II SA/Wa 474/04

WyrokWSA w Warszawie2004-12-20

Skład orzekający: Eugeniusz Wasilewski, Adam Lipiński, Bronisław Szydło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można przyznać świadczenie w drodze wyjątku (rentę rodzinną) po zmarłym ojcu, jeśli nie zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w szczególności dotyczące okresu ubezpieczenia?
Ratio decidendi
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ przyznanie świadczenia w drodze wyjątku wymaga łącznego spełnienia wszystkich przesłanek określonych w art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W rozpoznawanej sprawie nie został spełniony warunek dotyczący odpowiedniego okresu ubezpieczenia zmarłego ojca dziecka, co wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku, nawet w przypadku szczególnych okoliczności życiowych czy trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D.O. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku – renty rodzinnej dla jej małoletniego dziecka po zmarłym ojcu. Skarżąca argumentowała, że zmarły był osobą chorą i samotną, a jego choroba uniemożliwiła mu nabycie uprawnień do świadczenia ustawowego. Organ rentowy odmówił przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie przesłanek z art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w szczególności dotyczących okresu ubezpieczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę D.O.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Adam Lipiński, WSA Bronisław Szydło (spr.), Protokolant Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi D.O. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. znak: [...] utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] grudnia 2003 r., znak: [...] r. odmawiającą przyznania p. D. O. świadczenia w drodze wyjątku - renty rodzinnej dla jej małoletniego dziecka, po zmarłym ojcu. W uzasadnieniu podał, że niespełnione zostały przesłanki wymienione w art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.) uzasadniające przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. O. podniosła, że ojciec jej dziecka był osobą samotną i chorą, życiowo nieporadną i na skutek śmiertelnej, wyniszczającej choroby nie był w stanie podjąć jakiegokolwiek zatrudnienia. Zdaniem skarżącej, jego ciężka choroba byłą okolicznością szczególną, na skutek której nie nabył on uprawnień do świadczenia ustawowego. Na tej podstawie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r. znak: [...]. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi wnosił o oddalenie skargi a w uzasadnieniu powołał się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 83 ust. 1 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS, przyznanie świadczenia w drodze wyjątku jest możliwe, gdy zostały spełnione łącznie - przez wnioskodawcę - następujące warunki: ” jest lub był osobą ubezpieczoną ” nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności, ” nie może podjąć pracy zarobkowej z uwagi na zły stan zdrowia lub wiek, ” nie ma niezbędnych środków utrzymania. Niespełnienie nawet jednego z wymienionych warunków wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W rozpoznawanej sprawie Prezes ZUS prawidłowo ustalił, że 45-letni ojciec dziecka skarżącej legitymował się łącznie okresem ubezpieczenia 3 lata i 5 miesięcy, z licznymi przerwami w zatrudnieniu. Podniesione w skardze zarzuty, że w ostatnim okresie życia ojciec dziecka przebywał w szpitalu z powodu choroby, nie stanowi wyjaśnienia dla tak krótkiego okresu ubezpieczenia. Bez znaczenia dla oceny uprawnień skarżącej do przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku, jest jej obecna trudna sytuacja materialna, bowiem taka przesłanka nie stanowi wystarczającej podstawy do przyznania świadczenia. Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), skargę D.O. oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło