II SA/Wa 46/12

WyrokWSA w Warszawie2012-04-05

Skład orzekający: Janusz Walawski, Jacek Fronczyk, Andrzej Kołodziej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie funkcjonariusza Służby Celnej ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej jest dopuszczalne, gdy funkcjonariusz jest zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, a decyzja o przedłużeniu zawieszenia pozostaje w obrocie prawnym?
Ratio decidendi
Zwolnienie funkcjonariusza celnego ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej jest dopuszczalne, gdy upłynął 12-miesięczny okres zawieszenia, a przyczyny zawieszenia (toczące się postępowanie karne) nie ustały. Istnienie w obrocie prawnym decyzji o przedłużeniu zawieszenia do czasu zakończenia postępowania karnego nie stoi na przeszkodzie zastosowaniu przepisu o zwolnieniu, ponieważ przepis ten wymaga jedynie, aby przyczyny zawieszenia nie ustały. Decyzja o zwolnieniu ze służby na podstawie tego przepisu jest natychmiast wykonalna, nawet jeśli funkcjonariusz jest zawieszony.
Stan faktyczny
G. S., funkcjonariusz Służby Celnej, został zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych w związku z postępowaniem karnym. Po upływie ponad 12 miesięcy od zawieszenia, organy celne podjęły decyzję o zwolnieniu go ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, argumentując to długotrwałym zawieszeniem i negatywnymi konsekwencjami dla organizacji pracy urzędu. G. S. zaskarżył decyzję, podnosząc m.in. zarzut sprzeczności decyzji o zwolnieniu z decyzją o przedłużeniu zawieszenia do czasu zakończenia postępowania karnego. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę Zawiadomieniem z dnia 4 listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w B. poinformował G. S. o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.). Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w B., po rozpatrzeniu wniosku funkcjonariusza, odmówił zawieszenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby. Postanowienie to utrzymane zostało w mocy postanowieniem Szefa Służby Celnej z dnia [...] lutego 2010 r. W dniu 15 marca 2010 r. G. S. złożył wniosek o uchylenie, na podstawie art. 154 k.p.a., decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lipca 2008 r. o przedłużeniu okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych od dnia 30 lipca 2008 r. do czasu zakończenia postępowania karnego. Jednocześnie strona złożyła wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie zwolnienia ze służby. Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z dnia [...] maja 2010 r. zwolnił G.S., na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, ze służby w Izbie Celnej w B.: Urząd Celny [...] z dniem doręczenia decyzji. Szef Służby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania od wymienionej decyzji, decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W dniu 10 sierpnia 2010 r. G. S. zgłosił gotowość do podjęcia obowiązków służbowych. Dyrektor Izby Celnej w B. wyznaczył G. S. miejsce pełnienia służby, stopień i stanowisko służbowe oraz poinformował o wysokości przysługującego uposażenia. Organ wskazał, że funkcjonariusz nadal pozostaje zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych. Pismem z dnia 18 października 2010 r. strona ponownie złożyła wniosek o uchylenie na podstawie art. 154 kpa decyzji z dnia 30 lipca 2008 r. o przedłużeniu okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych wraz z wnioskiem o zawieszenie postępowania w sprawie zwolnienia ze służby. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w B. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. o przedłużeniu okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych. Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. utrzymał w mocy wymienioną decyzję. Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., działając na podstawie art. 105 pkt 10 oraz art. 188 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.) w zw. z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwolnił G. S. ze służby w Izbie Celnej w B. z dniem doręczenia decyzji, które nastąpiło 28 lipca 2011 r. W uzasadnieniu wskazał, że na skutek wszczęcia przeciwko funkcjonariuszowi postępowania karnego o przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego, został on zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych na mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. na okres od 29 kwietnia 2008 r. do 29 lipca 2008 r. Okres zawieszenia przedłużony został decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. do czasu zakończenia postępowania karnego. Pismem z dnia [...] Prokuratura Apelacyjna [...] poinformowała, że w dniu [...] marca 2011 r. został skierowany przeciwko funkcjonariuszowi akt oskarżenia do Sądu Rejonowego [...]. Organ podał, że funkcjonariusz zawieszony jest w pełnieniu obowiązków służbowych od 29 kwietnia 2008 r., a zatem ponad 12 miesięcy. Zawieszenie ma charakter ciągły i związane jest z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym, a przyczyna będąca podstawą zawieszenia nie ustała. Wobec tego zastosowanie przepisu art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej stało się zasadne i podyktowane zostało negatywnymi dla Służby Celnej konsekwencjami wynikającymi z długotrwałego zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, a przez to zajmowaniem etatu mogącego być efektywnie wykorzystanym przez nowo zatrudnionego funkcjonariusza. Taka sytuacja, wynikająca z zawieszenia znaczącej w skali Urzędu Celnego [...] liczby funkcjonariuszy celnych, miała niekorzystny wpływ na pracę poszczególnych oddziałów celnych, spowodowała skumulowanie wypracowanych nadgodzin i konieczność przesuwania urlopów wypoczynkowych. Ponadto wymusiła również konieczność delegowania od połowy 2010 r. do pełnienia służby w Urzędzie Celnym [...], funkcjonariuszy z różnych komórek wewnętrznych Urzędu Celnego [...]. Organ podniósł również, że okoliczności, które miałyby być udowodnione wnioskowanymi przez stronę środkami dowodowymi, znane są organowi z urzędu i nie wymagają dowodu. Podał, że wnioski o przesłuchanie funkcjonariuszy nie zostały uwzględnione, gdyż nie miały znaczenia dla sprawy zwolnienia ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. W odwołaniu od powyższej decyzji G. S. wniósł o jej uchylenie, umorzenie postępowania oraz wstrzymanie wykonania decyzji. Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 188 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że bezsporne jest, iż upłynął okres dwunastomiesięcznego zawieszenia odwołującego w pełnieniu obowiązków służbowych, albowiem decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. został on zawieszony w pełnieniu obowiązków na okres 3 miesięcy, a następnie decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. przedłużono okres zawieszenia do czasu zakończenia postępowania karnego. Zaistniała zatem przesłanka wymagana przepisem art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej stanowiącym podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, że przyczyną zawieszenia funkcjonariusza było wszczęcie postępowania karnego o popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, określonego w art. 228 § 1 w zw. z art. 12 w zw. z art. 65 § 1 kk. Przyczyna zawieszenia w pełnieniu obowiązków nie ustała. Prokuratura Apelacyjna [...] poinformowała organ I instancji, że w dniu [...] marca 2011 r. został skierowany akt oskarżenia przeciwko G. S. W ocenie organu Dyrektor Izby Celnej w B. wykazał, że zawieszenie zainteresowanego w obowiązkach służbowych powoduje negatywne skutki dla Służby Celnej, utrudnia organizację pracy Izby oraz podległych jej jednostek organizacyjnych, a istniejące niedobory kadrowe w stosunku do planowanej obsady praktycznie uległy dodatkowemu zwiększeniu wskutek zawieszenia w obowiązkach służbowych innych funkcjonariuszy. Ponadto sytuacja taka spowodowała niemożność obsadzenia poszczególnych stanowisk pracy, co wiązało się z powstawaniem kolejek, skargami podróżnych, kierowców i interwencjami innych służb. Wymusiła też konieczność zlecenia dodatkowych zadań innym funkcjonariuszom, co skutkowało dezorganizacją pracy i niemożnością właściwego wykonywania nałożonych na Służbę Celną zadań. Dodatkowo organ stwierdził, że przepisy ustawy o Służbie Celnej nie przewidują możliwości pełnienia służby przez innego funkcjonariusza, który byłby przyjmowany na zastępstwo funkcjonariusza, który służby pełnić nie może. Zwrócił również uwagę na uznaniowy charakter decyzji podejmowanej na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, obligujący organ do załatwienia sprawy w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków (art. 7 k.p.a.). Podniósł, że skarżona decyzja nie nosi cech dowolności, przez wzgląd na trwający ponad 12 miesięcy okres zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych w zestawieniu z wykazanymi przez organ I instancji problemami kadrowo-organizacyjnymi. Zdaniem Szefa Służby Celnej organ I instancji przeprowadził wystarczające postępowanie dowodowe i zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a nadto wykazał, że w interesie społecznym leży, żeby czynności celne były wykonywane. Szef Służby Celnej wskazał ponadto, że w interesie społecznym, utożsamianym z interesem Służby Celnej leży, by funkcjonariusz, na którym ciążą zarzuty popełnienia przestępstwa w związku ze służbą (łapownictwo), nie wykonywał jakichkolwiek zadań służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Natomiast z faktu, iż cechą stosunku służbowego funkcjonariusza celnego jest wzmożona stabilność zatrudnienia, nie można wywodzić bezwzględnego charakteru tej ochrony, z uwagi chociażby na usprawiedliwione potrzeby pracodawcy. Organ podkreślił również, że Dyrektor Izby Celnej nie jest organem uprawnionym do oceny kwestii winy bądź niewinności odwołującego, do czego uprawniony jest sąd karny. Przeprowadzenie własnego postępowania dowodowego w tym zakresie przez organ I instancji byłoby zatem nieuprawnione. Szef Służby Celnej wskazał również, że wpływu na zmianę zaskarżonej decyzji nie może mieć wzorowy przebieg służby funkcjonariusza, przedmiotem oceny organu w postępowaniu dotyczącym zwolnienia na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej nie jest bowiem sposób pełnienia służby. Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organ podał, że decyzja wydana na podstawie powołanego wyżej przepisu jest natychmiast wykonalna, stosownie do art. 188 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej. Dodatkowo organ wyjaśnił, że zwolnienie ze służby nie wyklucza w przyszłości możliwości powrotu do niej, w myśl art. 109 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, G. S., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o uchylenie tej decyzji oraz decyzji organu I instancji i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił: I. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. 1. art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej w zw. z art. 23 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, poprzez: a) błędne jego zastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji, mimo że w obrocie prawnym istniała decyzja Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lipca 2008 r. o przedłużeniu okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, co narusza zasadę zaufania obywateli do państwa, b) wydanie zaskarżonej decyzji z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, ewentualnie: c) błędną wykładnię - uznanie, że zwolnienie ze służby w trybie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, może nastąpić, mimo zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego i dalszego istnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", wskazanej w przepisie art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez: a) ograniczenie się organu do wykorzystania schematu uzasadniania z innych, podobnych postępowań i stwierdzenia, iż z analizy materiału dowodowego wynika, że Dyrektor Izby Celnej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy bez jakiegokolwiek wskazania przez organ administracji publicznej, na jakich to dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie, dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przedstawionym przez stronę skarżącą dowodom, b) brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie wydanej decyzji, w szczególności w zakresie elementów dotyczących uznania administracyjnego, c) brak udowodnienia, że wskazywany jako przyczyna zwolnienia fakt "blokowania etatów" stanowi rzeczywisty i racjonalny powód zwolnienia, a nadto brak rozważenia w tym aspekcie słusznego interesu skarżącego, 2. art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 i 2 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności, polegające na ograniczeniu rozpatrzenia odwołania do częściowej oceny zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji, a przez to uchylenie się od kontroli instancyjnej i pozbawienie strony możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, 3. art. 7 k.p.a., poprzez brak realizacji zasady proporcjonalności. Organ nie realizował uznania administracyjnego w sposób odpowiadający uzasadnionemu interesowi obywatela, 4. art. 130 § 1 i 2 oraz art. 108 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie faktu naruszenia przez organ I Instancji zasady niewykonalności decyzji nieostatecznych, tj. dokonanie zwolnienia strony ze służby celnej z dniem doręczenia decyzji nieostatecznej. W uzasadnieniu podniósł w szczególności, że organ w niniejszej sprawie, stosując przepis art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, nie realizował swej kompetencji w zakresie obowiązków wynikających z uznania administracyjnego, tym samym nie realizował tego upoważnienia co do istoty. Organ instrumentalnie wybrał i zastosował wskazany przepis, uznając go za uprawnienie do samowoli, bez zachowania elementarnych warunków formalnych podejmowania decyzji uznaniowej. Tym samym nastąpiło przekroczenie normy celu i zadań postawionych przed organem w normie upoważniającej. Pełnomocnik skarżącego wskazał również, że wydając decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby, organ I instancji wydał decyzję, która jest w sposób oczywisty sprzeczna z treścią decyzji o przedłużeniu okresu zawieszenia. Toczące się postępowanie karne bowiem, nie zostało zakończone, a w efekcie w obrocie prawnym istnieją dwie sprzeczne w treści decyzje – jedna zawieszająca funkcjonariusza w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego oraz druga o zwolnieniu ze służby. Decyzja o przedłużeniu zawieszenia nie została wykonana, nie wygasła (zawieszenie nie trwało do zakończenia postępowania karnego), nie została uchylona, lecz nadal znajduje się w obrocie prawnym. Zdaniem wnoszącego skargę, celem przepisu art. 105 pkt 10 o Służbie Celnej z całą pewnością nie jest sankcjonowanie zawieszonego funkcjonariusza, który objęty jest domniemaniem niewinności. Takie działanie organu II instancji narusza wprost wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP zasadę pewności prawa oraz zasadę zaufania obywateli do państwa. Pełnomocnik podkreślił, że interes funkcjonariusza wynika przede wszystkim z domniemania niewinności. Prawa funkcjonariusza powinny być chronione. Zdaniem pełnomocnika, organ II instancji zdecydowanie wyolbrzymia konsekwencje finansowo-organizacyjne. Podkreślił, że możliwość zawieszenia w czynnościach służbowych ma charakter fakultatywny, zatem absurdalne jest powoływanie się na konsekwencje przez organ, który sam orzekł o zawieszeniu. W podsumowaniu pełnomocnik kolejny raz podkreślił, że w obrocie prawnym nie mogą istnieć dwie sprzeczne decyzje, jedna zawieszająca funkcjonariusza w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, a druga o zwolnieniu ze służby. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko. Odniósł się ponadto do zarzutów skargi, nie podzielając argumentacji przytoczonej na ich poparcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 207), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), zgodnie z którym funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Niewątpliwie decyzja wydawana na tej podstawie ma charakter uznaniowy, co nie oznacza jednak pozostawienia organowi całkowitej i niekontrolowanej swobody w tym zakresie. Granice uznaniowości wyznaczają bowiem z jednej strony przesłanki zwolnienia zawarte w powołanym przepisie art. 105 pkt 10, z drugiej zaś przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), ustanawiające reguły prowadzenia prawidłowego postępowania administracyjnego. Tak więc organy Służby Celnej, podejmując decyzję administracyjną o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, są w szczególności zobowiązane do przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Winny też w sposób należyty i wyczerpujący informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Muszą wreszcie wyczerpująco zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Organy orzekające w niniejszej sprawie nie uchybiły wskazanym regulacjom. Bezsporne jest bowiem, że Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., zawiesił G. S. w pełnieniu obowiązków służbowych na okres od 29 kwietnia 2008 r. do 29 lipca 2008 r. w związku z wszczęciem przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego. Następnie zaś decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. ww. organ przedłużył okres zawieszenia do czasu zakończenia przeciwko skarżącemu postępowania karnego. Nie budzi również wątpliwości okoliczność, iż przeciwko skarżącemu został skierowany do Sądu Rejonowego [...] akt oskarżenia, co wynika z pisma Prokuratury Apelacyjnej [...] z dnia [...] maja 2011 r. Zostały zatem spełnione przesłanki fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza Służby Celnej ze służby, określone w art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Bezspornie bowiem upłynął dwunastomiesięczny okres zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych oraz nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia toczącego się postępowania karnego. Stąd też zarzut błędnego zastosowania powyższego przepisu, w przypadku istnienia w obrocie prawnym decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lipca 2008 r. o przedłużeniu zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, wydanej na podstawie art. 23 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.), nie jest uzasadniony. Już z samej treści przepisu art. 105 pkt 10 wynika, że zwolnić można funkcjonariusza, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Chodzi zatem bezdyskusyjnie o sytuację, kiedy w obrocie prawnym znajduje się decyzja o zawieszeniu funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych. Brak jest racjonalnych podstaw do innej wykładni powołanego przepisu, natomiast wykładnia zaproponowana przez pełnomocnika skarżącego spowodowałyby w istocie niemożność stosowania powołanego art. 105 pkt 10. Nie jest w związku z tym trafna argumentacja zawarta w skardze o istnieniu w obrocie prawnym sprzecznych decyzji, jednej o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, drugiej zaś o zwolnieniu ze służby w trakcie trwania zawieszenia. Nie sposób zgodzić się też w tych okolicznościach z zarzutem wydania decyzji z przekroczeniem, określonych w przepisie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, granic uznania administracyjnego. Nie znajdują również uzasadnienia zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Sąd podziela stanowisko pełnomocnika skarżącego, że organ administracji, działający na podstawie przepisów prawa materialnego, przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, ma obowiązek, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywateli, jeśli nie stoi na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji, wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Tym niemniej podkreślenia wymaga, iż w interesie społecznym leży prawidłowe wykonywanie zadań nałożonych na Służbę Celną określonych w przepisie art. 1 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, polegających na zapewnieniu ochrony i bezpieczeństwa celnego Wspólnoty Europejskiej, w tym zgodności z prawem przywozu towarów na ten obszar oraz wywozu towarów z tego obszaru, a także wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach odrębnych, w szczególności w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od gier. Zwrócić też trzeba uwagę na doniosłość prawidłowego wykonywania zadań Służby Celnej w kontekście zapewnienia realizacji zaplanowanych wpływów do budżetu państwa. Stosunek służbowy funkcjonariusza celnego niewątpliwie charakteryzuje się wzmożoną stabilnością zatrudnienia. Sprawowanie służby publicznej nie może być jednak ujmowane w kategoriach wyłącznie przywilejów, a bardziej jako posłannictwa, roztropnej troski o dobro wspólne. Nie ulega wątpliwości, że na osobach pełniących służbę publiczną ciąży szczególny obowiązek troski o dobro wspólne, a idea dobra wspólnego zakłada ofiarność z ich strony, z którą łączyć się mogą kwalifikowane wymagania i odpowiedzialność (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 października 2004 r., sygn. akt K 1/04, OTK ZV nr 9/17/2009, poz. 93). Interes społeczny, pojmowany jako troska o dobro wspólne, wymaga zapewnienia prawidłowej realizacji zadań nałożonych na Służbę Celną. Natomiast sytuacja, kiedy funkcjonariusz jest zawieszony w wykonywaniu obowiązków służbowych i nie może ich wykonywać, powoduje dezorganizację służby oraz konieczność wykonywania przypisanych mu zadań przez innych funkcjonariuszy jako czynności dodatkowych. Sąd podziela w tym zakresie argumentację organów administracji celnej, popartą szczegółowymi analizami. Istotna jest przy tym okoliczność, iż w przypadku zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, następuje swoista "blokada etatu", gdyż przepisy dotyczące Służby Celnej nie przewidują możliwości zatrudnienia na miejsce funkcjonariusza zawieszonego w pełnieniu obowiązków służbowych innej osoby. Ważąc interes społeczny oraz słuszny interes funkcjonariusza, należy mieć w niniejszej sprawie na uwadze także charakter przestępstwa, o które został on oskarżony, pozostającego w związku z pełnioną służbą, a polegającego na przyjmowaniu korzyści majątkowych. Jest to przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego i popełnione z winy umyślnej, zaś ustawodawca w takim przypadku przewidział obligatoryjne zawieszenie funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych na okres 3 miesięcy. Intencją ustawodawcy było zatem odsunięcie funkcjonariusza celnego od wykonywania obowiązków służbowych w tym okresie. Zatem taka możliwość istnieje również w sytuacji przedłużenia okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, do czasu zakończenia postępowania karnego. Nie znajduje uzasadnienia w rozpatrywanej sprawie zarzut naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ponieważ organy w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły materiał dowodowy, wskazując dokładnie, jak sytuacja zawieszenia skarżącego oraz innych funkcjonariuszy w pełnieniu obowiązków służbowych, dezorganizuje pracę komórki organizacyjnej, w której pełnią służbę. O wadliwości zaskarżonej decyzji nie przesądza też podnoszony przez pełnomocnika skarżącego zarzut wykorzystania schematu uzasadnienia z innych podobnych postępowań. Nic nie stoi bowiem na przeszkodzie, by w sprawach, w których stan faktyczny jest analogiczny i dotyczą one funkcjonariuszy pełniących służbę w tych samych lub równorzędnych jednostkach organizacyjnych oraz z tych samych przyczyn zostali zawieszeni w pełnieniu obowiązków, posłużyć się w uzasadnieniach decyzji podobną argumentacją. Obszerne uzasadnienia tak zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej w B., wbrew zarzutom skargi, spełniają wymogi przepisu art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności organy wskazały fakty, które uznały za udowodnione oraz dowody, na których się oparły, którym zaś odmówiły mocy dowodowej. Dotyczy to w szczególności podnoszonych kwestii dotychczasowej służby pełnionej przez skarżącego oraz pominięcia zasady domniemania niewinności. Okoliczność bowiem sposobu pełnienia dotychczasowej służby przez skarżącego nie ma decydującego znaczenia w sprawie, gdyż w żaden sposób nie może usprawiedliwiać pozostawienia go w służbie wobec ponad 12-miesięcznego i trudnego do przewidzenia zakończenia okresu zawieszenia w wykonywaniu obowiązków służbowych. Natomiast w odniesieniu do kwestii pominięcia zasady domniemania niewinności należy stwierdzić, że nie ma ona zastosowania w sprawie, gdyż to nie od ustalenia winy lub jej braku, lecz od zawieszenia w czynnościach służbowych ponad 12 miesięcy, uzależnione jest zastosowanie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Także zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności jest nietrafny. Organ odwoławczy rozpatrzył bowiem sprawę ponownie, na skutek wniesienia odwołania. Nie tylko odniósł się do zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu I instancji, ale całościowo rozpoznał i rozstrzygnął sprawę zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Całkowicie chybiony jest też zarzut naruszenia art. 130 § 11 i § 2 oraz art. 108 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie faktu naruszenia przez organ I instancji zasady niewykonalności decyzji nieostatecznych. Uszła bowiem uwadze pełnomocnika skarżącego regulacja zawarta w przepisie art. 188 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej, zgodnie z którą złożenie wniosków, o których mowa w ust. 1 i ust. 3 oraz odwołania, o którym mowa w ust. 2, nie wstrzymuje wykonania decyzji. Oznacza to, że decyzja w sprawie zwolnienia ze służby, wydana na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, jest natychmiast wykonalna, natomiast przepis art. 188 ust. 4 tej ustawy stanowi lex specialis w stosunku do art. 130 § 1 k.p.a. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło