II SA/Wa 473/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Janusz Walawski, Protokolant spec. Wiesława Jesiotr, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2017 r. sprawy ze skargi B.P., R. S. oraz małoletnich K.S. i R. S. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego B.P. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na uzupełnieniu listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu innego lokalu - stwierdza, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem prawa - Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], na podstawie § 45 pkt 2, 4 i 5 i § 50 ust. 1 statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik nr [...] do uchwały nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. nr 32, poz. 453 ze zm.), § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r., poz. 6725) w zw. z § 16 ust. 1 pkt 1 oraz § 24 ust. 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), w § 1 nie wyraził zgody na zakwalifikowanie B.P. i R.S. do umieszczenia na uzupełnieniu listy osób zakwalifikowanych do najmu innego lokalu na czas nieoznaczony, w § 2 wykonanie uchwały Zarząd Dzielnicy [...] powierzył Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...], w § 3 wskazano, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia. W uzasadnieniu wskazano, że B.P. i R.S. zamieszkują w lokalu w lokalu socjalnym i ubiegają się o najem odrębnego lokalu na czas nieoznaczony po upływie okresu najmu zajmowanego lokalu socjalnego. Umowa najmu wygasła [...] maja 2015 r. Wskazano, że wniosek został rozpatrzony przez Komisję Mieszkaniową na podstawie § 16 ust. 1 pkt 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. i nie uzyskał pozytywnej opinii, z uwagi na fakt, że na koncie lokalu figuruje zaległość czynszowa, a Sąd w wyroku orzekającym eksmisję przyznał uprawnienie do jednego lokalu socjalnego. B.P. w dniu [...] stycznia 2017 r. złożyła do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, co nie spowodowało zmiany stanowiska organu, który uznał, że uchwała z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] podjęta została zgodnie z obowiązującymi przepisami. Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli B.P., R.S. oraz małoletnie K. i R. S. reprezentowane przez matkę B.P., wnosząc o jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Skarżący zarzucili, że uchwała została podjęta z naruszeniem: - § 4 pkt 1 i 2 uchwały nr LVIII/1751/ 2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., - § 5 ust. 2 pkt. 3 lit. b i c uchwały nr LVIII/1751/ 2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., - § 16 ust. 1 pkt 1 uchwały nr LVIII/1751/ 2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., poprzez błędne przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia, - § 16 ust. 1 pkt 1 w związku z § 4 pkt 1 i 2 uchwały nr LVIII/1751/ 2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Wskazali, że Sąd Rejonowy [...] [...] Wydział [...], w sprawie o sygn. akt [...] wydał wyrok, w którym nakazał B.P. wraz z rodziną (m.in. ojcem i siostrami), by opuścili zajmowany dotychczas lokal i jednocześnie przyznał im uprawnienie do lokalu socjalnego. Dzielnica [...] przyznała eksmitowanym lokal socjalny położony przy ul. [...] w [...]. Lokal składa się z dwóch pokoi (w jednym z nich znajduje się aneks kuchenny), przedpokoju i łazienki. Łączna powierzchnia mieszkania wynosi 36 m2, a jego powierzchnia mieszkalna 28 m2. Umowę najmu lokalu socjalnego w imieniu eksmitowanych zawarła B.P. w dniu [...] maja 2012 r. Umowa ta wygasła w 2015 r. Skarżący wyjaśnili, że zamieszkują w jednym z dwóch znajdujących się w lokalu pokoi, o powierzchni 13 m2. Stanowią odrębne gospodarstwo domowe. Powierzchnia pokoju przypadająca na osobę w rodzinie wynosi 3.25 m2. Ponadto całkowita powierzchnia mieszkalna lokalu wynosi 28 m2, zatem w lokalu występuje nadmierne zagęszczenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie z oceną prawną wyrażoną w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), uchwała zarządu dzielnicy [...] w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Uchwała ta dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Przepis art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Przechodząc do oceny niniejszej sprawy uznać należało, że organ wydając skarżoną uchwałę, dokonał błędnej subsumcji § 4 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016, poz. 6725), do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Przywołany przepis uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. stanowi, że lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane m.in. osobom pozostającym w trudnych warunkach mieszkaniowych, tj. takim, które zamieszkują w lokalach, gdzie na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej a nadto, w których w gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego. Z materiału dowodowego zebranego przez organ w sprawie wynika zaś, iż na jedną osobę w lokalu zajmowanym przez wnioskodawców przypada mniej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a nadto, że wnioskodawcy osiągają miesięczny dochód w wysokości 1104,76 zł na osobę, kwalifikujący do najmu lokalu na czas nieoznaczony. Oznacza to, że wnioskodawcy spełniają przesłanki, od których uzależniona jest możliwość korzystania z lokali znajdujących się w gminnym zasobie mieszkaniowym. Stąd treść skarżonej uchwały należy uznać za odbiegającą od ustalonego stanu faktycznego i istniejącego stanu prawnego. Należy nadto wskazać, że przytoczone przez Zarząd Dzielnicy [...] przesłanki nie wyrażenia zgody na zakwalifikowanie skarżących na listę osób zakwalifikowanych do najmu lokalu na czas nieoznaczony należy uznać za sprzeczne z treścią ww. uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r.. Organ bowiem wskazał, jako przesłankę odmowy fakt, że na koncie skarżących występuje zaległość czynszowa oraz że według orzeczenia sądu powszechnego przysługuje im tylko jedne mieszkanie. Takich przesłanek nie określa § 6 uchwały nr LVIII/1751/2009 statuujący przesłanki odmowy zawarcia umowy najmu lokalu. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem przepisów § 4 i § 6 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Zaszły zatem podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże przepis szczególny, tj. art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1875), wyłącza stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia. Przepis ten stanowi bowiem, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo są one aktem prawa miejscowego (ust. 1). Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skoro od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały do dnia orzekania minął ponad rok należało stwierdzić, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do poprawnej subsumcji przepisu § 4 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, do stanu faktycznego ustalonego w sprawie.