II SA/Wa 474/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-11-16

Skład orzekający: Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazał dochody i stałe wydatki, ale po ich odliczeniu nadal dysponuje środkami finansowymi oraz posiada oszczędności, może zostać uznany za osobę, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w tak trudnej sytuacji majątkowej, która uniemożliwiałaby mu poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. Po odliczeniu wykazanych wydatków stałych od dochodów, wnioskodawca nadal dysponuje znaczną kwotą, a ponadto posiada oszczędności. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony.
Stan faktyczny
A. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu majątkowym przedstawił dochody z emerytury, świadczenia pielęgnacyjnego i alimentów, a także stałe wydatki związane z utrzymaniem rodziny, leczeniem i zobowiązaniami kredytowymi. Wcześniej przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, ale odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania A. S. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową postanawia: odmówić przyznania A. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od koszów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W toku postępowania sądowego A. S. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i niepełnosprawnym dzieckiem żony (ur. w 2004 r.). Podał, że na dochód rodziny składa się jego emerytura w wysokości [...]zł, świadczenie pielęgnacyjne żony wraz zasiłkiem pielęgnacyjnym na dziecko w łącznej wysokości [...] zł oraz alimenty na dziecko w wysokości [...] zł. Oświadczył, że do stałych kosztów utrzymania należą opłaty za podatek od nieruchomości w miesięcznej wysokości około [...] zł, ubezpieczenie domu –[...] zł miesięcznie, koszty rehabilitacji dziecka [...] zł miesięcznie, koszty zakupu węgla, opału [...] zł miesięcznie, koszty leczenia żony [...] zł miesięcznie, koszty leczenia skarżącego [...] zł miesięcznie. Skarżący wskazał również, że ciążą na nim zobowiązania kredytowe w wysokości [...] zł miesięcznie (kredyt w[...]) oraz [...] zł miesięcznie (kredyt w [...]). Łączna kwota miesięcznych obciążeń dla budżetu skarżącego to [...] zł. Wnioskodawca ujawnił, że nie posiada majątku, wykazał jedynie niewielkie oszczędności w kwocie [...] zł, wskazał również, że żona posiada działkę o powierzchni [...] ha zabudowaną domem o powierzchni mieszkalnej [...] m2, i nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Uzasadniając wniosek wskazał, że jego żona leczy się [...], dziecko również jest niepełnosprawne i wymaga specjalistycznego żywienia. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący dołączył kopie dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową, w tym kopie umów kredytowych, decyzje naliczające podatek rolny, wyciąg z konta bankowego za okres od 1 marca 2015 r., do 19 czerwca 2015 r., faktury za zakup węgla, opłacenie energii elektrycznej, dokumentację medyczną orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o niepełnosprawności w B. z dnia [...] grudnia 2010 r. dla jego syna i zaświadczenie ZUS o wysokości świadczenia emerytalnego skarżącego. Nadesłane dokumenty potwierdzają sytuację materialną i rodzinną opisaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przed przystąpieniem do rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy wskazać należy, że postanowieniem z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt II SO/Wa 152/15 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał A. S. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, natomiast odmówił w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Rozpoznając zatem po raz kolejny wniosek na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako p.p.s.a. może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub w zakresie częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Odnosząc powyższe do opisanej przez skarżącego sytuacji majątkowej należało uznać, że nie daje ona podstaw do uwzględnienia złożonego przez niego wniosku. Zasadniczym powodem dla odmowy uwzględnienia wniosku co do profesjonalnego pełnomocnika – adwokata jest to, iż w tym zakresie prawo pomocy zostało już skarżącemu przyznane (por. postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt II SO/Wa 152/15). Zatem w chwili obecnej możliwa jest ocena wniosku jedynie w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na wstępie należy podkreślić, że prawo pomocy ma z założenia gwarantować pomoc finansową ze strony Państwa dla osób, które pozostają w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej. Oznacza to również, że Państwo ma obowiązek racjonalizować środki przeznaczone na pomoc po wnikliwym przeanalizowaniu sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Analiza złożonego oświadczenia majątkowego wskazuje na to, że wnioskodawca ma zabezpieczone potrzeby bytowe, ponadto trzyosobowa rodzina dysponuje dochodem miesięcznym w wysokości [...] zł. W ocenie referendarza sądowego nawet przy uwzględnieniu wykazanych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, w tym przedstawionych wydatków na opłaty mieszkaniowe i wydatków związanych ze spłatą pożyczki i leczeniem skarżącego, jego żony i syna nie można uznać, że A. S. pozostaje w tak trudnej sytuacji, iż kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Nie można zatem przyjąć, że strona z ujawnionych dochodów nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych, skoro po odliczeniu wyliczonych wydatków stałych ma ona jeszcze do dyspozycji około [...] zł, z oświadczenia wynika ponadto, że skarżący wykazał niewielkie oszczędności w wysokości [...] zł. Uzasadnia to odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło