II SA/Wa 472/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Janusz Walawski, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2010 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie należności zagranicznej w żądanej wysokości 1) oddala skargę 2) przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat A. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) złotych stanowiącą 22% podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu Decyzją z [...] stycznia 2010 r. Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z [...] października 2009 r. odmawiającą przyznania J. R. (dalej jako skarżący) należności zagranicznej. Do wydania powyższej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z [...] czerwca 2004 r. wyznaczył skarżącego, za jego pisemną zgodą, do pełnienia służby na stanowisku dowódcy [...] w strukturach Polskiego Kontyngentu Wojskowego w [...] – z jednoczesnym pozostawieniem na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym w kraju. Skarżący pełnił służbę poza granicami kraju w okresie od 13 lipca 2004 r. Następnie Szef Sztabu Generalnego WP, rozkazem nr [...] z [...] sierpnia 2004 r., skierował skarżącego – z jednoczesnym pozostawieniem na stanowisku służbowym zajmowanym dotychczas w kraju – do pełnienia służby na stanowisku dowódcy drużyny w drużynie dowodzenia w Polskim Kontyngencie Wojskowym w [...] , którą to służbę skarżący pełnił do 14 lutego 2005 r. Stanowisko służbowe, na które skarżący został skierowany na podstawie powyższych decyzji, zgodnie z etatem nr [...] PKW w składzie Międzynarodowych Sił Stabilizacyjnych w [...] , było zaszeregowane do stopnia [...] . Z tego też stanowiska wymieniony otrzymywał należność zagraniczną. 29 stycznia 2009 r. skarżący wniósł pozew do Sądu Rejonowego w [...] (Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych) o zwrot należnych mu środków finansowych z tytułu służby w [...] zmianie PKW [...] . W ocenie skarżącego powinien on otrzymywać wyższą należność zagraniczną. Jej zaniżenie wynikało z braku rewaloryzacji dodatku zagranicznego i dodatku wojennego oraz zaniżenia stopnia wojskowego, do którego zaszeregowane było stanowisko służbowe, na którym pełnił służbę poza granicami państwa. Powyższy pozew został ostatecznie przekazany do rozpatrzenia Szefowi Sztabu Generalnemu WP, który decyzją z [...] października 2009 r. odmówił przyznania roszczenia finansowego za służbę w czasie [...] zmiany PKW w [...] w okresie od 13 lipca 2004 r. do 14 lutego 2005 r. na stanowisku [...] . W jej uzasadnieniu organ wskazał, że w czasie pełnienia służby wojskowej poza granicami państwa, żołnierz pozostaje na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym lub w rezerwie kadrowej. Skierowanie żołnierza do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa odbywa się w drodze indywidualnego lub zbiorowego rozkazu, od którego nie służy odwołanie w znaczeniu art. 127 k.p.a. Skarżący otrzymywał należność zagraniczną, naliczaną zgodnie z zaszeregowaniem do stopnia etatowego w PKW, czyli stopnia [...] , natomiast należność krajową otrzymywał zgodnie z zajmowanym stanowiskiem służbowym w kraju, stopniem etatowym i grupą uposażenia. W tych okolicznościach, w ocenie organu, skarżącemu nie został obniżony stopień wojskowy. Skarżący zmienił miejsce wykonywania zadań, pozostając na stanowisku służbowym ostatnio zajmowanym w kraju, co skutkowało otrzymywaniem przez niego dwóch niezależnych uposażeń. Organ wskazał nadto, że skarżący w czasie pełnienia służby poza granicami państwa, nie pełnił obowiązków na stanowisku [...] . W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podtrzymał swoje stanowisko dotyczące zaniżenia stopnia wojskowego i braku waloryzacji od kilku lat dodatku zagranicznego i dodatku wojennego, co przyczyniło się do zmniejszenia uposażeń finansowych jakie otrzymywał w [...] . Wskazaną na wstępie decyzją Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, wskazując, że problematykę pełnienia służby poza granicami kraju określały przepisy art. 20 a ust. 2 ustawy z 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) – obowiązującej w dacie wydania rozkazu o pełnieniu służby poza granicami kraju – i § 2 ust. 1 i 2 oraz § 4 ust. 1 i § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 5 grudnia 2000 r. w sprawie pełnienia służby wojskowej przez żołnierzy zawodowych poza granicami państwa (Dz. U. Nr 115, poz. 1197 z późn. zm.) oraz przepisy ustawy z 1 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.) i wydane na jej podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 140, poz. 1479), które zaczęły obowiązywać w trakcie pełnienia przez skarżącego służby w [...] . Zgodnie z tymi regulacjami prawnymi żołnierze zawodowi skierowani do pełnienia służby poza granicami państwa otrzymują uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym oraz należność zagraniczną i dodatek wojenny (w czasie przebywania w strefie działań wojennych). Organ w dalszej kolejności wskazał, że stanowisko służbowe, na które został skierowany skarżący poza granice państwa, zostało zaszeregowane do stopnia etatowego [...] . Według tego stopnia etatowego skarżący otrzymywał więc należność zagraniczną. Podkreślił, że rozkaz (decyzja) o skierowaniu żołnierza zawodowego do pełnienia służby poza granicami państwa ma jedynie charakter ewidencyjny i nie podlega zaskarżeniu w postępowaniu administracyjnym. Rozkaz ten sam w sobie nie zawierał rozstrzygnięcia w sprawie wysokości należności zagranicznej. Kwestia ta była szczegółowo uregulowana w etacie nr [...] PKW – bowiem w dokumencie tym określone było zaszeregowanie stanowiska służbowego, na którym skarżący pełnił służbę, do odpowiedniego stopnia etatowego. W oparciu o dane zawarte w przedmiotowym etacie wypłacano żołnierzowi przysługujące należności finansowe. W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, akcentując, że nastąpił radykalny spadek siły nabywczej należności zagranicznych wobec braku ich waloryzacji i niestabilnego kursu dolara. Zdaniem skarżącego pozbawienie go nadanego stopnia wojskowego wiąże się z wysoką krzywdą społeczną. W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Zauważył przy tym, iż skarżący nie wskazał przepisu prawa, którego naruszenia dopuściły się organy wojskowe. Skarżący w istocie kwestionuje wysokość określonych w przepisach prawa należności przysługujących żołnierzom skierowanym do pełnienia służby wojskowej poza granicami państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Artykuł 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) określa w jakich sytuacjach decyzje podlegają uchyleniu. Dokonując oceny zasadności wniesionej przez J. R. skargi na decyzję Ministra Obrony Narodowej, Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. Mając na uwadze zarzuty skargi, w sprawie niniejszej należało rozstrzygnąć dwie kwestie: czy skarżącemu został zmieniony (obniżony) stopień wojskowy ze stopnia [...] do stopnia [...] oraz czy organ był uprawniony (obowiązany) do dokonania waloryzacji należnego skarżącemu dodatku wojennego oraz dodatku zagranicznego. Na wstępie zauważyć trzeba, że zaszeregowania poszczególnych stanowisk służbowych do określonej grupy należności zagranicznej dokonuje się w etacie polskiego kontyngentu wojskowego. Oznacza to, że w polskim kontyngencie wojskowym określane są stopnie etatowe danego kontyngentu, z którymi powiązane są określone stanowiska służbowe. Dany kontyngent ma swoje stopnie etatowe. Należność zagraniczna zależy od stanowiska, na które skierowany zostaje żołnierz do pełnienia służby poza granicami kraju. Problematyka pełnienia służby wojskowej przez żołnierzy zawodowych poza granicami państwa regulowana była przez przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 5 grudnia 2000 r. w sprawie pełnienia służby wojskowej przez żołnierzy zawodowych poza granicami państwa (Dz. U. Nr 115, poz. 1197 ze zm.), a od 1 lipca 2004 r. przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 140, poz. 1479). Wyznaczenie do pełnienia służby poza granicami państwa następowało po uzyskaniu pisemnej zgody żołnierza. W rozpoznawanej sprawie skarżący taką zgodę wyraził i decyzją z [...] czerwca 2004 r. został wyznaczony do pełnienia służby na stanowisku służbowym. Dowódcy [...] w Polskim Kontyngencie Wojskowym w składzie Międzynarodowych Sił Stabilizacyjnych w [...] . Następnie rozkazem z [...] sierpnia 2004 r. skarżący został skierowany na stanowisko dowódcy [...]. Rozkaz ten miał charakter ewidencyjny i nie podlegał zaskarżeniu (§ 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 25 maja 2004 r.). Stanowisko służbowe, na które skarżący został skierowany, było zaszeregowane, co jest okolicznością niesporną, do stopnia etatowego w PKW – do stopnia [...] . Jako, że kwoty należności zagranicznych uzależnione są od stopnia etatowego stanowiska służbowego, na które żołnierz został skierowany do pełnienia służby poza granicami państwa, co jednoznacznie wynika z regulacji zawartych w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1698 z późn. zm.) (§ 13 i nast.), skarżący otrzymywał te należności według stopnia etatowego [...] . Nie oznacza to, że skarżącemu został zmieniony nadany stopień wojskowy. Skarżący w dalszym ciągu posiadał stopień [...] , a tylko należności zagraniczne otrzymywał zgodnie z zajmowanym stanowiskiem zaszeregowanym do stopnia [...] . Zaistniała sytuacja wynikała z tego, iż Polski Kontyngent Wojskowy w [...] ma odrębne stopnie etatowe, do których przypisane są określone stanowiska. Oznacza to, że jak w przypadku skarżącego, stopień żołnierza posiadany w kraju nie zawsze odpowiada stanowisku służbowemu, na które żołnierz zostaje skierowany w danym kontyngencie. Na podkreślenie zasługuje przy tym, że żołnierz w czasie pełnienia służby poza granicami państwa, zmienia tylko miejsce wykonywania zadań, pozostając na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym w kraju lub w rezerwie kadrowej i otrzymuje uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym należne na zajmowanym stanowisku. Skarżący pozostał zatem w kraju na ostatnio zajmowanym stanowisku w stopniu [...] i otrzymywał należne uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami zgodnie z zajmowanym stanowiskiem. Uposażenie to było wypłacone niezależnie od należności zagranicznych. Reasumując, uznać należy, że organy prawidłowo uznały, że skarżącemu nie został zmieniony stopień wojskowy, a tylko należności zagraniczne zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa były naliczone według zaszeregowania skarżącego do stopnia etatowego w Polskim Kontyngencie Wojskowym. Skarżący otrzymywał dwa niezależne uposażenia: uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami do tego uposażenia oraz należności związane z pełnieniem zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Każde z nich wyliczane było zgodnie z zajmowanym stanowiskiem w kraju i w [...] . Mając na uwadze powyższe względy, Sąd uznał, że zarzuty skargi dotyczące zaniżenia zagranicznych należności pieniężnych wynikającego z obniżenia stopnia wojskowego są nieuzasadnione. Odnosząc się do zarzutu braku rewaloryzacji dodatku zagranicznego i dodatku wojennego, wskazać należy, że adresatem tak sformułowanych zarzutów i to w toku postępowania administracyjnego w indywidualnej sprawie nie mogą być organy rozstrzygające w kwestii roszczeń skarżącego. Świadczenia należne skarżącemu były wypłacone – co pozostaje poza sporem – zgodnie z regulacjami prawnymi obowiązującymi w 2004 r. i 2005 r. [rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 5 grudnia 2000 r. w sprawie uposażenia i innych należności pieniężnych otrzymywanych przez żołnierzy wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami państwa (Dz. U. Nr 115, poz. 1198 z późn. zm.) i rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa]. Na marginesie zauważyć można, że zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 Nr 90, poz. 593) roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jedną z należności wskazanych w przepisie art. 73 są należności związane z pełnieniem zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Oznacza to, że nawet, gdyby roszczenia skarżącego były zasadne, to jako że dotyczą one okresu od 13 lipca 2004 r. do 14 lutego 2005 r., uległyby one przedawnieniu. Skarżący dopiero bowiem w 2009 r. podjął czynności w celu dochodzenia należności związanych z pełnieniem zawodowej służby wojskowej poza granicami kraju. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej skarżącemu z urzędu, Sąd orzekł na mocy art. 250 p.p.s.a. oraz § 19 i 20 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).