II SA/Wa 46/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Pietras Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Anna Mierzejewska Protokolant Monika Niewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2005 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [..] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 6 i ust. 4 pkt 2, art. 23 ust. 3 oraz art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252) oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania Z. W. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2004 r. o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Z. W. w dniu 22 lipca 2004 r. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 30 lipca 2004 r. W dniu 30 lipca 2004 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie mu świadczenia przedemerytalnego. Decyzją z dnia [...] września 2004 r. organ I instancji, odmówił przyznania tego świadczenia z powodu niespełnienia przez Z. W. warunków z art. 37 k ust. 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. W., decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. uchylił decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2004 r. i umorzył postępowanie w I instancji. Organ uznał, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów o właściwości, bowiem wydana została w czasie, gdy Prezydent nie był już organem właściwym do wydania decyzji w sprawie świadczenia przedemerytalnego. Wskazano, że w sytuacji, gdy po złożeniu przez stronę wniosku o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego organ I instancji nie wydał przed dniem 1 sierpnia 2004 r. decyzji kończącej postępowanie w I instancji to powinien przekazać sprawę Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, gdyż to ten organ od 1 sierpnia 2004 r. jest właściwy do wydawania w I instancji decyzji w przedmiocie świadczeń przedemerytalnych. W skardze do Sądu Z. W. zakwestionował fakt umorzenia postępowania w sprawie przyznania świadczenia przedemerytalnego. Skarżący wnosił o rozpatrzenie sprawy i przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z argumentacją zbieżną z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. w dniu 30 lipca 2004 r., a więc stosownie do art. 23 ust. 3 powołanej ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych przed datą przejęcia przez ZUS zadań związanych z przyznawaniem i wypłatą świadczeń przedemerytalnych (1 sierpnia 2004 r.). Istota sprawy sprowadza się więc do oceny właściwości Prezydenta [...] do wydania decyzji w zakresie złożonego wniosku. Zdaniem Sądu kompetencję tę jednoznacznie potwierdza art. 29 ust. 2 ostatnio powołanej ustawy. Według tego przepisu osoby, które do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego nabywają to prawo na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie niniejszej ustawy. Zgodnie zaś z art. 37 o ust. 1 tej powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do świadczeń przedemerytalnych ustala i przyznaje starosta, a wypłaca je powiatowy urząd pracy. Potwierdzeniem tej wykładni jest treść art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, który stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przepisy ustawy o świadczeniach przedemerytalnych dotyczące ustalenia prawa do tego świadczenia weszły w życie z dniem 1 sierpnia 2004 r. Ustawodawca jednocześnie wyjaśnił, że sprawy wszczęte i niezakończone to także wnioski o ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożone przed dniem przejęcia przez ZUS przyznawania wypłaty świadczeń przedemerytalnych podlegające rozpatrzeniu po dniu przejęcia w związku z art. 37l ust. 2 i art. 27 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Z kolei ust. 3 art. 29 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych stanowi, że powiatowe urzędy pracy do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych ustalają i wypłacają świadczenia przedemerytalne osobom zarejestrowanym w powiatowych urzędach pracy do dnia przejęcia na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Niewątpliwie to ten przepis był podstawą przyjęcia przez Wojewodę [...], że to tylko ZUS po 1 sierpnia 2004 r. jest organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego. Takie stanowisko stoi jednak w sprzeczności z powołanymi wyżej przepisami art. 29 ust. 2, art. 30 ust. 1, a także z art. 30 ust. 2 tej ustawy. Ostatnio bowiem powołany przepis wyraźnie przewiduje możliwość ustalenia przez powiatowe urzędy pracy po dniu wejścia w życie ustawy (a więc po 1 sierpnia 2004 r.) prawa do świadczenia przedemerytalnego lub zasiłku przedemerytalnego na podstawie przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i jednocześnie zobowiązuje, po dokonaniu wypłaty świadczeń przedemerytalnych i zasiłków przedemerytalnych, do niezwłocznego przekazania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych informacji i dokumentacji, o których mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3 i ust. 3. Zwrócić należy uwagę, że również w piśmiennictwie nie ma wątpliwości, że wprowadzona nowa regulacja w zakresie nabycia prawa do świadczeń przedemerytalnych przyjmuje regułę przyznawania świadczeń przedemerytalnych na dotychczasowych zasadach i w dotychczasowej wysokości osobom, które złożyły wniosek o to świadczenie przed 1 sierpnia 2004 r. (por. Anna Kosut "Nowe regulacje w zakresie nabycia prawa do świadczeń przedemerytalnych" Praca i Zabezpieczenie Społeczne 9/2004 str. 15). Należy więc uznać, że umorzenie postępowania, które orzeczono decyzją organu odwoławczego, stanowiło naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 105 tegoż kodeksu. Umorzenie postępowania w wypadku uchylenia decyzji organu pierwszej instancji jest dopuszczalne tylko w powiązaniu z treścią art. 105 kpa. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie zachodziła bowiem, mimo uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, wniosek skarżącego o przyznanie świadczenia przedemerytalnego złożony w dniu 27 lipca 2004 r. nie utracił swojej aktualności i nie został rozstrzygnięty, co do jego istoty przez organ odwoławczy. Wobec wskazanego naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 2 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 powołanej ustawy.