II SA/Wa 453/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Adam Lipiński, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w N. na decyzję Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego dla pracodawcy za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie - oddala skargę - W dniu [...] listopada 2017 r. Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej z siedzibą w N. wystąpił do Szefa WSzW w [...] o wypłatę dwutygodniowej odprawy w związku z powołaniem pracownika – M. D. - do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku, Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. odmówił wypłaty świadczenia pieniężnego dla Pracodawcy - Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej z siedzibą w N. - z tytułu wypłaconej odprawy za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej przez M. D. W uzasadnieniu powyższej decyzji ustalono, że M. D. pełniła terytorialną służbę wojskową w okresie od dnia [...] września 2017 r. a zwolnienie jej z pełnienia tej służby nastąpiło w dniu [...] września 2017 r. Jednocześnie organ I instancji, na podstawie posiadanej ewidencji wojskowej ustalił, że w dniu powołania do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie, M. D. nie była żołnierzem rezerwy, natomiast stosownie do treści art. 134a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1430 z późn. zm.), zwanej dalej "u.p.o.o.RP", świadczenie pieniężne przysługuje Pracodawcy zatrudniającego pracownika, będącego żołnierzem rezerwy w związku z powołaniem do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie.  Odwołanie od wymienionej decyzji, z zachowaniem ustawowego terminu, złożył pracodawca żołnierza. W wyniku rozpoznania sprawy Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] lutego 2018r. utrzymał w mocy skarżone rozstrzygnięcie. Przywołał przepis art. 134a ust. 1 i ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej który określa, że pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy lub żołnierzem OT przysługuje świadczenie pieniężne za okres odbywania ćwiczeń wojskowych, pełnienia okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez tego żołnierza. Świadczenie obejmuje wyłącznie rekompensatę kosztów, bez kwot wynagrodzenia, poniesionych przez pracodawcę z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony nowego pracownika w celu zastępstwa żołnierza rezerwy, o którym mowa w ust. 1, lub z tytułu powierzenia tego zastępstwa innemu pracownikowi zatrudnionemu dotychczas u tego pracodawcy, a także wypłaty żołnierzowi rezerwy odprawy, o której mowa w art. 125. Z treści w/w przepisu w ocenie organu jednoznacznie wynika, że świadczenie pieniężne, obejmujące wypłaconą odprawę, o której mowa w art. 125 u.p.o.o.RP, przysługuje Pracodawcy zatrudniającego pracownika, będącego żołnierzem rezerwy w związku z jego powołaniem do, w przedmiotowej sprawie, terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjne. Podniesiono też, że stosownie do treści art. 99 ust. 1 i ust. 2 u.p.o.o.RP, żołnierzem rezerwy jest osoba, która złożyła przysięgę wojskową i została przeniesiona do rezerwy po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, w tym z zawodowej służby wojskowej lub ze służby kandydackiej, jeżeli w dalszym ciągu podlega obowiązkowi służby wojskowej. Osobie takiej przysługuje tytuł żołnierza rezerwy.  Zwrócono też uwagę na to, że z powołanymi wyżej przepisami u.p.o.o.RP, korespondują zapisy § 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lipca 2017 r. w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym żołnierzy rezerwy posiadających nadany przydział kryzysowy za okres odbywania przez tych żołnierzy ćwiczeń wojskowych lub pełnienia okresowej służby wojskowej oraz żołnierzy pełniących terytorialną służbę wojskową rotacyjnie (Dz. U. poz. 1497) wskazujące, że rozporządzenie określa sposób obliczania poniesionych przez pracodawcę kosztów z tytułu wypłaty odprawy pracownikowi będącemu żołnierzem rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy, powołanemu po raz pierwszy do pełnienia okresowej służby wojskowej lub pracownikowi będącemu żołnierzem rezerwy powołanemu po raz pierwszy do pełnienia terytorialnej służby wojskowej. Organ ustalił również, iż a w dniu powołania do terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie, M D. nie była żołnierzem rezerwy, zatem - w świetle powołanych wyżej przepisów - Pracodawcy nie przysługuje zwrot wypłaconej pracownikowi odprawy w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej wywiódł do tut. Sądu skargę na powyższą decyzję Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej zarzucając organowi obrazę przepisów art. 125 w związku z art. 134a ust. 1 i ust. 2 ustawy z 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (jedn. tekst: Dz.U. z 2017r. poz. 1430 z późn. zm.) przez przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje zwrot wypłaconej M. D. odprawy pieniężnej w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia ponieważ wymieniona powołana do terytorialnej służby wojskowej w chwili powołania nie była żołnierzem rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy. Ponadto w ocenie skarżącego organ administracyjny nie uwzględnił całości dokumentów w sprawie, a to nie uwzględnił skutków prawnych w zakresie uprawnień pracowniczych a wynikających z zaświadczenia wystawionego Pani M. D. przez Dowódcę [...] z dnia [...] 11.2017r., i przedłożonego skarżącemu.  Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji organu pierwszej instancji z powodu wskazanego naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargo dodano, że Pani M. D., pozostając w zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę w SPZ ZOZ w N. - została powołana do terytorialnej służby wojskowej. Fakt powołania wymienionej do terytorialnej służby wojskowej potwierdza zaświadczenie wystawione przez Dowódcę [...] z dnia [...] 11.2017r. (w aktach sprawy). Zgodnie z przepisami art. 59 ust. 1 pkt. 3 wymienionej ustawy żołnierze terytorialnej służby wojskowej są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej. W związku z tym osobom powołanym do terytorialnej służby wojskowej przysługują szczególne uprawnienia gwarantowane ustawą o powszechnym obowiązku obrony RP, które są zapewniane żołnierzom czynnej służby wojskowej. Takim uprawnieniem jest prawo do otrzymania przez pracownika odprawy pieniężnej na mocy art. 125 wymienionej ustawy. Zawężanie uprawnienia pracodawców tylko do rekompensaty z tytułu odprawy w wypłaconej pracownikom żołnierzom rezerwy posiadającym nadany przydział kryzysowy nie znajduje żadnego uzasadnienia, mając na uwadze przepisy art. 125 w związku z art. 134a ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. Koszty ponoszone przez pracodawców na wypłaty odpraw pracownikom powołanym do terytorialnej służby wojskowej nie pozostają w związku z wykonywaniem pracy na rzecz pracodawcy i nie podlegają składce ZUS. Skoro więc pracownik przedłożył zaświadczenie o powołaniu go do terytorialnej służby wojskowej - to wypłata odprawy jest konieczna i zasadna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ prawidłowo zastosował normę art.134a ust.1 powołanej wyżej ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Treść w/powołanej normy prawnej wskazuje na to, ze znajduje ona zastosowanie do żołnierzy rezerwy odbywających ćwiczenia wojskowe, pełniących okresową służbę wojskową lub terytorialną służbę wojskową rotacyjnie. Aby pracodawcy żołnierza przysługiwało skuteczne roszczenie o przyznanie świadczenia pieniężnego za okres odbywania przez pracownika ćwiczeń wojskowych czy za okres pełnienia przez niego okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie muszą łącznie zaistnieć dwie przesłanki tj. pracownik będący żołnierzem musi pełnić powyższe czynności oraz pracownik ten musi być żołnierzem rezerwy. Brak zaistnienia jednej z powyższych przesłanek wyklucza więc możliwość przyznania pracodawcy omawianego świadczenia. W świetle powyższego, koniecznym było także odkodowanie pojęcia "żołnierz rezerwy". Definicja tego pojęcia została umieszczona przez ustawodawcę w przepisie art. 99 ust. 1 i ust. 2 u.p.o.o.RP, zgodnie z którym żołnierzem rezerwy jest osoba, która złożyła przysięgę wojskową i została przeniesiona do rezerwy po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, w tym z zawodowej służby wojskowej lub ze służby kandydackiej, jeżeli w dalszym ciągu podlega obowiązkowi służby wojskowej. Przenosząc powyższe uwagi na realia faktyczne niniejszej sprawy uznać należało, iż skarżona decyzja odpowiada prawu. Pracownik skarżącego, którego dotyczy dochodzone w sprawie świadczenie pieniężne, nie wypełnia definicji pojęcia "żołnierz rezerwy" sformułowanej w w/powołanym art. 99 ust. 1 i ust. 2 u.p.o.o.RP. To zaś sprawia, iż w sprawie nie można było zastosować normy art.134a omawianej ustawy gdyż – jak to już wyżej podkreślono – znajduje ona zastosowanie wyłącznie do żołnierzy rezerwy. Stąd też, nie znajduje uzasadnienia w realiach faktycznych i prawnych sprawy przywoływanie przez stronę skarżącą przepisu art.59 ust.1 pkt.3 omawianej ustawy gdyż odnosi się on do żołnierzy w czynnej służbie a nie do żołnierzy rezerwy. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).