak, jak gdyby był tam ostatnio zatrudniony; – musi przedstawić zaświadczenie potwierdzające okresy ubezpieczenia lub zatrudnienia na terytorium innych państw członkowskich (formularz E-301); – w przypadku braku takiego zaświadczenia, właściwy organ do przyznania zasiłku, zwraca się do instytucji właściwej miejsca zatrudnienia na terytorium państw członkowskich o wystawienie owego zaświadczenia. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący M. Z. po powrocie do kraju i zarejestrowaniu się w dniu 10 września 2008 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. jako osoba bezrobotna, nie przedstawił powyższego zaświadczenia wymieniającego okresy ubezpieczenia lub zatrudnienia na terytorium państwa członkowskiego innego, niż państwo właściwe. W tej sytuacji organ – stosownie do jego obowiązku wynikającego z powyższych przepisów – zwrócił się w dniu 22 października 2008 r. do właściwych instytucji w Wielkiej Brytanii i w Niemczech o wydanie zaświadczeń (E-301). Ponadto, jak już wyżej zasygnalizowano, zasiłek dla bezrobotnych wydaje się na zasadach przewidzianych w ustawodawstwie polskim. Stąd też według art. 71 ust. 1 pkt 2 a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. z 2008 r. Dz. U. Nr 69, poz. 415), jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Niezależnie od powyższego, w myśl art. 71 ust. 6 ustawy, w przypadku udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, jednak w okresie posiadania statusu bezrobotnego, prawo do zasiłku przysługuje od dnia udokumentowania tego prawa. Innymi słowy mówiąc, prawo do zasiłku przysługuje w przypadku zatrudnienia co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania i od dnia udokumentowania zatrudnienia, jednakże tylko w czasie posiadania statusu bezrobotnego. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, skarżący decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], z dniem 4 grudnia 2008 r. utracił status osoby bezrobotnej, zaś do tego dnia wpłynął do organu zatrudnienia jedynie dokument E-301 z instytucji brytyjskiej, potwierdzający zatrudnienie od dnia [...] maja 2008 r. do dnia [...] września 2008 r., a zatem niepotwierdzający zatrudnienia przez co najmniej 365 dni. Stąd też dokument z instytucji niemieckiej, który wpłynął do organu zatrudnienia w dniu 15 grudnia 2008 r. i który potwierdza łącznie (z okresem zatrudnienia w Wielkiej Brytanii) okres zatrudnienia 365 dni, nie miał znaczenia w sprawie, bowiem M. Z. nie posiadał już w tym dniu statusu bezrobotnego, a co jest niezbędnym warunkiem przyznania zasiłku dla bezrobotnego. Reasumując, Minister Pracy i Polityki Społecznej w rozpoznawanej sprawie na dzień wydania zaskarżonej decyzji, dokonał prawidłowej wykładni przepisu prawa materialnego, a nadto przestrzegał reguł procesowych, zaś swoje rozstrzygnięcie uzasadnił w sposób należyty. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.