II SA/Wa 460/15
WyrokWSA w Warszawie2015-09-17
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Andrzej Góraj, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie organu odwoławczego, które utrzymuje w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji, może być uznane za naruszające zasadę reformationis in peius (zakaz pogorszenia sytuacji strony odwoławczej)?Ratio decidendi
Orzeczenie organu odwoławczego, które utrzymuje w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji, nie narusza zasady reformationis in peius. Zasada ta dotyczy sytuacji, w której organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie merytoryczne, które różni się od orzeczenia organu pierwszej instancji i jednocześnie stawia stronę w gorszej sytuacji prawnej. Utrzymanie w mocy orzeczenia organu pierwszej instancji oznacza jedynie podzielenie jego argumentacji i brak zmiany sytuacji prawnej strony.Stan faktyczny
Skarżący Z. S. kwestionował orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (CWKL) z dnia [...] września 2014 r. dotyczące jego zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. CWKL uchyliła wcześniejsze orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (RWKL) i zarządziła ponowne rozpatrzenie sprawy. Po ponownym rozpatrzeniu RWKL wydała orzeczenie, które CWKL utrzymała w mocy. Skarżący zarzucił CWKL naruszenie zasady reformationis in peius, twierdząc, że jego sytuacja prawna została pogorszona.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędziowie WSA Andrzej Góraj (spr.) Andrzej Kołodziej Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi Z. S. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oddala skargę w całości.
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (dalej jako CWKL) orzeczeniem
z dnia [...] czerwca 2014 r. wydanym na podstawie § 12 pkt 1 i § 30 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.), uchyliła orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w S. (dalej jako RWKL w S.) z dnia [...] lutego 2014 r. i zarządziła ponowne rozpatrzenie sprawy przez RWKL w S.
W uzasadnieniu powyższego orzeczenia CWKL wskazała, iż RWKL w S. w orzeczeniu z dnia [...] lutego 2014 r. w pkt 8 orzeczenia rozpoznała u Z. S.: 1) cukrzycę typu II-go (§ 54 pkt 4), 2) okresowy zespół bólowy kręgosłupa lędźwiowo - krzyżowego na podłożu wielopoziomowej dyskopatii i początkowych zmian zwyrodnieniowych (§ 62 pkt 1, § 34 pkt 5, § 34 pkt 2 i 5), 3) nadciśnienie tętnicze łagodne (§ 39 pkt 1), 4) zaburzenia nerwicowe (§ 66 pkt 1), 5) obustronne upośledzenie słuchu wyłącznie w zakresie tonów wysokich (§ 21 pkt 1), 6) kamicę nerkową lewostronną (§ 48 pkt 4), 7) dyslipidemię (§ 60 pkt 1), 8) początkowe zmiany zwyrodnieniowe prawego stawu biodrowego (§ 77 pkt 4), 9) otyłość prostą (§ 1 pkt 7), 10) braki w uzębieniu (§ 24 pkt 1), 11) bliznę po operacyjnym usunięciu torbieli galaretowatej nadgarstka prawego (§ 3 pkt 1). RWKL w pkt 9 orzeczenia uznała badanego za zdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria zdrowia "Z" - zał. 1 Grupa II). W pkt 10 orzeczenia RWKL ustaliła związek ze służbą wojskową schorzenia wymienionego w pkt 2 rozpoznania na podstawie przepisów zawartych w zał. nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. Nr 62, poz. 567 ze zm.). RWKL jednocześnie ustaliła, że schorzenia ujęte w pkt 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 pozostaję bez związku ze służbą wojskową.
Od orzeczenia z dnia [...] lutego 2014 r. strona wniosła odwołanie, w którym nie zgodziła się z ustaleniami RWKL w S. dotyczącymi pkt 9, 10, 11 orzeczenia. Skarżący zarzucił Komisji Rejonowej błąd odnoszący się do kwalifikacji schorzenia ujętego w pkt 8 ustalonego rozpoznania, ponieważ zgodnie z § 77 pkt 4 powinna być przyznana kategoria zdrowia "N". Poza tym podniósł, iż schorzenia ujęte w pkt 2 i 8 ustalonego rozpoznania powinny pozostawać w związku ze służbą wojskową na podstawie zał. nr 1 do powołanego rozporządzenia z dnia 31 marca 2003 r. W ocenie odwołującego, jest on trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej z powodu chorób ujętych w pkt 1, 2 i 8 rozpoznania. Tym samym inwalidztwo spowodowane schorzeniami kręgosłupa i prawego stawu biodrowego powinno pozostawać w związku ze służbą wojskową i powstało ono wskutek chorób, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze. Skarżący swoje stanowisko uzasadnił znacząco gorszym stanem zdrowia, niż zostało to ujęte w orzeczeniu, a także pracą w magazynie uzbrojenia i elektroniki (duża wilgotność powietrza oraz brak stacjonarnego ogrzewania pomieszczeń, a także konieczność samodzielnego przesuwania i podnoszenia dużych skrzyń). Zasygnalizował, że również praca siedząca za biurkiem przy wypełnianiu dokumentów wpłynęła negatywnie na schorzenie kręgosłupa. Do odwołania Z. S. dołączył dokumenty z leczenia oraz badań diagnostycznych, a także zdjęcia i informacje dotyczące wyposażenia magazynu uzbrojenia i elektroniki.
Zespół orzeczniczy CWKL, po zapoznaniu się z nadesłaną dokumentacją orzeczniczo-lekarską, uznał odwołanie za zasadne i rozstrzygnięciem z dnia [...] czerwca 2014 r. uchylił zaskarżone orzeczenie oraz zarządził ponowne rozpatrzenie sprawy przez RWKL w S.
W motywach rozstrzygnięcia CWKL podniosła, iż bezpośrednim powodem uchylenia orzeczenia stał się słuszny zarzut dotyczący kwalifikacji schorzenia ujętego w pkt 8 ustalonego rozpoznania według § 77 pkt 4. Rozpoznanie początkowych zmian zwyrodnieniowych prawego stawu biodrowego nie oznacza zniekształcenia w obrębie dużego stawu kończyny znacznie upośledzającego sprawność ruchową, na co wskazuje ww. kwalifikacja. W nowo wydanym orzeczeniu RWKL powinna ponownie poddać analizie całość dokumentacji, a zwłaszcza wnioski z konsultacji neurochirurgicznej z dnia 23 stycznia 2014 r. W razie konieczności powinna wezwać orzekanego i przeprowadzić badania dodatkowe, które ostatecznie rozstrzygną o jego zdolności lub niezdolności do zawodowej służby wojskowej.
Z. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie CWKL z dnia [...] czerwca 2014 r. w części dotyczącej określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 grudnia 2014 r. skargę strony oddalił. Wyrok ten uprawomocnił się 19 lutego 2015 r.
W międzyczasie, RWKL w S., rozpoznając ponownie sprawę, orzeczeniem z 7 lipca 2014 r. rozpoznała u Z. S.: 1) cukrzycę typu II-go (§ 54 pkt 4), 2) przewlekły zespół bólowy odcinka lędźwiowego na podłożu niewielkich wypuklin krążków międzykręgowych oraz zmian zwyrodnieniowych (§ 62 pkt 1, § 34 pkt 10.3, 3) nadciśnienie tętnicze łagodne (§ 39 pkt 1), 4) zaburzenia nerwicowe (§ 66 pkt 1), 5) obustronne upośledzenie słuchu wyłącznie w zakresie tonów wysokich (§ 21 pkt 1), 6) kamicę nerkową lewostronną (§ 48 pkt 4), 7) dyslipidemię (§ 60 pkt 1), 8) początkowe zmiany zwyrodnieniowe stawów biodrowych (§ 77 pkt 9.), 9) otyłość prostą (§ 1 pkt 7), 10) braki w uzębieniu (§ 24 pkt 1), 11) zapalenie stawu krzyżowo-biodrowego (12) zespół pasma biodrowo-piszczelowego prawej kończyny dolnej, (13) torbiel galaretowatą nadgarstka prawego i uznała badanego za zdolnego do zawodowej służby wojskowej.
Jednocześnie uznała schorzenia wymienione w pkt 2 i 8 za pozostające w związku ze służbą wojskową.
Rozpoznając sprawę wskutek wniesionego odwołania CWKL orzeczeniem z [...] września 2014 r. utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ uznał, że w stanie faktycznym istniejącym przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, a więc m.in. po przeprowadzeniu dodatkowych konsultacji, skarżone orzeczenie odpowiada prawu i odzwierciedla stan zdrowia strony.
Od powyższego orzeczenia skargę do Sądu administracyjnego wywiódł Z. S., zarzucając organowi naruszenie zasady reformationis in peius.
W ocenie skarżącego, kwestionowane rozstrzygnięcie pogorszyło jego sytuację w postępowaniu toczącym się w następstwie złożonego przez niego odwołania od orzeczenia RWKL w S. z [...] lutego 2014 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając szczegółowo zasadność wydania skarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu, w świetle zarzutów skargi, sprowadzała się do oceny tego, czy doszło do naruszenia zasady wyrażonej w art. 139 K.p.a.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, pogorszenie, o jakim mowa w wyżej powołanej normie prawnej, dotyczy rozstrzygnięcia organu odwoławczego, zestawionego z bezpośrednio je poprzedzającym rozstrzygnięciem organu pierwszo-instancyjnego. Aby więc można było skutecznie mówić o pogorszeniu sytuacji prawnej strony, organ drugiej instancji, musiałby wydać rozstrzygnięcie merytoryczne, które różniłoby się od bezpośrednio je poprzedzającego rozstrzygnięcia organu I instancji i dodatkowo, które stawiałoby stronę w gorszej sytuacji prawnej, niż ta, w której się znalazła po wydaniu orzeczenia przez RWKL.
Nadto dodatkowo uwypuklić należy, że materię pogorszenia sytuacji prawnej bada się przy zestawieniu rozstrzygnięcia organów I i II instancji, wydanych w jednym postępowaniu, w danym obrocie konkretnej sprawy. Badaniu podlega więc decyzja organu II instancji wydana w następstwie odwołania strony od orzeczenia organu I instancji bezpośrednio poprzedzającego to orzeczenie.
Przechodząc do realiów niniejszej sprawy, tutejszy Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonym orzeczeniu elementów mogących świadczyć o naruszeniu przez organ zasady oznaczonej w art. 139 K.p.a. Organ II instancji nie wydał bowiem orzeczenia, które pogarszałoby sytuację strony w odniesieniu do sytuacji, w jakiej znalazła się po wydaniu orzeczenia przez organ I instancji (od którego to orzeczenia organ II instancji rozpoznawał odwołanie). Skoro bowiem organ odwoławczy utrzymał w mocy skarżone orzeczenie, to tym samym podzielił wszelką argumentację przedstawioną przez organ I instancji. Nie zmienił więc sytuacji strony.
Na marginesie dodania wymaga okoliczność, iż faktu pogorszenia sytuacji nie sposób wywodzić z zestawienia rozstrzygnięcia organu II instancji z rozstrzygnięciem organu I instancji, lecz wydanym w innym postępowaniu, tj. orzeczeniem nie poprzedzającym bezpośrednio wydanego przez organ II instancji rozstrzygnięcia. Pogorszenia nie sposób też opierać na subiektywnym przeświadczeniu strony, iż skarżone rozstrzygnięcie jest nietrafne, a przez to stawia stronę w gorszym położeniu.
Niezależnie od zarzutów badanej skargi, tutejszy Sąd poddał ocenie skarżone orzeczenie i nie dopatrzył się naruszeń prawa przez organ, które skutkować by mogły koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego tego orzeczenia. Orzeczenie zostało wydane po wnikliwej analizie stanu faktycznego, oparte na właściwych przepisach prawa i wyczerpująco uzasadnione.
W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło