II SA/Wa 462/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. z dnia 8 kwietnia 2010 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla A. S. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie. A. S. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z podanej przez skarżącego, w rubryce 10. formularza wniosku, kwoty dochodu miesięcznego wynika, że dochód ten w trzyosobowym gospodarstwie domowym, które prowadzi wraz z żoną i małoletnim synem, wynosi 691, 67 zł brutto, a jego źródłem jest przyznana jego żonie renta. W rubryce 7. formularza wniosku skarżący, jako składniki majątku, wymienił dom o pow. 40m2 oraz działkę o pow. 0,81 ha z tą uwagę, że nieruchomości te stanowią współwłasność jego i jego żony. Z kolei, zawarty w aktach administracyjnych dokument źródłowy wskazuje, że skarżący jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji (v. orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] września 2009 r. nr [...], ZUS Oddział w S.). W myśl zaś z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi A. S., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W niniejszej sprawie ustalono, iż osiągany w gospodarstwie domowym dochód sprowadza się do kwoty świadczenie rentowego wynoszącej niecałe 700 zł brutto, która to kwota musi wystarczyć na pokrycie kosztów utrzymania aż trzech osób. W związku z tym należało uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.