II SA/Wa 474/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o wstrzymanie wykonania decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. S. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten nie zawierał uzasadnienia. W odpowiedzi na skargę organ, odnosząc się do wspomnianego wniosku, podniósł, że zaskarżona decyzja została już wykonana, bowiem z dniem [...] stycznia 2014 r. skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Złożenie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, iż o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla strony skarżącej lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r. o sygn. akt GZ 138/2004, publ. LEX nr 281811). W przedmiotowej sprawie złożono wniosek o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji bez jakiegokolwiek uzasadnienia – nie zostało zatem wykazane, że spełniona została chociaż jedna z przesłanek wymienionych w powołanym przepisie. Należy jednak zaznaczyć, że stosownie do treści art. 116 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), w razie uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej ulegają uchyleniu skutki tej decyzji, jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu. Jednakże w tym przypadku, data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ (art. 116 ust. 2 cyt. ustawy), a żołnierzowi zawodowemu przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie w wysokości szczegółowo określonej w art. 116 ust. 3 powołanej ustawy. Analiza cytowanych przepisów prowadzi do wniosku, że kontrola decyzji o zwolnieniu ze służby przez sąd administracyjny nie ma wpływu na sam fakt zwolnienia żołnierza ze służby wojskowej, lecz na skutki i sposób ustania stosunku służbowego. Wskazać należy, że brak jest podstaw do orzekania o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Po pierwsze bowiem, w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, interesy majątkowe skarżącego będą zabezpieczone poprzez odszkodowanie określone w art. 116 ust. 3 ustawy pragmatycznej. Po drugie, skoro z cytowanych wyżej przepisów wynika, że uchylenie lub stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji nie wpłynie na samo zwolnienie ze służby, to ewentualne wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji doprowadziłoby do sytuacji, w której skarżący pozostawałby do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w służbie, a następnie, po jego zakończeniu, i tak doszłoby do zwolnienia ze służby, i to z datą określoną w decyzji będącej przedmiotem kontroli. Po trzecie, podkreślenia wymaga, że ewentualne uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby niesie ze sobą jeszcze ten skutek, że zwolniony żołnierz zawodowy może starać się o powołanie do zawodowej służby wojskowej na ogólnie obowiązujących zasadach (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2010 r. o sygn. akt I OZ 392/10, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Wobec powyższego, należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Godzi się również wyjaśnić, że zawarte w skardze zarzuty dotyczące legalności decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] Sąd podda ocenie w trakcie rozpoznawania skargi, gdyż wchodzenie w meritum sprawy na etapie badania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji mijałoby się z celem tej instytucji. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji postanowienia.