II SA/Wa 459/05
WyrokWSA w Warszawie2005-08-31
Skład orzekający: Maria Werpachowska, Ewa Kwiecińska, Anna Mierzejewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie pisma w trybie art. 44 k.p.a. jest skuteczne, jeśli brakuje dowodu pozostawienia zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata?Ratio decidendi
Doręczenie pisma w trybie art. 44 k.p.a. nie jest skuteczne, jeśli brakuje dowodu, że doręczyciel pozostawił zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata. Samo potwierdzenie odbioru z adnotacją o nieobecności adresata nie jest wystarczające do uznania doręczenia za skuteczne w tym trybie.Stan faktyczny
Skarżący B. B. został zwolniony ze służby w Straży Granicznej. Odwołanie od rozkazu personalnego złożył w ustawowym terminie, jednak Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając doręczenie rozkazu za skuteczne w dniu 30 sierpnia 2004 r. na podstawie art. 44 k.p.a. Skarżący kwestionował skuteczność doręczenia, wskazując na zmianę adresu zamieszkania i brak prawidłowego zawiadomienia o pozostawieniu pisma.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Oddalono wniosek o zasądzenie kosztów procesu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska (spr.), WSA Anna Mierzejewska, Protokolant Jakub Bennewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości 3. oddala wniosek o zasądzenie kosztów procesu.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. Komendant Główny Straży Granicznej zwolnił B. B. ze służby stałej w Straży Granicznej, na podstawie art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1399 ze zm.), z dniem [...] sierpnia 2004 r.
Rozkaz ten wysłano w dniu 17 sierpnia 2004 r. do zainteresowanego. Przesyłkę zawierającą rozkaz personalny awizowano dwukrotnie, po raz pierwszy w dniu 20 sierpnia 2004 r. i ponownie w dniu 30 sierpnia 2004 r.
W dniu 18 sierpnia 2004 r. B. B. złożył odwołanie od ww. rozkazu personalnego. W odwołaniu tym między innymi podniesiono, iż o wydaniu rozkazu personalnego z dnia [...] sierpnia 2004 r. odwołujący dowiedział się dopiero w dniu 4 października 2004 r., gdyż w tym dniu doręczono mu decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] września 2004 r., w której to decyzji powołano się na decyzję o zwolnieniu zainteresowanego ze służby.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. znak: [...], stwierdził na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ wskazał, iż znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji skierowanej do skarżącego w dniu 17 sierpnia 2004 r. na adres ul. [...] w D. oraz koperta, w której przesłano decyzję, zawierająca adnotację urzędu pocztowego o niemożności doręczenia przesyłki, pozwalają na przyjęcie, że doręczenie dokonane zostało w sposób określony w art. 41 § 2 k.p.a., w dniu 30 sierpnia 2004 r.
W ocenie organu, termin do wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu 14 września 2004 r., strona zaś wniosła odwołanie w dniu 18 października 2004 r., tj. po upływie czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania. Strona nie złożyła również wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Skargę na ww. postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. B. W skardze podniesiono, iż organ był wielokrotnie informowany o zmianie adresu zamieszkania skarżącego, między innymi w zawiadomieniach kierowanych przez skarżącego do organu o zwolnieniach lekarskich. Skarżący wskazał, iż adres przy ul. [...] w D. nie był jego adresem zameldowania, a w czasie choroby przebywał u swego brata w S. przy ul. [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) statuuje zasadę kontroli przez sąd administracyjny zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem.
Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych powyżej przepisów należy stwierdzić, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżący w piśmie z dnia 27 lipca 2004 r. skierowanym do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej, dotyczącym przedłużania się okresu niezdolności do pracy, wskazał adres zamieszkania w D. przy ul. [...]. W piśmie z dnia 3 sierpnia 2004 r. zawierającym wniosek o zwolnienie go ze służby w Straży Granicznej skarżący nie wskazał żadnego adresu.
Dopiero w piśmie z dnia 14 września 2004 r. skarżący poinformował Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej o zmianie miejsca zamieszkania i wskazał nowy adres w P.
Skoro zatem skarżący we wniosku o zwolnieniu ze służby nie wskazał adresu zamieszkania, to organ zasadnie przyjął, iż adresem tym jest ostatnio wskazany w piśmie z dnia 27 lipca 2004 r. adres. Stosownie do art. 41 § 1 k.p.a., w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publiczny o każdej zmianie swego adresu. W razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (art. 41 § 2 k.p.a.).
Skarżący dopiero w piśmie z dnia 14 września 2004 r. powiadomił o zmianie adresu zamieszkania.
W tej sytuacji, skierowanie przesyłki zawierającej ww. rozkaz personalny z dnia [...] sierpnia 2004 r. pod ostatnio wskazany organowi administracyjnemu adres zamieszkania należy ocenić jako prawidłowe.
Stosownie do przepisu art. 44 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a., pismo składa się na okres 7 dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się na skrzynce na korespondencję lub, gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu.
Zgodnie zatem z art. 44 k.p.a., warunkiem uznania pisma za doręczone w trybie powołanego przepisu jest pozostawienie przez doręczyciela zawiadomienia o złożeniu pisma na okres 7 dni w urzędzie pocztowym, w oddawczej skrzynce pocztowej lub w drzwiach mieszkania adresata.
W wyroku z dnia 8 kwietnia 1998 r. I SA 1722/97 LEX 45642 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli zwrotne poświadczenie odbioru pisma, zawierające informację o czynnościach doręczającego, nie zostało wypełnione, doręczenia nie można uznać za dokonane w trybie art. 44 k.p.a.
W uzasadnieniu do powołanego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że stosownie do § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 15 marca 1996 r. w sprawie warunków korzystania z usług pocztowych o charakterze powszechnym (Dz. U. Nr 40, poz. 173), w wypadku przesyłek rejestrowanych, jaką jest list polecony, zawiadomienie o próbie doręczenia, wraz z odpowiednią informacją, pozostawia się w skrzynce do doręczenia korespondencji.
Jednocześnie rozporządzenie stanowi w § 3 ust. 2, że szczególne zasady doręczenia niektórych przesyłek listowych określają odrębne przepisy, przy doręczaniu pism organu administracji państwowej, należy zatem zachować wymagania zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego i zawiadomienie o piśmie umieścić na drzwiach mieszkania. Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym uzasadnieniu wyraził pogląd, że jeżeli nie wiadomo jak działał doręczający, doręczenia nie można uznać za dokonane.
Także w wyroku z dnia 14 sierpnia 1998 r. I SA/Gd 1457/96 LEX 34760 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym, jeżeli brak w aktach potwierdzenia, że doręczyciel pocztowy pozostawił na drzwiach mieszkania adresata lub w skrzynce pocztowej informację o złożeniu decyzji w urzędzie pocztowym na okres siedmiu dni, bowiem "potwierdzenie odbioru" nie zostało przez niego w sposób wyczerpujący i wystarczający do uznania "awiza" za skuteczne, wypełnione, uniemożliwia przyjęcie, że decyzja została doręczona w trybie określonym w art. 44 k.p.a.
W niniejszej sprawie brak w aktach potwierdzenia, że doręczyciel pozostawił na drzwiach mieszkania adresata lub w skrzynce pocztowej informację o złożeniu decyzji w placówce pocztowej. Z adnotacji zawartej na kopercie wynika jedynie, iż w dniu 20 sierpnia 2004 r. adresat był nieobecny. W tej sytuacji brak było podstaw do uznania, że rozkaz personalny został skarżącemu doręczony w trybie art. 44 k.p.a., a przyjęcie daty 30 sierpnia 2004 r. jako daty doręczenia uznać należy za dowolne.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Wniosek o zwrot kosztów postępowania oddalono, albowiem skarżący nie poniósł kosztów postępowania, w sprawach ze stosunków służbowych strony nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 lit. "d" p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło