II SA/Wa 466/13

WyrokWSA w Warszawie2013-05-14

Skład orzekający: Eugeniusz Wasilewski, Iwona Dąbrowska, Anna Mierzejewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, który jest współwłaścicielem części lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby, ale jego potrzeby mieszkaniowe nie są zaspokojone, ma prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego jest świadczeniem zastępczym wobec prawa do otrzymania lokalu z zasobów Agencji. Funkcjonariusz, który jest współwłaścicielem części lokalu, ale jego potrzeby mieszkaniowe nie są zaspokojone, a lokal ten nie odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, powinien mieć przyznany równoważnik pieniężny. W związku z tym, sąd uchylił decyzje odmawiające przyznania tego świadczenia.
Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, złożył wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Organ odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że skarżący jest współwłaścicielem części lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Szef ABW utrzymał w mocy poprzednią decyzję. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa. Sąd uznał, że potrzeby mieszkaniowe skarżącego nie są zaspokojone.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Anna Mierzejewska (spr.) Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, działając na podstawie art. 106 w związku z art. 112 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 z późn. zm.), w dniu [...] listopada 2012 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił M. J. przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż ww w dniu [...] października 2012 r. skarżący złożył oświadczenie mieszkaniowe, wnosząc o ustalenie uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Ze złożonej informacji wynika, że nabył spadek po matce. W miejscu pełnienia służby, tj. w K. [...], posiada 1/6 część mieszkania o powierzchni 42 m oraz w miejscowości pobliskiej miejsca służby, tj. w S. [...], 1/6 część domu o powierzchni mieszkalnej 16 m. W mieszkaniu w K. zamieszkuje jego ojciec wraz z siostrą. Wnioskujący mieszka w mieszkaniu w K. Dalej organ podał, że zgodnie z art. 106 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu (Dz.U nr 74 , poz 676 ze zm), warunkiem przyznania przedmiotowego świadczenia jest pozostawanie w służbie i nieposiadanie przez funkcjonariusza lub członka jego rodziny lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, iż Pan M. J. posiada prawo do lokalu, w lokalu tym zamieszkuje, a więc posiada lokal w miejscu pełnienia służby. W wyniku złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 106 ust. 1 w związku z art. 112 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, w dniu [...] stycznia 2013 r. wydał decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą. W uzasadnieniu decyzji organ podał m.in., że w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego nie ustalono nowych okoliczności, mogących mieć wpływ na zmianę decyzji poprzedzającej. Jednocześnie uznano, że zapewnienie odwołującemu się zakwaterowania w obecnym miejscu pełnienia służby zaspakaja jego potrzeby mieszkaniowe, co w konsekwencji powoduje, że brak jest podstaw prawnych do przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Powyższa decyzja Szefa ABW, utrzymująca w mocy decyzję poprzedzającą, stała się przedmiotem skargi, wniesionej przez M. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący we wniesionej skardze zarzucił, iż zaskarżona decyzja została wydana z błędami formalnoprawnymi. Zarzucił, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, tj. art. 106 ust 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. W świetle powyższych kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 106 powołanej ustawy, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Natomiast ust. 2 tego przepisu stanowi, że Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzeń, odrębnie dla każdej Agencji, wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania i zwracania równoważników pieniężnych za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i za brak lokalu mieszkalnego, uwzględniając sposób obliczania wysokości tych równoważników oraz przypadki, w których świadczenia te są przyznawane, i przypadki, w których podlegają zwrotowi. Wskazać bowiem należy , że zgodnie z art. 102 ust 1 cyt ustawy – funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje, z uwzględnieniem członków rodziny, prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Natomiast zgodnie z art. 106 ust 1, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Zdaniem Sądu, oceniając powyższe przepisy, nie można pominąć rzeczywistej woli ustawodawcy, tj. oderwać się od pozostałych przepisów prawa i celu jaki ma realizować dany przepis. Przypomnieć należy , że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 106 ustawy o ABW i AW, jest uprawnieniem wtórnym wobec uprawnienia polegającego na prawie do otrzymania lokalu mieszkalnego w naturze z zasobów ABW, o którym mowa w art. 102 ustawy. Tak więc jeżeli funkcjonariusz spełnia warunki do uzyskania lokalu mieszkalnego z zasobów ABW, lecz taki lokal nie został mu przyznany, to spełnia on również warunki do otrzymania świadczenia w postaci równoważnika pieniężnego, który wówczas spełnia rolę świadczenia zastępczego. Negatywne przesłanki do ubiegania się o przyznanie lokalu mieszkalnego zawiera art. 109 pkt 2 ustawy – lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy. Jeżeli lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, to per analogiam tylko posiadanie takiego lokalu mieszkalnego winno wyłaczać przyznanie funkcjonariuszowi równoważnika pieniężnego za brak lokalu , który stanowi świadczenie zastępcze w stosunku do przydziału lokalu. Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, wskazać należy, że skarżący M. J. nabył spadek po matce i stał się współwłaścicielem w 1/6 częsci lokalu [...] w K., 1/6 części domu w S. [...]. Mieszkanie posiada łączną powierzchnię 42 m i mieszka w nim ojciec i siostra. Dom w S. ma powierzchnię 16 m. Skarżącemu przysługują 2 normy zaludnienia czyli powierzchnia 20 m. Wobec powyższego skarżący ma niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe, określone w przepisach ustawy o ABW i AW, nie uzyskał w drodze decyzji administracyjnej przydziału lokalu mieszkalnego z zasobów ABW, a tym samym przysługuje mu prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Rozpoznając ponownie sprawę, organ powinien zastosować wykładnię przepisów prawa, wskazaną przez Sąd. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznając sprawę za niewystarczająco wyjaśnioną, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło