II SA/Wa 454/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-04-21

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych i czy przysługuje mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Skarżący w sprawie ze skargi na decyzję organu w przedmiocie ubezpieczeń społecznych jest ustawowo zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie merytorycznej. Natomiast prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może być przyznane, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co w niniejszej sprawie zostało udowodnione ze względu na trudną sytuację materialną rodziny.
Stan faktyczny
Przedstawicielka ustawowa małoletnich wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Prezesa ZUS o odmowie przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Wnioskodawczyni wskazała na trudną sytuację materialną rodziny, której dochody wynoszą około 900 zł miesięcznie, przy jednoczesnych wysokich wydatkach na leki, opłaty i żywność. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano małoletnim B. i J. B. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2015 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku U. B., przedstawicielki ustawowej małoletnich B. i J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi małoletnich B. i J. B., reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego – U. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać małoletnim B. i J. B. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. U. B. - przedstawicielka ustawowa małoletnich B. i J. B., w skardze na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Powyższy wniosek uzupełniła składając formularz PPF. We wniosku wskazała, że po śmierci męża pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dziećmi B. (ur. w 2011 r.) oraz J. (ur. w 2013 r.). Podała, że rodzina znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, bowiem na dochód rodziny składają się jedynie zasiłki - zasiłek rodzinny – 154 zł wraz z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dzieci – 340 zł. Wskazała, że otrzymuje również zasiłek wychowawczy w wysokości 400 zł, a łączne dochody trzyosobowego gospodarstwa domowego wynoszą około 900 zł. Podniosła, że z tej kwoty musi kupić leki dla dzieci – około 200 zł miesięcznie, butlę gazową - 60 zł, uiścić opłatę za energię elektryczną – 120 zł, za wodę i ścieki – 100 zł oraz zakupić żywność oraz węgiel. Oświadczyła, że mieszka w domu u teściowej, która jest emerytką, osobą schorowaną, a oprócz pola o powierzchni 4.000 m2, na którym rosną drzewa samosiejki, którego jest współwłaścicielką, nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie na stronie skarżącej nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skarżący działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek ustawowych. Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Dlatego - stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt administracyjnych wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna w trzyosobowej rodzinie skarżących jest bardzo trudna. Dochód gospodarstwa domowego stanowi kwota około 900 zł, na którą składają się jedynie zasiłki. Oznacza to, że na jedną osobę w rodzinie wypada średnio po około 300 zł miesięcznie. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie strona skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, gdyż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło