II SA/Wa 47/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA - Joanna Kube, - Eugeniusz Wasilewski, Protokolant - Łukasz Bazyluk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy finansowej - oddala skargę - Dyrektor Departamentu Kadr, działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 52 ust. 4 i 5 w zw. z art. 44 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.) oraz § 5 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz. U. Nr 135, poz. 1451), w dniu [...] czerwca 2007 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił P. J. udzielenia pomocy finansowej (zwrot kosztów) w związku z wszczętym przewodem doktorskim. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na dyspozycję zawartą w § 5 ust. 3 pkt 1 powyżej określonego rozporządzenia, zgodnie z którą udzielenie przedmiotowej pomocy ma charakter fakultatywny i jest uzależnione m.in. od posiadanych na ten cel środków finansowych. Limit środków finansowych na 2007 r. dla [...] Wojskowego Szpitala [...] w B., w którym pełni służbę ww. nie przewiduje środków na pokrycie kosztów związanych z rozprawami doktorskimi. Minister Obrony Narodowej, po rozpatrzeniu odwołania, w dniu [...] listopada 2007 r. na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z ustawowych przesłanek umożliwiająca udzielenie wnioskodawcy pomocy finansowej w związku z pobieraniem nauki, a ponadto występuje negatywna przesłanka w postaci braku środków finansowych na jej udzielenie. Decyzja Ministra Obrony Narodowej stała się przedmiotem skargi wniesionej przez P. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił, że została wydana z naruszeniem: 1) norm prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 52 ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z art. 13 i art. 14 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, polegającą na przyjęciu, iż wbrew literalnemu brzmieniu cytowanego przepisu, dla przyznania żołnierzowi zawodowemu pomocy w formie zwrotu ponoszonych przez niego kosztów nauki na studiach wyższych, koniecznym jest jedynie tożsamość stopnia naukowego z wymaganiami na stanowisku zajmowanym, pomimo iż cytowany przepis jednoznacznie wskazuje na zbieżność kierunku studiów z wymaganiami na tym stanowisku, 2) art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, poprzez brak wyważenia proporcji pomiędzy interesem społecznym, a interesem indywidualnym, przekroczenie granic swobodnego uznania administracyjnego i brak uwzględnienia tego, iż obowiązkiem skarżącego jest samokształcenie się, 3) norm prawa procesowego, poprzez uchybienie art. 107 § 1 i 3 Kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 6 Kpa, polegające na tym, iż wykonanie decyzji może uniemożliwić wykonywanie obowiązków zawodowych, narazić skarżącego na odpowiedzialność zawodową, a w szczególności nawet karną. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), żołnierz zawodowy może pobierać naukę, jeżeli nie koliduje to z wykonywaniem zadań służbowych. O fakcie pobierania nauki żołnierz zawodowy pisemnie informuje dowódcę jednostki wojskowej, w której zajmuje stanowisko służbowe (ust. 2). Stosownie do ust. 3 żołnierz zawodowy może wystąpić do organu, o którym mowa w ust. 5, o udzielenie pomocy w związku z pobieraniem nauki. Zgodnie zaś z ust. 4 powołanego artykułu pomoc, o której mowa w ust. 3, może być udzielona wyłącznie w przypadkach, gdy poziom i kierunek nauki są zbieżne z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym. Decyzję w sprawie udzielenia pomocy, o której mowa w ust. 3, podejmuje organ uprawniony do wyznaczenia żołnierza zawodowego na wyższe od zajmowanego stanowiska służbowego. Przytoczony powyżej przepis stanowi materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji. Podkreślenia wymaga, iż choć decyzja w przedmiocie udzielenia żołnierzowi zawodowemu pomocy w związku z pobieraniem nauki jest decyzją uznaniową, to rozstrzygnięcie w sprawie wniosku nie może charakteryzować się dowolnością. W zakresie prowadzenia postępowania i orzekania organ związany jest bowiem rygorami procedury administracyjnej, określonej ustawą z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Powinien zatem przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 tej ustawy, w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa i art. 80 Kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie zarówno organ pierwszej instancji, jak i utrzymujący jego decyzję w mocy Minister Obrony Narodowej, nie dopuścili się naruszenia określonych powyżej przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przyczyną odmowy udzielenia skarżącemu wnioskowanej pomocy, jak wskazał organ, był brak środków finansowych. Takie rozstrzygnięcie organu znajduje potwierdzenie w § 5 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalenia równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz. U. Nr 135, poz. 1451) zgodnie, z którym przyczyną odmowy udzielenia żołnierzowi zawodowemu pomocy na naukę może być również brak środków finansowych. Jak wynika z akt sprawy, Komendant [...] Wojskowego Szpitala [...] - Samodzielnego Zakładu Opieki Zdrowotnej w B., pismem z dnia 17 kwietnia 2007 r., tj. przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji poinformował, że w planie finansowym szpitala na 2007 r. nie przewidziano środków na pokrycie kosztów związanych z rozprawami doktorskimi. Zaistnienie negatywnej przesłanki, tzn. brak środków finansowych, o których mowa w § 5 ust. 3 pkt 1 powołanego rozporządzenia, uzasadnia stwierdzenie, że organ prawidłowo podjął decyzję o odmowie udzielenia skarżącemu wnioskowanej pomocy finansowej. Takie rozstrzygnięcie organu, wbrew twierdzeniu skarżącego, nie uniemożliwia mu wykonywania obowiązków służbowych, a tym bardziej nie naraża go w żadnym wypadku na odpowiedzialność zawodową, czy też karną. Reasumując, stwierdzić należy, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły, pomimo swej doniosłości, zostać uwzględnione, gdyż organ, wydając zaskarżoną decyzję, uczynił to z poszanowaniem przepisów prawa procesowego, jak również w sposób właściwy zastosował przepisy prawa materialnego. Ponadto podkreślić należy, że takie rozstrzygnięcie sprawy, nie pozbawia skarżącego prawa do ponownego ubiegania się o przyznanie przedmiotowej pomocy. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.