II SA/Wa 472/05

WyrokWSA w Warszawie2005-06-22

Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Bronisław Szydło, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku, uznając skarżącego jedynie za częściowo niezdolnego do pracy i nieosiągającego wieku emerytalnego, mimo jego twierdzeń o całkowitej niezdolności do pracy i potrzebie ponownych badań lekarskich?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Skarżący nie spełniał łącznie przesłanek do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, ponieważ lekarz orzecznik ZUS uznał go jedynie za częściowo niezdolnego do pracy, a także nie osiągnął wieku emerytalnego. Trudna sytuacja materialna nie jest wyłączną przesłanką do przyznania takiego świadczenia.
Stan faktyczny
Skarżący H.K. złożył wniosek o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, który został odrzucony przez Prezesa ZUS z powodu częściowej niezdolności do pracy i nieosiągnięcia wieku emerytalnego. Skarżący wniósł skargę, twierdząc, że organ nie zbadał wszystkich okoliczności, nie uwzględnił jego wniosku o ponowne badania lekarskie i nie przeanalizował dokumentacji medycznej. Prezes ZUS utrzymał w mocy swoją decyzję odmowną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H.K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi H.K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy swą poprzednią decyzję z dnia [...] grudnia 2004 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 83 § 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) odmawiającej przyznania H.K. prawa do świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu takiego rozstrzygnięcia podał, że wnioskodawca H.K. nie spełnia warunków określonych w cytowanym art. 83 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych koniecznych do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, a mianowicie orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] października 2004 r. został uznany - z uwagi na stan zdrowia, jedynie częściowo niezdolnym do pracy, jak również nie osiągnął wieku emerytalnego (urodzony [...] stycznia 1947 r.). Zatem skoro nie spełnia jednego z warunków wymaganych do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, a mianowicie z uwagi na stan zdrowia nie został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy, z tych względów Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania mu prawa do tego świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pan H.K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2004 r. znak: [...] zarzucając, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla rozpatrzenia jego wniosku o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Poprzestał jedynie na wyniku badań przeprowadzonych przez lekarza orzecznika ZUS w dniu [...] października 2004 r., który orzeczeniem z tej daty uznał go za częściowo niezdolnego do pracy, z uwagi na stan zdrowia. Prezes ZUS nie uwzględnił natomiast wniosku skarżącego o skierowanie go na ponowne badania przez lekarzy specjalistów, przy czym swój wniosek uzasadnił powierzchownym badaniem go przez lekarza orzecznika ZUS, oraz nie przeanalizowania przez niego dokumentacji lekarskiej badanego. Wyjaśnił, że jest po operacji [...] oraz [...], choruje ponadto na [...] rozpoznano u niego [...]. W ocenie lekarzy specjalistów, z uwagi na obecny stan zdrowia, jest on całkowicie niezdolny do pracy zarobkowej. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w odpowiedzi na skargę, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: We wstępie zaznaczyć należy, że zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę, pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrując skargę pana H.K. pod tym kątem Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 83 § 1 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w tej ustawie do przyznania prawa do emerytury lub renty, nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy, z uwagi na zły stan zdrowia lub wiek podjąć pracy zarobkowej i nie mają niezbędnych środków utrzymania Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może im przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nie przekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Konstrukcja tego przepisu wskazuje, że zawarte w nim przesłanki muszą być spełnione łącznie. Zaznaczyć należy, że ustalenie prawa do świadczenia w drodze wyjątku w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. W rozpoznawanej sprawie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo ustalił, że skarżący z uwagi na obecny stan zdrowia jest częściowo niezdolny do pracy zarobkowej. Wbrew odmiennym twierdzeniom skarżącego lekarz orzecznik ZUS, w orzeczeniu z dnia [...] października 2004 r., bardzo dokładnie i starannie dokonał oceny obecnego stanu zdrowia skarżącego i na tej podstawie stwierdził, że jest on częściowo i trwale niezdolny do pracy zarobkowej. Rozpoznał u skarżącego [...]. W uzasadnieniu swoich ustaleń w zakresie oceny stanu zdrowia skarżącego lekarz orzecznik ZUS podał, że badany H.K. 57 letni technik mechanik, pracował jako magazynier. Po przebytym w 1999 r. [...] budzi również wątpliwości fakt, że skarżący urodzony [...] stycznia 1947 r. nie osiągnął wieku emerytalnego. Podkreślić należy również, że sama trudna sytuacja materialna skarżącego nie stanowi wyłącznej przesłanki do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, nie jest to bowiem świadczenie o charakterze socjalnym, przyznawane stosownie do potrzeb wnioskodawcy. Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd na postawie art.151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę pana H.K.o oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło