II SA/Wa 472/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Danuta Kania, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lipca 2016 r. sprawy ze skargi B. Z. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania świadczenia w drodze wyjątku – oddala skargę – Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23); zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku B. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ stwierdził, że postępowanie w przedmiocie przyznania B. Z. świadczenia w drodze wyjątku, na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 748 ze zm.), zostało zawieszone z uwagi na złożone przez wnioskodawcę odwołanie od decyzji organu rentowego o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w trybie zwykłym. Fakt ten powoduje, że do czasu zakończenia przedmiotowej sprawy, zachodzi podstawa do zawieszenia, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., postępowania, co do ustalenia uprawnień do świadczenia w drodze wyjątku na podstawie powołanego art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. Z. zakwestionował postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2016 r. uznając je za krzywdzące, niezrozumiałe i nieuwzględniające jego tragicznej życiowej sytuacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Wyjaśnił, że dopóki nie zostanie ostatecznie ustalone, czy skarżący jest uprawniony do świadczeń w trybie ustawowym nie ma możliwości rozpoznawania sprawy świadczenia w drodze wyjątku, ponieważ jego przyznanie jest możliwe tylko wobec osób, które nie spełniają warunków do uzyskania świadczeń ustawowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 tej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jest to jedna z obligatoryjnych podstaw zawieszenia postępowania, zatem w razie jej wystąpienia organ prowadzący postępowanie obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie. Z urzędu też ma obowiązek badać w trakcie postępowania, czy nie powstało zdarzenie lub sytuacja, która wymaga zawieszenia postępowania. Zagadnienie wstępne w rozumieniu tego przepisu to okoliczność warunkująca (bądź jeden z warunków) rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, przy czym ocena tego zagadnienia należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu (lub sądu) niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Bezsporne jest, że B. Z. złożył wniosek o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, na podstawie przepisu art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a dla przyznania wnioskowanego świadczenia konieczne jest łączne spełnienie następujących warunków: − wnioskodawca jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, − nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń, − nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, − nie ma niezbędnych środków utrzymania. W rozpoznawanej sprawie, przed wystąpieniem przez skarżącego z wnioskiem o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, nie została ostatecznie rozstrzygnięta kwestia istnienia bądź braku jego uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. Jak wynika z akt sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. odmówił wnioskodawcy prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy z ogólnego stanu zdrowia. Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone przez B. Z. do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...], który wyrokiem z dnia [...] czerwca 2015 r. oddalił odwołanie. Od powyższego wyroku skarżący złożył apelację, a po jej oddaleniu wyrokiem z dnia [...] grudnia 2015 r. wniósł kasację. Ponadto decyzją z dnia [...] października 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] odmówił skarżącemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy. Od tej decyzji B. Z. złożył odwołanie do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...]. Obecnie postępowanie sądowe w przedmiotowej sprawie nie zostało zakończone. Zdaniem Sądu w zaistniałej sytuacji skarżący bezpodstawnie kwestionuje zasadność postanowienia zawieszającego inicjowane przez niego postępowanie administracyjne w sprawie o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, bowiem wynik sprawy przed sądem powszechnym może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie jego wniosku o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Skoro przepis art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych uzależnia przyznanie świadczenia w drodze wyjątku od niespełnienia warunków ustawowych do uzyskania prawa do emerytury lub renty, zaś skarżący tych praw obecnie dochodzi w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w [...], to jest oczywiste, że wynik toczącej się sprawy mieści się w kategorii zagadnienia wstępnego, o którym mowa w przepisie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zachodzi, bowiem związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej w przedmiocie wydania świadczenia w drodze wyjątku, a zagadnieniem wstępnym. Wobec łącznego wystąpienia w sprawie wszystkich trzech przesłanek, obligujących organ administracji do zawieszenia postępowania z urzędu, tj. postępowanie jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej jego przedmiotem zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd i zagadnienie wstępne nie zostało rozstrzygnięte należało uznać, że zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), orzekł jak w sentencji wyroku.