II SA/Wa 464/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Maria Werpachowska Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spr) Asesor WSA - Janusz Walawski Protokolant - Małgorzata Płodzicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2005 r. sprawy ze skargi M. M. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie : 1) ustalenia stanu zdrowia i określenia kategorii zdolności do służby wojskowej 2) ustalenia stanu zdrowia i związku chorób ze służbą wojskową - co do pkt 1 stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, - co do pkt 2 odrzuca skargę. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w E. orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...], działając na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich (Dz. U. nr 151, poz. 1595), rozpoznała u M. M. reakcję [...] (§ 67 pkt 2), używanie szkodliwe [...] (§ 72 pkt 1) i w wywiadzie [...]. W związku z powyższym nadano mu kategorię zdolności do służby wojskowej "B" – czasowo niezdolny do czynnej służby wojskowej na okres 12 miesięcy i orzeczono, że wyżej wymienione choroby i ułomności nie pozostają w związku ze służbą wojskową. W uzasadnieniu stwierdzono, że warunki służby wojskowej nie miały wpływu na powstanie wyżej wymienionych schorzeń. W odwołaniu z dnia 30 grudnia 2004 r. do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W., skarżący nie zgodził się z powyższym orzeczeniem i stwierdził, że stan jego zdrowia jest ściśle związany z pobytem w wojsku. W dalszej części powołał się na wiele przykładów świadczących o niewłaściwych stosunkach panujących w macierzystym oddziale oraz opisał przykłady niewłaściwych i niezgodnych z prawem relacji oraz zachowań jego przełożonych w stosunku do niego. Dodał również, że stan jego zdrowia uległ pogorszeniu, a aktualnie pozostaje bez środków do życia i na leczenie. Jednocześnie stwierdził, że po wydaniu orzeczenia powrócił do Izby Chorych, gdzie przebywał do dnia [...] grudnia 2004 r. Jak wyjaśnił w dalszej części, "Wtedy to minął okres 14 dni abym mógł się odwołać do Rejonowej WKL w W. Dlatego odwołanie to piszę z niewielkim opóźnieniem, bo na Izbie Chorych nie miałem takiej możliwości.". Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...], mając za podstawę § 9 i 23 cytowanego już wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie TWKL w E. z dnia [...] grudnia 2004 r. W uzasadnieniu podała, że odwołanie zostało rozpatrzone na podstawie dokumentacji diagnostyczno – medycznej, będącej w aktach sprawy, bowiem skarżący nie dołączył żadnej innej dokumentacji. Tym samym oceniono zgodność orzeczenia z wynikami przeprowadzonych badań, zarówno w zakresie rozpoznania lekarskiego, jak i kwalifikacji orzeczniczej. W dalszej części stwierdziła, że rozpoznane przez TWKL w E. schorzenia są zgodne z przeprowadzonymi badaniami i konsultacjami medycznymi wykonanymi u skarżącego w ramach czynności orzeczniczych oraz odzwierciedlają schorzenia rozpoznane, a zawarte w karcie informacyjnej z leczenia szpitalnego w Szpitalu Psychiatrycznym w W. Kwalifikacja orzecznicza rozpoznanych schorzeń jest zgodna z obowiązującymi przepisami orzeczniczymi, a reakcja dezaptacyjna przedłużona powoduje czasową niezdolność do czynnej służby wojskowej i rokuje jej odzyskanie po przeprowadzeniu leczenia specjalistycznego. W skardze z dnia 10 lutego 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący M. M. nie zgodził się ze stanowiskiem organu i – powołując się na argumenty, w tym dotyczące niewłaściwych stosunków międzyludzkich w macierzystym oddziale, zawarte już w odwołaniu od orzeczenia organu administracji pierwszej instancji – dodał jednocześnie, że powyższe odwołanie przesłał do organu drugiej instancji z dwudniowym opóźnieniem. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. wniosła o jej odrzucenie stwierdzając, że od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, w zakresie ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego oraz rentowego, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego i w tej kwestii powołała się na stanowisko judykatury. W piśmie procesowym z dnia 13 kwietnia 2005 r. organ oświadczył, że orzeczenie TWKL w E. "najprawdopodobniej zainteresowany odebrał osobiście, ale brak pisemnego pokwitowania uniemożliwia ustalenie dokładnej daty tego zdarzenia.". Natomiast skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2005 r. sprecyzował swoją skargę i oświadczył, że dotyczy ona orzeczenia RWKL w W. i zarówno jej przedmiotem jest określenie kategorii zdolności do służby wojskowej, jak również ustalenie stanu zdrowia i związku chorób ze służbą wojskową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jeżeli chodzi o jej część dotyczącą ustalenia stanu zdrowia i określenia kategorii zdolności do służby wojskowej. Jednakże powody i rozstrzygnięcie w tym podmiocie są inne, aniżeli te, o które wnosi skarżący. Zezwala na to art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Mianowicie, zgodnie z jego treścią Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną i nie może on wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Zauważyć bowiem przede wszystkim należy, że organ nie był w stanie podać dokładnej daty doręczenia skarżącemu orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w E. oświadczając jednak w piśmie procesowym z dnia 13 kwietnia 2005 r., iż M. M. najprawdopodobniej odebrał orzeczenie osobiście. Zatem, jeśli się powyższe zestawi z uzasadnieniem odwołania skarżącego od orzeczenia organu pierwszej instancji, to bezspornym jest, że ów odbiór miał miejsce w dniu stawienia się przez niego na komisję, bowiem – jak podaje – po wydaniu orzeczenia powrócił do macierzystej jednostki i umieszczono go w Izbie Chorych, gdzie przebywał do dnia [...] grudnia 2004 r. Ponadto porównując powyższą analizę z treścią uzasadnienia, w którym skarżący sam wyjaśnia: "Wtedy to minął okres 14 dni abym mógł się odwołać do Rejonowej WKL w W. Dlatego odwołanie to piszę z niewielkim opóźnieniem, bo na Izbie Chorych nie miałem takiej możliwości." i z treścią uzasadnienia skargi, gdzie wprost podaje, że odwołanie złożył z dwudniowym opóźnieniem oraz z datą wniesienia samego odwołania, to nie budzi – w ocenie Sądu – żadnych wątpliwości fakt, że odwołanie od orzeczenia organu administracji pierwszej instancji z dnia 14 grudnia 2004 r. zostało wniesione przez skarżącego w dniu 30 grudnia 2004 r. Zatem 16 dni po doręczeniu mu orzeczenia. Tymczasem, zgodnie z treścią art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie od orzeczenia organu pierwszej instancji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji (orzeczenia) stronie. Niesporne zaś w sprawie jest, że skarżący po uchybieniu terminu, nie złożył prośby o jego przywrócenie w trybie art. 58 k.p.a. i nie zapadło w tym przedmiocie żadne orzeczenie organu administracji publicznej. W tym stanie rzeczy Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. rozstrzygając co do istoty sprawy, w sposób rażący naruszyła treść art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a., bowiem odwołanie skarżącego wobec powyżej stwierdzonego faktu było bezprzedmiotowe i tym samym została wyczerpana przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Natomiast jeżeli chodzi o tę część orzeczenia, w której ustalono stan zdrowia skarżącego i związek rozpoznanych u niego chorób ze służbą wojskową, to przyznać należy rację organowi, że skarżącemu nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Orzeczenie ustalające schorzenia (stan zdrowia) danej osoby i ich związek ze służbą wojskową ma bowiem znaczenie do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw, niż ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP i "orzeczenia komisji z tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego" (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. – ONSA 2001/2/47). W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 152 i 132 oraz w zw. z art. 58 § 1 pkt cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.