II SA/Wa 469/17
WyrokWSA w Warszawie2017-10-19
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Iwona Dąbrowska, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchylenie kary dyscyplinarnej usunięcia z zawodowej służby wojskowej i ustalenie daty zwolnienia z zachowaniem wszelkich uprawnień skutkuje zaliczeniem okresu pozostawania poza służbą do okresu czynnej służby wojskowej, od którego uzależnione jest przyznanie nagrody jubileuszowej po 40 latach służby?Ratio decidendi
Uchylenie kary dyscyplinarnej usunięcia z zawodowej służby wojskowej i ustalenie daty zwolnienia z zachowaniem wszelkich uprawnień nie skutkuje automatycznym przywróceniem do służby ani zaliczeniem okresu pozostawania poza służbą do okresu czynnej służby wojskowej, od którego uzależnione jest przyznanie nagrody jubileuszowej. Warunkiem przyznania nagrody jubileuszowej jest faktyczne pełnienie służby wojskowej przez wymagany okres.Stan faktyczny
Skarżący E. F. domagał się przyznania nagrody jubileuszowej po 40 latach służby wojskowej. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując, że skarżący nie spełnia wymogu 40 lat czynnej służby wojskowej, gdyż został dyscyplinarnie usunięty ze służby w 1975 r., a późniejsze uchylenie tej kary i ustalenie daty zwolnienia nie skutkowało zaliczeniem okresu pozostawania poza służbą do okresu czynnej służby. Skarżący kwestionował te ustalenia, powołując się na prawomocne orzeczenia sądowe i decyzje administracyjne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. F. na decyzję Ministra Obrony Narodowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Adam Lipiński (spr.), Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze skargi E. F. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nagrody jubileuszowej oddala skargę
Minister Obrony Narodowej decyzja z dnia [...] stycznia 2017 r., działając na podstawie art. 127 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Departamentu MON z dnia [...] grudnia 2016 r., którą odmówiono [...] E. F. przyznania nagrody jubileuszowej po 40 latach służby wojskowej.
W uzasadnieniu decyzji Minister Obrony Narodowej wskazał co następuje:
W dniu [...] marca 2016 r. E. F. zwrócił się o wypłatę nagrody jubileuszowej. Dyrektor Departamentu MON decyzja z dnia [...] grudnia 2016 r. odmówił przyznania żądanego świadczenia.
Rozpatrując odwołanie zainteresowanego od odmownej decyzji organu I instancji, Minister Obrony Narodowej podzielił jej zasadność.
Zgodnie z art. 85 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1726 ze zm.) żołnierzowi zawodowemu przysługuje nagroda jubileuszowa po czterdziestu latach czynnej służby wojskowej, w wysokości 300% miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym.
Z treści wskazanego przepisu wynika, że warunkiem otrzymania wskazanej nagrody jubileuszowej jest pełnienie służby wojskowej przez okres co najmniej 40 lat.
Jak ustaliły organy obu instancji E. F. pełnił zawodową służbę wojskową od dnia [...] listopada 1952 r. do dnia [...] grudnia 1975 r., kiedy został dyscyplinarnie z niej usunięty rozkazem personalnym MON z dnia [...] listopada 1975 r.
Wojskowy Sąd Garnizonowy w W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2000 r. uchylił powyższą karę dyscyplinarną usunięcia oficera z zawodowej służby wojskowej i zasądził od Skarbu Państwa na rzecz E. F. stosowne odszkodowanie.
Decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2001 r. została ostatecznie ustalona data zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej na dzień [...] grudnia 1975 r. z zachowaniem wszelkich uprawnień przysługujących oficerowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją MON z dnia [...] kwietnia 2001 r., od której skarga zainteresowanego została oddalona wyrokiem NSA z dnia 15 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA 1215/01. Zatem powyższa decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2001 r. stała się prawomocna i ostateczna.
W wyniku powyższego, zdaniem organów obu instancji zainteresowany nie legitymuje się wymaganym do uzyskania żądanego świadczenia 40-letnim okresem służby wojskowej.
W ocenie Ministra, postanowienie Wojskowego Sądu [...] w W. z dnia [...] grudnia 2000 r. nie powoduje także skutku w postaci uznania okresu pozostawania zainteresowanego poza służbą jako okresu zawodowej służby wojskowej, co pozwalałoby na uznanie, że posiada on 40 letni okres służby wojskowej.
Ponadto, w przypadku zainteresowanego nie wystąpiła sytuacja wskazana w art. 80 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w którym dopuszczono możliwość zaliczenia do okresu służby wojskowej okresów służby w innych formacjach mundurowych, nauki lub pracy, albowiem przed datą zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (tj. przed dniem 2 grudnia 1975 r.) oficer nie pozostał w stosunku służbowym, stosunku pracy ani nie podejmował nauki w niewojskowej szkole wyższej. Natomiast okres po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej nie jest traktowany jako okres czynnej służby wojskowej, od którego uzależnione jest nabycie prawa do nagrody jubileuszowej.
Również takiej możliwości nie stwarzały obowiązujące w dacie uchylenia orzeczenia dyscyplinarnego - przepisy ustawy z dnia 4 września 1997 r. o dyscyplinie wojskowej. Uchylenie kary dyscyplinarnej usunięcia z zawodowej służby wojskowej zarówno w świetle ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz ustawy o dyscyplinie wojskowej nie powoduje automatycznej reaktywacji stosunku służbowej zawodowej służby wojskowej. Dlatego też przepisy tych ustaw nie zawierają regulacji dotyczących zaliczenia okresu, w czasie którego żołnierz nie pełnił służby wojskowej wskutek wymierzonej mu kary dyscyplinarnej usunięcia z zawodowej służby wojskowej, jeżeli została ona uchylona, do okresu czynnej służby wojskowej, od którego uzależnione jest nabycie szeregu należności i świadczeń, np. Wymiaru urlopu wypoczynkowego, nagrody jubileuszowej, dodatku za długoletnią służbę wojskową
Dokonanie zaliczenia okresu w czasie którego żołnierz nie pełnił służby
wojskowej wskutek wymierzonej mu kary dyscyplinarnej usunięcia z zawodowej służby wojskowej, jeżeli została ona następnie uchylona, możliwe jest na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. poz. 1073). Jednakże zaliczenie to odbywa się wyłącznie dla celów ustalenia okresu służby wojskowej, od którego uzależnione jest nabycie oraz wysokość wojskowych świadczeń emerytalno-rentowych. Nie jest więc możliwe na podstawie tego przepisu ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin zaliczenie zainteresowanemu okresu niepełnienia służby wojskowej, wskutek wymierzonej mu kary dyscyplinarnej usunięcia z zawodowej służby wojskowej.
E. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zakwestionował zasadność decyzji organów obu instancji, odmawiających mu prawa do przyznania nagrody jubileuszowej po 40 latach służby wojskowej.
W skardze oraz dodatkowych pismach procesowych argumentował, iż prawomocna i ostateczna decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2001 r. stwierdzała także zwolnienie go z zachowaniem wszelkich uprawnień przysługujących oficerowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej. Taki też charakter miało postanowienie Wojskowego Sądu [...] w W. z dnia [...] grudnia 2000 r. uchylające karę dyscyplinarną usunięcia oficera z zawodowej służby wojskowej.
Zatem w wykonaniu tych orzeczeń, skoro przysługuje mu zachowanie wszelkich uprawnień przysługujących oficerowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, to jednocześnie należy uznać, iż do okresu jego służby wojskowej, rozpoczętej w 1952 roku należy także zaliczyć co najmniej okres od niesłusznego z niej wydalenia (1975 rok) do daty wydania postanowienie Wojskowego Sądu [...] w W. z dnia [...] grudnia 2000 r.
Nadto podnosił, iż prawo do uzyskania nagrody jubileuszowej nabył także zgodnie z przepisami art. 16 ust. 2 i art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin.
Skarżący szeroko omówił swoje życie, zasługi dla wojska jako konstruktora i zaznaczył, iż zwolnienie dyscyplinarne ze służby wojskowej było wynikiem pomówienia go gdy usiłował przeciwstawić się nadużyciom w LWP.
Skarżący zarzucił organom obu instancji wadliwa interpretacje art. 85 i art. 83 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez odmowę przyznania mu nagrody jubileuszowej.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz dodatkowo wskazał, iż nawet gdyby uznać za zasadną argumentację skarżącego, to jego wniosek o wypłatę nagrody jubileuszowej były przedawniony, zgodnie z art. 8a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Trafnie argumentują organy obu instancji, iż skarżący nie pełnił służby wojskowej w chwili składania wniosku o nagrodę jubileuszowa i nadto nie spełnia w ogóle warunku do jej przyznania, gdyż nie legitymuje się 40 latami służby wojskowej.
Zgodnie z art. 85 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1726 ze zm.) żołnierzowi zawodowemu przysługuje nagroda jubileuszowa po czterdziestu latach czynnej służby wojskowej, w wysokości 300% miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym.
Z treści tego przepisu wynika, że warunkiem otrzymania wskazanej nagrody jubileuszowej jest pełnienie służby wojskowej przez okres co najmniej 40 lat.
Natomiast, jak wynika z prawomocnej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2001 r. (wydanej w wyniku uchylenia przez Wojskowy Sąd [...] w W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2000 r. orzeczenia dyscyplinarnego usunięcia z zawodowej służby wojskowej) - data zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej została ustalona na dzień [...] grudnia 1975 r. Zatem po tej dacie skarżący już służby wojskowej nie pełnił. Nie mógł zatem spełnić przesłanki do uzyskania żądanej nagrody jubileuszowej, określonej w art. 85 ust. 1 pkt 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Jak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2002 r. sygn. akt II SA 1215/01 (wydanego w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję MON utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] marca 2001 r., ustalającą datę zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej na dzień [...] grudnia 1975 r.) zgodnie z art. 98 pkt 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o dyscyplinie wojskowej (Dz.U. nr 141 poz. 944) uchylenie orzeczenia - rozkazu o zwolnienie ze służby wojskowej - obejmuje uchylenie skutków uchylenia "w całości" ale od tej zasady istnieje wyjątek, mianowicie owo uchylenie nie powoduje przywrócenia do służby wojskowej z mocy samego prawa. Stosownie bowiem do art. 99 ust. 1 pkt 1 zdanie drugie cyt. ustawy przywrócenie do służby przez właściwy organ wojskowy (w tym przypadku przez Ministra Obrony Narodowej) następuje na wniosek ukaranego, jeżeli spełnia on wymagania w zakresie wieku oraz zdolności fizycznej i psychicznej do tej służby.
Według art. 75 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 1997 r. nr 10 poz. 55 ze zm.), żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek ciągnięcia wieku 58 lat przez oficera starszego. Tymczasem w 2001 r. skarżący osiągnął wiek 70 lat - istniała zatem ustawowa przeszkoda uniemożliwiająca przywrócenie go do zawodowej służby m wojskowej. Skoro zatem po uzyskaniu orzeczenia - rozkazu z 1975 r. o usunięciu skarżącego ze służby wojskowej nie przywrócono go do tej służby - wobec zaistniałej przeszkody ustawowej, to oczywistym było, iż skarżący od dnia zaprzestania pełnienia służby czynnej w 1975 r. w wyniku wym. orzeczenia - rozkazu o usunięciu ze służby wojskowej może być traktowany tylko jako żołnierz zawodowy w stanie spoczynku.
Natomiast, jak wynika z załączonych do akt postepowania administracyjnego akt spraw skarżącego, toczących się przez sądami pracy (tu Sądu Okręgowego w [...] sygn. [...]) - po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w 1975 roku skarżący rozpoczął pracę w [...] i pracował w nim do 1989 r., w tym od 1982 roku w delegaturze tego Przedsiębiorstwa w M.. Od 1989 r. do 2001 roku (to jest uzyskania emerytury) skarżący pracował w [...] z siedzibą w W.., z tym że od 2000 r. prace tą świadczył w C., opracowując dokumentacje wdrażającą polskie licencje.
Dlatego zważywszy, iż skarżący rozpoczął służbę wojskową w 1952 roku (była to jego pierwsza praca) i zakończył ją w 1975 roku, brak jest także możliwości zaliczenia mu do niej innych okresów wymienionych w art. 80 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, co także zasadnie wykazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W niniejszej sprawie, o przyznanie nagrody jubileuszowej, organ analizował także przepisy ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, zasadnie stwierdzając, iż nie mogą mieć one zastosowania do zasad określających przyznawanie nagrody jubileuszowej.
Natomiast zbędne jest analizowanie żądania skarżącego w kontekście ewentualnego przedawnienia tego roszczenia, jak czyni to organ w odpowiedzi na skargę, albowiem aby w ogóle móc rozważać zagadnienia przedawnienia należy niezbicie wykazać istnienie roszczenia, zaś materiał sprawy istnienia roszczenia do nagrody jubileuszowej po 40 latach służby wojskowej nie potwierdza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego jak i procesowego przy podejmowanych w kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji organów obu instancji, które to naruszenia mogłyby stanowić o uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności tych decyzji i dlatego, na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło