II SA/Wa 463/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), Sędzia WSA - Ewa Grochowska-Jung, Sędzia WSA - Anna Mierzejewska, Protokolant - Monika Niewińska, po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 14 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych - uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Starosta Powiatu G. decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001), uznał H. G. z dniem 1 lipca 2005 r. za osobę bezrobotną i przyznał jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 9 lipca 2005 r. w wysokości 626,30 zł. Wojewoda [...] działając z urzędu, decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] i mając za podstawę art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 k.p.a., stwierdził nieważność powyższej decyzji w części prawa do zasiłku. W uzasadnieniu podał, że skarżąca przedłożyła świadectwo pracy z dnia 30 czerwca 2005 r. wystawione przez L. M., stwierdzające zatrudnienie jej w okresie od 1 maja 2002 r. do 30 czerwca 2005 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku pomocy domowej. Przedłożyła również zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia [...] lipca 2005 r. potwierdzające, że podlegała ona w tym okresie ubezpieczeniu społecznemu i były za nią odprowadzane składki na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Społecznych. Zgodnie z treścią art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a cytowanej już wyżej ustawy, bezrobotnemu przysługuje zasiłek za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zatrudnienia, łącznie przez co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie minimalnego wynagradzania za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Ponadto zgodnie z art. 104 pkt 1 lit. a ustawy, obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), wynoszących w przeliczeniu na okres miesiąca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, opłacają pracodawcy oraz jednostki organizacyjne za osoby pozostające w stosunku pracy lub w stosunku służbowym. Z kolei przez pojęcie pracodawcy, w myśl art. 2 ust. 1 pkt 25 cytowanej już wyżej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, należy rozumieć jednostkę organizacyjną, chociażby nie posiadała osobowości prawnej, a także osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, która zatrudnia lub ma zamiar zatrudnienia co najmniej jednego pracownika. Bezspornym jest, że skarżąca pozostawała w aktywności zawodowej i niewątpliwie była zatrudniona oraz osiągała wynagrodzenie z tytułu pracy w pełnym wymiarze pracy oraz odprowadzane były przez nią składki na Fundusz Pracy. Jednakże w myśl cytowanych powyżej przepisów, nie istniał taki obowiązek, ponieważ gospodarstwo domowe prowadzone przez L. M. nie mieści się w pojęciu pracodawcy. Reasumując, przyznanie skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych rażąco narusza prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W odwołaniu z dnia 7 listopada 2005 r. do Ministra Pracy i Polityki Społecznej skarżąca nie zgodziła się z powyższą decyzją uznając ją za krzywdzącą i przedstawiła stan faktyczny sprawy, zgodny ze stanem opisanym już wyżej przez organ. Dodała ponadto, że jest osoba chorą i samotną oraz aktualnie pozostaje bez środków do życia. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 104 ust. 1 pkt 1lit. a i art. 2 ust. 1 pkt 25 cytowanej już wyżej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2005 r. i w uzasadnieniu powołał się na argumentację zawartą już w decyzji organu pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. G. nie zgodziła się ze stanowiskiem organu administracji publicznej i w uzasadnieniu powołała się na argumenty, jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Dodała jednocześnie, że uczciwie pracowała i przez ostatnie 38 miesięcy odprowadzane były regularnie składki, m.in. na Fundusz Pracy. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Na samym wstępie jednakże przyznać należy rację organowi, że stosownie do treści art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Nie budzi również wątpliwości fakt, że zgodnie z art. 104 ust. 1 pkt 1 lit. a, obowiązkowe składki na Fundusz Pracy opłacają pracodawcy oraz inne jednostki organizacyjne za osoby pozostające w stosunku pracy lub stosunku służbowym, zaś przez pracodawcę należy rozumieć w myśl art. 2 ust. 1 pkt 25 ustawy, jednostkę organizacyjną, chociażby nie posiadała osobowości prawnej, a także osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, które zatrudniają lub mają zamiar zatrudnić co najmniej jednego pracownika. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca była zatrudniona przez L. M. w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania przez okres co najmniej 365 oraz osiągała wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia, od którego zależy obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Nie budzi również wątpliwości fakt, że składka ta przez L. M. była odprowadzana. Podobnie, jak składki na ubezpieczenia społeczne. Rację również należy przyznać organowi administracji publicznej, że wymieniona "pracodawczyni" nie prowadziła działalności gospodarczej (odmiennie od poprzednio obowiązujących przepisów, a mianowicie art. 2 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 14 grudnia 1984 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu), a zatem nie spełniała ona kryteriów pracodawcy w rozumieniu art. 25 ust. 1 pkt 25 ustawy i w konsekwencji nie miała obowiązku odprowadzania składki na Fundusz Pracy. Stąd też w myśl powyższych uregulowań prawnych, skarżącej nie należał się zasiłek dla bezrobotnych. Mimo powyższego, organ stwierdzając nieważność decyzji Starosty Powiatu G. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Starosta bowiem, nie dopuścił się naruszenia prawa w części przyznającej skarżącej zasiłek dla bezrobotnych, a tym bardziej rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przyznanie i wypłata zasiłku jest ostatecznym środkiem pomocy udzielanym bezrobotnym dopiero wówczas, gdy nie jest możliwe zastosowanie, tzw. aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu, a przede wszystkim, gdy nie ma dla danej osoby propozycji odpowiedniego zatrudnienia. Powyższa zasada znajduje odbicie w treści art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy. Oprócz braku pracy trzeba jeszcze wykazać 365 – dniowy okres aktywności zawodowej w ciągu 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania. Jednakże na równych prawach z okresami aktywności zawodowej, wymienionymi w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy, zostały potraktowane również okresy, w czasie których, np. nie było obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne i na Fundusz Pracy, a takie składki faktycznie były odprowadzane. Wskazuje na to treść art. 71 ust. 2 pkt 4 ustawy, a mianowicie do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2 zalicza się również okresy niewymienione w ust. 1 pkt 2, za które były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, jeżeli podstawę wymiaru składek stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Zatem okresy te, mogą stanowić samodzielną podstawę do nabycia prawa do zasiłku, pod warunkiem, że zostanie wykazane, iż wynosiły one co najmniej 365 dni w ciągu osiemnastu miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania. Podobne stanowisko jest znane judykaturze na gruncie poprzednio obwiązującej ustawy z dnia 14 grudnia 1984 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (vide: np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2000 r. sygn. akt II SA 2536/99 – Prawo Pracy 2000/6/42). Reasumując, Starosta Powiatu G. podał jedynie nieprecyzyjną podstawę przyznania skarżącej zasiłku dla bezrobotnych, co w żadnej mierze nie mogło stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności powyższej decyzji. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1a w zw. z art. 152 i 132 cytowanej już wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec, jak w sentencji wyroku.