II SA/Wa 469/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-04-02

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, utrzymujący się ze świadczenia rehabilitacyjnego w wysokości ok. 2100 zł netto miesięcznie, ponoszący koszty leczenia i rehabilitacji oraz partycypujący w kosztach utrzymania lokalu mieszkalnego, wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że żyje w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych). Jednakże, biorąc pod uwagę wysokość dochodów, wydatki na leczenie i rehabilitację oraz koszty utrzymania, wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
M. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, wskazując na swoje dochody z świadczenia rehabilitacyjnego w wysokości ok. 2100 zł netto miesięcznie, koszty leczenia i rehabilitacji (ok. 150-200 zł miesięcznie) oraz partycypację w kosztach utrzymania lokalu mieszkalnego. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną i rodzinną. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano M. L. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Odmówiono przyznania M. L. prawa pomocy w części zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2015 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. L. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego i odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej poprzez przydział odrębnego lokalu postanawia: 1. przyznać M. L. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w części zwolnienia od kosztów sądowych. M. L. złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe (jest osobą rozwiedzioną od 2009 r.) i oświadczył, że po przebytym udarze utrzymuje się ze świadczenia rehabilitacyjnego w wysokości 3.829,43 zł brutto, po potrąceniu komorniczym – 2.149,39 zł netto. Wskazał, że mieszka w budynku jednorodzinnym wraz z córką i byłą żoną, które prowadzą odrębne gospodarstwa domowe, z którymi wspólnie ponosi stałe koszty utrzymania zajmowanego lokalu. Do niezbędnych kosztów swojego utrzymania zaliczył wydatki na leczenie i rehabilitację – około 150-200 zł, swój udział w opłatach za mieszkanie i codzienne utrzymanie. Jednocześnie podał, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Do wniosku dołączył kserokopie następujących dokumentów: - karty informacyjnej z pobytu w szpitalu z dnia [...] lipca 2014 r., - naliczenia zasiłku rehabilitacyjnego za styczeń 2015 r., - wyroku Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] lutego 2009 r., sygn. akt [...], orzekającego rozwód H. i M. L. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym i obejmować zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy podkreślić, iż przyznanie przez Sąd prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być uzasadnione sytuacją majątkową strony żyjącej w ubóstwie. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący. Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo dostępu do sądu nie oznacza jednocześnie konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani do zwolnienia od kosztów sądowych. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy, załączonych dokumentów oraz z akt sprawy wynika, że skarżący obecnie utrzymuje się ze świadczenia rehabilitacyjnego w wysokości około 2.100 zł netto miesięcznie. Z tej kwoty musi opłacić codzienne utrzymanie, część opłat za mieszkanie, które wynoszą łącznie średnio miesięcznie około 1.500 zł oraz leczenie i rehabilitację po przebytym udarze, co wynosi około 150-200 zł miesięcznie. W związku z powyższym należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, iż żyje w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie. Natomiast w myśl art. 245 § 1 i 3 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, który obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy). Z uwagi na dokonane ustalenia, biorąc pod uwagę wysokość obecnie uzyskiwanych przez wnioskodawcę dochodów, wydatki na leczenie i rehabilitację, należało uznać, iż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło