II SA/Wa 46/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2025 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia dokumentów do wglądu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu na rzecz Z. K. kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postępowanie w sprawie zainicjowała Z. K. (dalej, jako: skarżąca) dnia [...] sierpnia 2022 r. składając w Oddziałowym Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w [...], zwanym dalej "Oddziałowym Archiwum IPN w [...]", wniosek o udostępnienie do wglądu dokumentów dotyczących M. K., ojca skarżącej (wniosek został złożony na podstawie art. 30 ust. 1 w zw. z art. 35a ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, dalej, jako: ustawa o IPN). Naczelnik Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w [...], zwany dalej "Naczelnikiem Oddziału IPN w [...]", działając z upoważnienia Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w [...], zwanego dalej "Dyrektorem Oddziału IPN w [...]", wydał w dniu [...] kwietnia 2023 r. decyzję o udostępnieniu skarżącej do wglądu w formie kopii następujących dokumentów dotyczących M. K.: zapisy z karty E-14 z kartoteki ogólnoinformacyjnej Biura "C" MSW oraz zapisy w Zintegrowanym Systemie Kartotek Operacyjnych organów bezpieczeństwa państwa (ZSKO). Rozpoznając sprawę wskutek wniesionego odwołania Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej, jako: Prezes IPN lub organ) decyzją z dnia [...] maja 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu przywołał art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o IPN. Wyjaśnił, że zgadza się z wnioskami organu I instancji gdyż na karcie E-14 z kartoteki ogólnoinformacyjnej MSW w [...] [1944] 1954-1990, sygn. akt [...], widnieją zapisy dotyczące Pana M. K., s. S. i Z., ur. [...] maja 1944 r. w [...], z których wynika, że ww. był tajnym współpracownikiem, zarejestrowanym do nr [...] (nr przekreślony); materiały dot. ww. złożono w archiwum. Dodał, że w komputerowym zbiorze danych byłej Służby Bezpieczeństwa (ZSKO) znajdują się informacje, z których wynika, że M. K. został zarejestrowany w charakterze tajnego współpracownika, zdjęty z ewidencji [...] czerwca 1968 r.; materiały archiwalne numer [...] zostały złożone w [...] [...] Pion C. Prezes IPN zgodził się również z oceną i kwalifikacją organu I instancji, że wymienione wyżej dokumenty zostały wytworzone przy udziale M. K. w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego współpracownika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Ww. karta ewidencyjna oraz ZSKO potwierdzają bowiem fakt rejestracji ww. w charakterze tajnego współpracownika. W ww. pomocach ewidencyjnych zostały wskazane pełne dane osobowe M. K., jak i znajdują się informacje o kategorii współpracy, numerze rejestracyjnym, dacie zdjęcia z ewidencji, numerze archiwalnym. Dodał, że dokumenty objęte zaskarżoną decyzją mieszczą się w katalogu pomocy ewidencyjnych wymienionych w art. 30 ust. 2a ustawy o IPN. Prezes IPN wyjaśnił także, że organ w postępowaniu o udostępnienie dokumentów, na podstawie ich treści ocenia jedynie, czy dotyczyły one konkretnej osoby oraz czy zostały wytworzone przez nią lub przy jej udziale w ramach czynności wykonywanych w związku z jego pracą lub służbą w organach bezpieczeństwa państwa albo w związku z czynnościami wykonywanymi w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji, tj. czy spełniają przesłanki art. 30 ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 2a ustawy o IPN. W tym postępowaniu organ nie bada zaś oryginalności i prawdziwości stwierdzeń zawartych w tych dokumentach. Nie jest uprawniony do ich weryfikowania i prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie prawdziwości zdarzeń podanych w dokumentach. Formułuje jedynie wnioski wynikające z treści odnalezionych dokumentów. Prezes IPN podkreślił, że nie weryfikuje czy współpraca była świadoma, a więc czy wypełniała definicję współpracy określoną w art. 3a ust. 1 ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa. Badanie czy osoba faktycznie była tajnym współpracownikiem organów bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 3a ust. 1 i 2 ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa odbywa się w postępowaniu lustracyjnym. Na powyższą decyzję decyzji skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1501/23 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał, że art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy z 18 grudnia 1998r. o IPN formułuje dwie przesłanki, od ziszczenia się których uzależniona jest możliwość wydania decyzji tj. sporne dane muszą dotyczyć wnioskodawcy i muszą zostać wytworzone przez wnioskodawcę lub przy jego udziale w ramach czynności wykonywanych w związku z jego pracą lub służbą w organach bezpieczeństwa państwa albo w związku z czynnościami wykonywanymi w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji. Zdaniem Sądu, sposób sformułowania tej regulacji umożliwia co prawda przyjęcie poglądu, że organ nie bada prawdziwości zapisów znajdujących się na udostępnianym dokumencie i nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu weryfikację danych uwidocznionych na spornych dokumentach. Nie oznacza to jednak tego, że udostępnianie dokumentów w omawianym trybie ma mieć charakter czysto techniczny i automatyczny. Organ wydając decyzję musi wyjaśnić to, czy udostępniane dokumenty dotyczą wnioskodawcy i czy zostały wytworzone przez niego lub przy jego udziale. Jeśli organ stwierdza istnienie powyższego przypadku musi równocześnie wskazać, czy ów udział wnioskodawcy przy wytwarzaniu owych dokumentów miał miejsce w ramach czynności wykonywanych w związku z jego pracą lub służbą w organach bezpieczeństwa państwa czy też w ramach czynności wykonywanych w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zbieraniu informacji. Co oczywiste, organ przyjmując ziszczenie się którejś z ww. przesłanek winien dokładnie wyjaśnić to, jak doszedł do takich wniosków. W szczególności winien wskazać z jakich konkretnie dokumentów (znajdujących się na konkretnej karcie akt) i z jakich konkretnie zapisów znajdujących się na owych dokumentach, wywiódł wniosek o ich wytworzeniu przez wnioskodawcę lub o jego udziale przy ich wytworzeniu. Powinien także szczegółowo określić to, z jakich zapisów spornych dokumentów wywiódł wniosek o istnieniu związku pomiędzy ich wytworzeniem a pracą lub służbą w organach bezpieczeństwa lub czynnościami wykonywanymi w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji. Brak uszczegółowienia powyższych kwestii w uzasadnieniu rozstrzygnięcia pozbawia de facto stronę i Sąd administracyjny możliwości poznania sposobu dochodzenia przez organ do wniosków wyartykułowanych w decyzji, uniemożliwiając weryfikację poprawności decyzji. Zdaniem Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera powyższych elementów, koniecznych dla poprawnego wyartykułowania wniosków przez organ. Organ ograniczył bowiem uzasadnienie do stwierdzenia, że sporne dokumenty zostały wytworzone przy udziale M. K. w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego współpracownika przy operacyjnym zbieraniu informacji przez organy bezpieczeństwa. Nie sprecyzował jednak tego, czy powyższy wniosek dotyczy udostępnionej karty [...] czy zapisów z komputerowego zbioru danych byłej SB. Nie oznaczył nawet precyzyjnie w decyzji (brak powołania numerów konkretnych kart akt) miejsca usytuowania powyższych dokumentów. Nadto powołując się na zapisy znajdujące się w pomocach ewidencyjnych, również nie określił ich w sposób dokładny. W szczególności nie wskazał ani tego, na jakiej karcie akt znajdują się owe pomoce ewidencyjne na których bazował ani tego, który dokładnie zapis w tychże pomocach ewidencyjnych (znajdujący się na którym akapicie konkretnej karty) doprowadził go do konkluzji wyrażonej w zaskarżonym akcie. Ponownie rozpoznając sprawę Prezes IPN wydał obecnie zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2024 r., którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2023 r. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył art. 32 ust. 1, art. 30 ust. 2 pkt 1, art. 30 ust. 2a, art. 31 ust. 1 ustawy o IPN i wskazał, że w jego ocenie organ I instancji prawidłowo udostępnił skarżącej w formie kopii dokumenty dotyczące ojca M. K., tj. zapisy z karty [...] z kartoteki ogólnoinformacyjnej Biura "[...]" MSW (karta 25-26 z akt administracyjnych) oraz zapisy z komputerowego zbioru danych byłej Służby Bezpieczeństwa (ZSKO), znajdujące się na 32 stronie akt administracyjnych. Stosując się, jak podał, do zaleceń Sądu w celu identyfikacji pomocy ewidencyjnych objętych zaskarżoną decyzją przedstawił ich szczegółowy opis. Organ podał, że Karta ewidencyjna [...] z kartoteki ogólnoinformacyjnej MSW w [...] [1944] 19541990, sygn. akt [...], jest kartą dwustronną, jej odwzorowanie w postaci kserokopii znajduje się na karcie nr 25 i 26 akt administracyjnych. Na jednej stronie karty [...] (karta 25 akt administracyjnych) znajdują się pełne dane osobowe M. K., dane dotyczące jego wykształcenia, pochodzenia społecznego, miejsca zamieszkania i miejsca pracy. Natomiast na drugiej stronie karty (karta 26 akt administracyjnych) znajdują się następujące zapisy: były tw nr rej. [...] [numer i dalsza nieczytelna część zapisu w linijce przekreślona]. Materiały w archiwum Wydz "[...]" Nr [...] oraz pieczęć o treści: Z-ca Naczelnika Wydziału "[...]" Komendy [...] MO w [...]. Poniżej zapisu widniej data: [...].6.68 r. Zapisy z ZSKO (komputerowy zbiór danych byłej Służby Bezpieczeństwa) (karta 32 akt administracyjnych) zawierają pełne dane M. K. oraz w części: MATERIAŁY ARCHIWALNE znajduje się następujący wpis: TAJNY WSPÓŁPRACOWNIK. Dnia [...].06.68 r. zdjęto z ewidencji - PRZEKAZANO DO ARCHIWUM. Materiały archiwalne numer [...] złożono w: [...]. Prezes IPN podniósł, że opisane dokumenty, tj. karta ewidencyjna [...] i ZSKO są pomocami ewidencyjnymi, które potwierdzają rejestrację M. K. w charakterze tajnego współpracownika o numerze rejestracyjnym [...] i dlatego zgodnie z treścią art. 30 ust. 2a ustawy o IPN zostały uznane za dokumenty wytworzone przy jego udziale przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa i w myśl art. 30 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy o IPN zostały prawidłowo udostępnione przez organ I instancji w formie kopii w drodze decyzji administracyjnej. Odnosząc się do zarzutów skarżącej jakoby organ celowo pominął wyniki kwerendy przeprowadzonej na wniosek M. K. z dnia [...] czerwca 2018 r. złożony na podstawie art. 4 ustawy o działaczach opozycji organ wskazał, że rozpatrując ww. wniosek organ wydał rozstrzygnięcie w oparciu o przepisy rzeczonej ustawy w brzmieniu wówczas obowiązującym. W kwestii informacji zawartych w notatce służbowej archiwisty IPN z [...] maja 2018 r. oraz informacji zawartych w treści pisma [...], że numer rejestracyjny [...] nie dotyczy M. K., Prezes IPN wyjaśnił, iż organ prowadzący wówczas postępowanie zweryfikował te ustalenia i uznał za błędne. Prezes IPN w dniu [...] czerwca 2018 r. wydał dla M. K., na podstawie przepisów ustawy o działaczach opozycji, pozytywną decyzję nr [...], gdyż w ówczesnym stanie prawnym pomoce ewidencyjne, tj. karta [...] i ZSKO potwierdzające rejestrację wnioskodawcy w charakterze tajnego współpracownika, nie były uznawane za dokumenty wytworzone przez wnioskodawcę lub przy jego udziale, w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa, a tym samym nie spełniały negatywnej przesłanki uzyskania statusu działacza opozycji lub osoby represjonowanej. Doprecyzowanie ww. pojęcia nastąpiło dopiero w ustawie z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2019 r., poz. 992) i obecnie przez dokumenty wytworzone przy udziale osoby przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa rozumie się także pomoce ewidencyjne, takie jak dzienniki rejestracyjne, inwentarze archiwalne, karty ewidencyjne i Zintegrowany System Kartotek Operacyjnych organów bezpieczeństwa państwa, jeżeli potwierdzają fakt rejestracji jej w charakterze tajnego informatora lub pomocnika organów bezpieczeństwa państwa. Definicja ta funkcjonuje w art. 4 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji oraz w art. 30 ust. 2a ustawy o IPN. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika, wyniki kwerendy przeprowadzonej na wniosek z 2018 r., wykazały, iż pomoce ewidencyjne, tj. karta [...] z kartoteki ogólnoinformacyjnej MSW w [...], sygn. [...], a także zapis z komputerowego zbioru danych byłej SB (ZSKO), dotyczą M. K.. Dodatkowo organ wyjaśnił, iż w tym postępowaniu wbrew oczekiwaniom pełnomocnika skarżącej, organ nie bada oryginalności i prawdziwości stwierdzeń zawartych w odnalezionych dokumentach. Nie jest uprawniony do ich weryfikowania i prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie prawdziwości zdarzeń podanych w dokumentach. Formułuje jedynie wnioski wynikające z treści odnalezionych dokumentów. Nadto organ podniósł, że w decyzji wydanej na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy o IPN nie rozstrzyga o fakcie współpracy z organami bezpieczeństwa państwa, a jedynie o formie udostępnienia dokumentów z uwzględnieniem kryteriów wymienionych w art. 30 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 30 ust. 2a ustawy o IPN. Prezes IPN nie weryfikuje czy współpraca była świadoma, a więc czy wypełniała definicję współpracy określoną w art. 3a ust. 1 ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa. Badanie czy osoba faktycznie była tajnym współpracownikiem organów bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 3 a ust. 1 i 2 ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa odbywa się w postępowaniu lustracyjnym. W przypadku, gdy skarżąca zaprzecza stwierdzeniom zawartym w udostępnionych jej kopiach dokumentów, stosownie do treści art. 35b ust. 1 i ust. 2 ustawy o IPN, ma prawo załączyć do zbioru dokumentów dotyczących Pana M. K. własne uzupełnienia, sprostowania, uaktualnienia, wyjaśnienia oraz dokumenty lub ich kopie. Dane już zawarte w dokumentach nie ulegają zmianie. Uzupełnienia, sprostowania, uaktualnienia, wyjaśnienia oraz dokumenty lub ich kopie dołącza się do zbioru dokumentów z oznaczeniem ich w sposób pozwalający na ich odróżnienie od dokumentów zgromadzonych przez IPN trybie art. 25. Wbrew zarzutom pełnomocnika skarżącej organ nie jest uprawniony do badania innych kwestii, takich jak okoliczności rozpoczęcia i zakończenia współpracy, działalności opozycyjnej danej osoby, czy też okoliczności i rodzaju represji stosowanych przez ówczesne władze wobec ojca skarżącej. Okoliczności te bowiem nie zmieniają faktu udowodnionego posiadania przez organ dokumentów spełniających kryteria, o których mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o IPN, a dotyczących ojca skarżącej. Z tym rozstrzygnięciem skarżąca nie zgodziła się i wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej, jako: P.p.s.a.) w zw. z art. 31 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 2 pkt 1 oraz ust 2a ustawy IPN - poprzez niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2024 r., sygn. II SA/Wa 1501/23 w zakresie: • wykazania, że udostępnione materiały dotyczą M. K.; • wykazania, że udostępnione materiały zostały wytworzone przez M. K. lub przy jego udziale; • wykazania, że ewentualny udział M. K. w wytworzeniu udostępnionych materiałów miał miejsce w ramach czynności wykonywanych w związku z jego pracą lub służbą w organach bezpieczeństwa państwa czy też w ramach czynności wykonywanych w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zbieraniu informacji; • wykazania związku pomiędzy wytworzeniem poszczególnych dokumentów, a pracą M. K. lub służbą w organach bezpieczeństwa państwa lub z czynnościami wykonywanymi w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zbieraniu informacji; 2. art. 77 § 4 w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, a także art. 8 § 1, art. 10 § 1 w zw. z art. 81 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy IPN - poprzez powołanie się przez organ w zaskarżonej decyzji na znany temu organowi z urzędu fakt wydania dla M. K. decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r. znak: [...] bez zakomunikowania tego faktu skarżącej, a także powołanie się na bliżej nieokreślone ustalenia z innego postępowania administracyjnego, w trakcie którego uznano ustalenia archiwisty utrwalone w aktach na kartach 15, 30 i 31 za błędne - bez wyjaśnienia, z jakiego powodu i na jakiej podstawie uznano je za błędne oraz bez włączenia do akt materiału dowodowego potwierdzającego "błędność" tych ustaleń, jednocześnie pozbawiając skarżącą prawa do czynnego udziału w postępowaniu, w tym do zapoznania się z całością materiału dowodowego i wypowiedzenia się co do jego wiarygodności; 3. art. 31 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy IPN - poprzez bezpodstawne zastosowanie w niniejszej sprawie, tj. stwierdzenie iż wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie udostępnienia w formie kopii jednej z kart o symbolu [...] z kartoteki ogólnoinformacyjnej Biura "[...]" MSW oraz zapisu z komputerowego zbioru danych byłej Służby Bezpieczeństwa przez organ I instancji było uzasadnione, podczas gdy dokumenty te winny zostać udostępnione skarżącej w formie czynności materialno-technicznej, jako że nie dotyczą one osoby w jakikolwiek sposób współpracującej z organami bezpieczeństwa państwa, w tym w charakterze tajnego informatora; 4. art. 30 ust. 2a ustawy IPN - poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że samo zidentyfikowanie w zasobie archiwalnym pomocy ewidencyjnych, takich jak dzienniki rejestracyjne, inwentarze archiwalne, karty ewidencyjne i Zintegrowany System Kartotek Operacyjnych organów bezpieczeństwa państwa, w których wymienione jest imię i nazwisko danej osoby uprawnia do stwierdzenia, że materiały te zostały wytworzone przy udziale wnioskodawcy przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa, zaś organ zwolniony jest z obowiązku badania ich treści, podczas gdy z literalnego brzmienia wskazanej regulacji oraz z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2024 r., sygn. II SA/Wa 1501/23, wynika, że materiały te muszą dodatkowo potwierdzać fakt wytworzenia tych dokumentów w związku z czynnościami wnioskodawcy w charakterze tajnego informatora lub pomocnika organów bezpieczeństwa państwa, co powinno zostać zbadane przez organ; 5. art. 30 ust. 2a w zw. z art. 30 ust 2 pkt 1 ustawy IPN - poprzez bezpodstawne uznanie, że karta o symbolu [...] z kartoteki ogólnoinformacyjnej Biura "[...]" MSW oraz zapis z komputerowego zbioru danych byłej Służby Bezpieczeństwa świadczą o tym, że M. K. pełnił funkcję tajnego informatora organu bezpieczeństwa państwa, podczas gdy żaden z wymienionych dokumentów (ani żaden inny dokument dotyczący M. K.) nie potwierdzają faktu rejestracji go w charakterze tajnego informatora ani pomocnika organów bezpieczeństwa państwa; 6. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy IPN - poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, tj. wyciągnięcie wniosków, które są sprzeczne z literalną treścią zgromadzonych dokumentów, w szczególności pominięcie faktu, że żaden z przytoczonych w decyzji materiałów nie potwierdza rejestracji M. K. jako tajnego informatora organów bezpieczeństwa państwa, a także pominięcie materiałów archiwalnych, z których wynika, że w okresie od [...] kwietnia 1968 roku do [...] lipca 1968 roku M. K. był internowany i rozpracowywany jako podejrzany w związku z tzw. "wydarzeniami marcowymi", a także inwigilowany w areszcie przez agenta służb specjalnych ps. "[...]", co w logiczny sposób wyklucza możliwość pełnienia w tym samym czasie funkcji tajnego informatora tych samych służb specjalnych; 7. art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. - poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy w sprawie zaistniały podstawy do jej uchylenia oraz umorzenia postępowania administracyjnego, jako że sporne materiały archiwalne powinny zostać skarżącej udostępnione w formie czynności materialno-technicznej. W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania i argumentację na poparcie stawianych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, uznając zarzuty skargi za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy podkreślić, że sprawa niniejsza była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1501/23 uchylił ówcześnie wydana przez Prezesa IPN decyzję z dnia [...] maja 2023 r. Sąd w swoim rozstrzygnięciu zawarł konkretne wytyczne dla organu, których ten nie mógł pominąć albowiem art. 153 P.p.s.a. formułuje zasadę związania wyrokiem. Zarówno organ administracji, jak i sąd administracyjny, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku. Przepis art. 153 P.p.s.a. kształtuje rozstrzygnięcie sądu w postępowaniu wszczętym na skutek powtórnego zaskarżenia danego aktu lub czynności organu administracji publicznej. Mówiąc innymi słowy, sąd administracyjny nie może przyjąć innego znaczenia mającego zastosowanie w sprawie przepisu, niż ustalone w ocenie prawnej zawartej w uzasadnieniu prawomocnego wyroku (por. J. P. Tarno, Związanie oceną prawną zawartą w wyroku sądu administracyjnego, "Administracja. Teoria-Dydaktyka-Praktyka" 2011, Nr 4 (24), s. 193). Zwrócić należy uwagę, że art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby, obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym, zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu orzeczenia oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por.: wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 451/08, Lex nr 526493; z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt I FSK 494/09, Lex nr 594010; z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt I GSK 940/09, Lex nr 594756; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 1591/09, Lex nr 559604). Z uwagi na powyższe, przypomnieć zatem należy, że Sąd w swoim rozstrzygnięciu wyraźnie wskazał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera wymienionych przez Sąd elementów, koniecznych dla poprawnego wyartykułowania wniosków przez organ. Sąd wyraźnie wskazał, że organ wydając decyzję musi wyjaśnić to, czy udostępniane dokumenty dotyczą wnioskodawcy i czy zostały wytworzone przez niego lub przy jego udziale. Jeśli organ stwierdza istnienie powyższego przypadku musi równocześnie wskazać, czy ów udział wnioskodawcy przy wytwarzaniu owych dokumentów miał miejsce w ramach czynności wykonywanych w związku z jego pracą lub służbą w organach bezpieczeństwa państwa czy też w ramach czynności wykonywanych w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zbieraniu informacji. Organ winien dokładnie wyjaśnić to, jak doszedł do takich wniosków. W szczególności winien wskazać z jakich konkretnie dokumentów (znajdujących się na konkretnej karcie akt) i z jakich konkretnie zapisów znajdujących się na owych dokumentach, wywiódł wniosek o ich wytworzeniu przez wnioskodawcę lub o jego udziale przy ich wytworzeniu. Powinien także szczegółowo określić to, z jakich zapisów spornych dokumentów wywiódł wniosek o istnieniu związku pomiędzy ich wytworzeniem a pracą lub służbą w organach bezpieczeństwa lub czynnościami wykonywanymi w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 153 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 , art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Zauważyć bowiem należy, iż organ o ile wskazał konkretne dokumenty, z których wywiódł wniosek o ich wytworzeniu przez wnioskodawcę lub o jego udziale przy ich wytworzeniu, wskazał numery kart akt administracyjnych (karty nr: 25, 26 i 32 akt administracyjnych), o tyle w żadnej części uzasadnienia nie wyjaśnił z jakich konkretnie zapisów znajdujących się na owych dokumentach, wywiódł wniosek o ich wytworzeniu przez wnioskodawcę lub o jego udziale przy ich wytworzeniu. W żaden sposób nie wyjaśnił również z jakich zapisów spornych dokumentów wywiódł wniosek o istnieniu związku pomiędzy ich wytworzeniem, a pracą lub służbą w organach bezpieczeństwa lub czynnościami wykonywanymi w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji. Prezes IPN ograniczył się jedynie do szczegółowego opisu karty [...] z kartoteki ogólnoinformacyjnej Biura "[...]" MSW oraz zapisu w Zintegrowanym Systemie Kartotek Operacyjnych organów bezpieczeństwa państwa (ZSKO). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w dalszym ciągu nie zawiera jednak ww. elementów, koniecznych dla poprawnego wyartykułowania wniosków przez organ. Sam opis ww. dokumentów, a następnie konkluzja, że opisane dokumenty, tj. karta ewidencyjna [...] i ZSKO są pomocami ewidencyjnymi, które potwierdzają rejestrację M. K. w charakterze tajnego współpracownika o numerze rejestracyjnym [...] i dlatego zgodnie z treścią art. 30 ust. 2a ustawy o IPN zostały uznane za dokumenty wytworzone przy jego udziale przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa – nie są wystarczające. Warto też wskazać, że jakkolwiek Prezes IPN w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odwołał się do art. 30 ust. 2a ustawy o IPN, to nie wyjaśnił, które konkretnie informacje ze wskazanych dokumentów odnoszące się do M. K. potwierdzają, że zaszły wszystkie przesłanki wskazane w art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o IPN. Ustawodawca w art. 30 ust. 2a ustawy o IPN wskazuje, że przez dokumenty wytworzone przy udziale wnioskodawcy przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa rozumie się także pomoce ewidencyjne, takie jak dzienniki rejestracyjne, inwentarze archiwalne, karty ewidencyjne i Zintegrowany System Kartotek Operacyjnych organów bezpieczeństwa państwa, jeżeli potwierdzają fakt rejestracji go w charakterze tajnego informatora lub pomocnika organów bezpieczeństwa państwa. Prezes IPN w szczególności nie wskazał, który dokładnie zapis w tychże pomocach ewidencyjnych doprowadził do konkluzji wyrażonej w zaskarżonej decyzji. Przepis art. 30 ust. 2a ustawy o IPN jest jedynie przepisem doprecyzowującym art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o IPN. Jak już wyjaśniał to Sąd w wyroku z dnia 3 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1501/23, norma prawna określona w art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o IPN formułuje dwie przesłanki, od ziszczenia się których uzależniona jest możliwość wydania decyzji tj. sporne dane muszą dotyczyć wnioskodawcy i muszą zostać wytworzone przez wnioskodawcę lub przy jego udziale w ramach czynności wykonywanych w związku z jego pracą lub służbą w organach bezpieczeństwa państwa albo w związku z czynnościami wykonywanymi w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji. Sposób sformułowania powyższej regulacji umożliwia co prawda przyjęcie poglądu, że w niniejszym postępowaniu organ nie bada prawdziwości zapisów znajdujących się na udostępnianym dokumencie i nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu weryfikację danych uwidocznionych na spornych dokumentach. Nie oznacza to jednak tego, że udostępnianie dokumentów w omawianym trybie ma mieć charakter czysto techniczny i automatyczny. Organ przyjmując ziszczenie się którejś z przesłanek wynikających z art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o IPN powinien dokładnie wyjaśnić jak doszedł do takich wniosków. Organ musi dokonać konkretnej oceny, winien mieć również świadomość tego, że musi dokładnie wyjaśnić podstawy faktyczne dokonywanej oceny, także z uwagi na treść art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. w związku z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Brak wyjaśnienia tych przesłanek pozbawia bowiem Sąd możliwości skutecznej oceny poprawności procesu wnioskowania organu. W ocenie Sądu, organ jedynie częściowo zrealizował wytyczne Sądu określone w wyroku z dnia 3 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1501/23. Stąd ponownie wydana decyzja wydana została z naruszeniem ww. przepisów i należy ją wyeliminować z obrotu prawnego. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 p-kt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach, na które złożyły się: wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz kwota opłaty skarbowej (17 zł), wydane zostało w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.