II SA/Wa 477/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, , Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz M. K. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: Minister, organ) decyzją z [...] stycznia 2022 r., nr [...], działając na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2020 r. poz. 723 ze zm.; dalej ustawa zaopatrzeniowa), po rozpatrzeniu wniosku M. K. (dalej: wnioskodawca, skarżący), odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z [...] sierpnia 2017 r. (data wpływu do organu: [...] sierpnia 2017 r.) M. K. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (ówcześnie obowiązujący Dz.U. z 2016 r. poz. 708 ze zm.). W uzasadnieniu powyższego wniosku opisał przebieg swojej służby. Wskazał, że do służby w resorcie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych przyjął się po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, jednocześnie dodając, że podczas przeprowadzonej z nim rozmowy kadrowej zaproponowano mu – ze względu na posiadany stopień porucznika – etat w Służbie Bezpieczeństwa, która to w niedługim czasie miała ulec likwidacji, a etat pozostałby w ewidencji Milicji Obywatelskiej. Wnioskodawca poinformował, że już w lutym 1990 r. został przeniesiony do Referatu Dzielnicowych w Rejonowym Urzędzie Spraw Wewnętrznych w C., następnie w lipcu tego samego roku został pozytywnie zweryfikowany, a od 1992 r rozpoczął pracę w Wydziale Prewencji Komendy Powiatowej Policji także w C. Zaznaczył, że uczestniczył w kursach dla instruktorów strzelectwa, broni gładkolufowej oraz rozpoznania minersko-pirotechnicznego. Podniósł, że dzięki swoim kwalifikacjom usuwał znalezione w miejscach ogólnodostępnych niewypały i niewybuchy oraz prowadził w roli instruktora zajęcia strzeleckie. Ponadto wnioskodawca wskazał, że w 1999 r. został odznaczony Brązowym Medalem Za Zasługi dla Obronności Kraju, jak również wyznaczony na stanowisko dyżurnego Komendy Powiatowej Policji, na którym wykonywał obowiązki służbowe do czasu odejścia na emeryturę. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca został zwolniony ze służby w Policji w dniu [...] maja 2004 r. oraz posiada prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. Zgodnie z pismem z Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - stanowiącym Informację o przebiegu służby Nr [...] z [...] kwietnia 2017 r., wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, od dnia 16 lipca 1989 r. do dnia 31 lipca 1990 r., tj. 1 rok i 16 dni. W sprawie ustalono, że całkowity okres służby ww. wynosi 23 lata, 6 miesięcy i 4 dni. Z kopii akt osobowych o sygn.[...], przekazanych za pismem z [...] czerwca 2018 r. znak: [...] oraz z akt osobowych przekazanych w formie płyty CD za pismem z [...] lipca 2021 r. znak: [...] przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - nie wynika, aby wnioskodawca nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Komendant Główny Policji w piśmie z [...] lutego 2019 r. ([...]), doprecyzowanym pismem z [...] listopada 2021 r. ([...]) przekazał informację dotyczącą przebiegu służby wnioskodawcy. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że ww. po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki służbowe. Wnioskującemu wielokrotnie przyznano zwiększony dodatek służbowy do uposażenia oraz odznaczono Brązowym Medalem Za Zasługi dla Obronności Kraju. Wskazano również, iż w 2003 r. wobec wnioskodawcy orzeczono karę dyscyplinarną nagany oraz obniżono dodatek służbowy – kara została zatarta po upływie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o ukaraniu. Ponadto w zgromadzonym materiale brak jest dokumentów potwierdzających udział ww. w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla jego życia i zdrowia. W uzasadnieniu przywołanej na wstępie decyzji Minister wskazał, iż na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Minister wyjaśnił, że art. 8a ustawy zaopatrzeniowej w pierwszym rzędzie nakłada na organ obowiązek weryfikacji spełnienia przez stronę przesłanek formalnych określonych w ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu. Powyższe przesłanki są nieostre, co oznacza, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego. W dalszej części uzasadnienia Minister przytoczył jak należy rozumieć przesłanki z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Organ powołał się również na Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r. przytaczając synonimy słowa "krótkotrwały", tj.; doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny. Podkreślił, że pierwszeństwo wykładni językowej jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie i piśmiennictwie (np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2015 r. w sprawie o sygn. akt II CSK 518/14). Przy rozpatrywaniu sprawy w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, po dokonaniu wykładni językowej, zasadne jest również odwołanie się do wykładni celowościowej (funkcjonalnej), zgodnie z którą przepis ma być tłumaczony tak, aby był najbardziej przydatny do osiągnięcia celu ustawy. Analizując drugą z przesłanek formalnych Minister wyjaśnił, że rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia to sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków. Również w tym przypadku organ przytoczył ze słownika wyrazów bliskoznacznych synonimy powyższego słowa rzetelny: "akuratny, całościowy, dogłębny, dokładny, drobiazgowy, gorliwy, niestrudzony, niezawodny, obowiązkowy, oddany, ofiarny, pedantyczny, pewny, pilny, pracowity, precyzyjny, przenikliwy, skrupulatny, solidny, staranny, sumienny, uczciwy, wierny, wnikliwy, wszechstronny, wytrwały" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.). Zdaniem organu postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy i realizowania obowiązków dodatkowych. W ocenie organu zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" ocenić należy jako czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza. Warunek "narażenia zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego, niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy. Jak wskazał Minister, zadaniem organu jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Zdaniem organu prawidłowość powyższego wywodu wynika z faktu, że "szczególnie uzasadniony przypadek" znalazł się w ustawie obok dwóch pozostałych przesłanek. Oznacza to, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r. nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest zasadne. Dla rozwinięcia tego stwierdzenia przywołał orzeczenia sądów administracyjnych. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy organ wskazał, że całkowity okres pełnionej przez wnioskodawcą służby wynosi 23 lata, 6 miesięcy i 4 dni. Natomiast służba pełniona przez niego na rzecz totalitarnego państwa to okres 1 roku i 16 dni, co stanowi około 4% ogółu służby. Mając na względzie powyższe ustalenia Minister uznał, że w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka stypizowana w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Odnosząc się z kolei do przesłanki uwzględnionej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, Minister wskazał, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez wnioskodawcę w trakcie pełnienia przez niego służby po dniu 12 września 1989 r. Jak przypomniał organ, w opinii Komendanta Głównego Policji ww. funkcjonariusz rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji, a dokumenty zgromadzone w sprawie nie zawierają treści, które mogłyby podawać w wątpliwość rzetelność służby wnioskodawcy. Z zebranej dokumentacji wynika, iż ww. posiadał pozytywne opinie służbowe, dodatkowo wielokrotnie przyznano mu zwiększony dodatek służbowy do uposażenia oraz odznaczono Brązowym Medalem Za Zasługi dla Obronności Kraju. W opinii Ministra, jakkolwiek wskazano w otrzymanej dokumentacji, iż w 2003 r. wobec wnioskodawcy orzeczono karę dyscyplinarną nagany - kara zatarta oraz obniżono dodatek służbowy, to powyższe nie może przesądzać o całej służbie pełnionej przez wnioskodawcę. Organ podkreślił, że rzetelność wykonywania zadań i obowiązków, w kontekście roty złożonego ślubowania, należy do standardowych powinności funkcjonariusza Policji. Stąd też nie można jeszcze uznać za wyjątkową sytuację przypadek, w którym funkcjonariusz otrzymywał w czasie pełnienia służby nagrody albo inne gratyfikacje z tego tytułu, czy też odznaczenie Brązowym Medalem Za Zasługi dla Obronności Kraju, co prowadzi do stwierdzenia, że wnioskodawca pełnił służbę poprawnie, nie wykazując się nadzwyczajnym zaangażowaniem w realizację powierzonych obowiązków, wykraczającym poza normalne warunki pełnienia służby. Wobec powyższego organ stwierdził, że w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka zawarta w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Minister podkreślił, że wnikliwa analiza materiału dowodowego (stanowiącego kopię kompletnych akt osobowych o sygn.[...]), bezsprzecznie dowiodła, iż zainteresowany utożsamiał się z ustrojem totalitarnym, co nie pozostaje bez znaczenia w kontekście dokonywania przez organ oceny, czy sprawa wnioskodawcy stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, umożliwiający zastosowanie wobec niego ww. przepisu. Organ zwrócił uwagę, że rozpoczęcie służby przez wnioskodawcę w Służbie Bezpieczeństwa nie było efektem odgórnego przeniesienia służbowego, lecz wynikało z jego inicjatywy oraz chęci podjęcia jej przez samego zaineresowanego (zob. wniosek personalny z [...] lipca 1989 r. strona akt [...], tu cyt. "(...) Ze służby zawodowej WP zwolnił się na własną prośbę by podjąć pracę w MO. Z warunkami pracy, płacy i przeszkoleni zawodowego został kandydat zapoznany i wyraził zgodę na przedstawione propozycje. Wobec powyższego proponuję: przyjąć do służby w MO do RUSW [...] na stanowisko inspektora Sekcji [...] SB (...)" ). W kontekście analizy wystąpienia w przedmiotowej sprawie szczególnego przypadku, Minister stwierdził, że zakończenie powyżej wskazanego okresu pełnienia przez wnioskodawcę służby na rzecz państwa totalitarnego nie wynikało z pobudek etyczno-moralnych, lecz z likwidacji i transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce, o czym świadczyć może również sposób zwolnienia ww. ze Służby Bezpieczeństwa (zob. przebieg służby (pracy) strona akt [...], tu cyt. "(...) zwolniony ze służby z dn. [...].07.90 r. na podst. art. 131 ust. 1 ustawy o UOP (...)" ). Jednocześnie, jak podał organ, z dokumentacji przekazanej przez Instytut Pamięci Narodowej wynika, że zainteresowany przynależał do Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej oraz Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (zob. strona akt [...] ). W tym miejscu Minister podkreślił, że ZSMP powstał w 1976 r. i zrzeszał ludzi w wieku od 15 do 35 lat. Narodził się z połączenia Związku Młodzieży Socjalistycznej, Związku Socjalistycznej Młodzieży Wiejskiej i Socjalistycznego Związku Młodzieży Wojskowej. Głównym zadaniem była indoktrynacja młodzieży i przygotowanie jej do przyszłej kariery w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR). ZSMP był masową, ideowo-wychowawczą organizacją młodzieży. ZSMP działał do 1990 r. pod ideowym kierownictwem PZPR. Głównymi celami i zadaniami Związku, wynikającymi ze statutu ZSMP, było: mobilizowanie młodzieży do pracy na rzecz kraju, upowszechnianie ideologii marksizmu-leninizmu oraz krzewienie oświaty i kultury. Opierając się na własnej bazie i kadrze, a także współpracując z wyspecjalizowanymi instytucjami i organizacjami, ZSMP realizował zadania ideowo-wychowawcze poprzez działalność kulturalną, turystyczną, sportową i rekreacyjną. W całokształcie działalności ZSMP ważne miejsce zajmowała praca ideologiczna, młodzież zapoznawano z podstawami marksizmu-leninizmu oraz programami PZPR. Minister podał, opierając się na opisie zawartym w Encyklopedii PWN, dotyczącym Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, że: "(...) PZPR była masową partią kierującą autorytarnym państwem i centralnie zarządzaną, zbiurokratyzowaną gospodarką; partią dążącą do kontrolowania wszelkich przejawów życia społecznego. W ramach międzynarodowego ruchu komunistycznego i państw tzw. demokracji ludowej była podporządkowana sowieckiej partii komunistycznej (...)". PZPR dążyła do przekształcenia ustroju politycznego, gospodarki i instytucji społecznych Polski według rozwiązań wprowadzonych w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) poprzez: stosowanie terroru jako podstawowej metody rządzenia (Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego), likwidację własności prywatnej w gospodarce (kolektywizacja rolnictwa, przejęcie przez administrację państwową wszystkich przedsiębiorstw prywatnych), rozbudowę systemu biurokratycznego instytucji państwowych i organizacji społeczno-politycznych ściśle podporządkowanych partii komunistycznej (zasada tzw. transmisji polityki partii do wszystkich środowisk), połączonej z likwidacją organizacji niezależnych, samorządu terytorialnego i zawodowych, szybką rozbudową przemysłu, głównie ciężkiego, nastawionego w znacznej mierze na produkcję zbrojeniową, indoktrynację ideologiczną społeczeństwa, przede wszystkim młodzieży, wprowadzenie doktryny realizmu socjalistycznego w kulturze, podporządkowanie państwu Kościołów i innych związków wyznaniowych (...)". Wobec powyższego Minister stwierdził, że nie sposób zakwestionować fakt, by członkostwo w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej było zindywidualizowanym zaangażowaniem się w działalność typowo charakteryzującą ustrój państwa totalitarnego. Skoro wnioskodawca przynależał do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, to niewątpliwie nawiązał on ówcześnie nie tylko stosunek prawny w ramach służby państwowej, lecz identyfikował się zrealizowanymi przez ten ustrój zadaniami i funkcjami, zaś jego aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego. W konsekwencji Minister uznał, że postawa wnioskodawcy związana z pełną identyfikacją z ustrojem Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, nie kwalifikuje sprawy jako szczególnie uzasadniony przypadek. Reasumując, zaznaczenia wymaga w ocenie organu, że zawarte w uzasadnieniu wniosku strony argumenty dotyczące wypełniania obowiązków służbowych w sposób wzorowy i z zaangażowaniem, otrzymania nagród oraz awansów w stopniu służbowym, a co za tym idzie sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji, nie mogą mieć kluczowego znaczenia w przedmiotowej sprawie w kontekście charakteru służby strony na rzecz państwa totalitarnego. W konkluzji Minister stwierdził, biorąc pod uwagę całokształt służby ww., a w szczególności jej charakter przed dniem 31 lipca 1990 r., a także zważywszy na wyżej opisaną postawę zainteresowanego wobec ówczesnego systemu państwowego i zaangażowanie w służbę, że przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tejże ustawy. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, zarzucając naruszenie następujących przepisów, a mianowicie: 1. art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że: a) "szczególnie uzasadniony przypadek" o którym mowa w cyt. przepisie nie zachodzi, mimo spełnienia przez skarżącego przesłanki "krótkotrwałości służby", o której mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 oraz przesłanki "rzetelnego wykonywania obowiązków służbowych", o której stanowi art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, podczas gdy z ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym wyroku z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19, na który powołuje się organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jednoznacznie wynika, iż ustawodawca w art. 8a ust. 1 ustawy nie wskazał trzech odrębnych przesłanek, a jedynie jedną "szczególnie uzasadniony przypadek", który należy rozważyć z uwzględnieniem kryterium, o których mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, mając na względzie indywidualny stopień zaangażowania funkcjonariusza w realizację zadań na rzecz "państwa totalitarnego", b) okresem traktowanym jako "służba na rzecz totalitarnego państwa", w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy, jest okres służby przypadający do dnia 31 lipca 1990 r., podczas gdy art. 8a ust. 1 pkt 2 stanowi, że okres służby już od dnia 12 września 1989 r. - pod warunkiem rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków - jest traktowany jako przesłanka pozytywna, w kontekście możliwości skorzystania z art. 8a ustawy, c) pojęcie "w szczególności z narażeniem życia i zdrowia", o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, odnosi się do zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służy i powinno być rzeczywiście dowiedzione i mieć charakter wyjątkowy, podczas gdy takie uwarunkowania przypisane są do pełnienia służby w warunkach szczególnego zagrożenia życia i zdrowia, o której mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższana emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (...) (Dz.U. nr 86, poz. 734 ze zm.) dalej zwanego rozporządzeniem, których to wystąpienia nie wymaga ustawodawca w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej odnosząc się do zagrożenia standardowo wpisanego w istotę służby formacji mundurowych i stanowi element dodatkowy, a nie decydujący o spełnieniu kryterium z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy, i w związku z tym niezastosowanie przez organ, w przypadku skarżącego, art. 8a ust. 1 ustawy, mimo spełnienia łącznie wymaganych przesłanek. W przypadku braku podzielenia wskazanej wyżej argumentacji, skarżący zarzucił naruszenie: 2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w z zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej poprzez nieprzeprowadzenie przez organ w sposób wszechstronny, bezstronny i wnikliwy postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji, tj.: • z pominięciem faktu, iż rzetelna służba od dnia 12 września 1989 r., została potraktowana przez ustawodawcę jako przesłanka pozytywna, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a co mogło mieć istotne znaczenie dla wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, • z pominięciem okoliczności wskazujących na pełnienie przez skarżącego służby po 12 września 1989 r. w sposób ponadprzeciętny, czego dowodem były nagrody, awanse czy odznaczenia, które to okoliczności winny być uwzględnione w aspekcie "szczególnie uzasadnionego przypadku", a które organ zbagatelizował uznając je za normalną powinność każdego funkcjonariusza rzetelnie realizującego swoje obowiązki, • poprzez nieuwzględnienie przy ocenie przebiegu służby skarżącego, w okresie zakwalifikowanym jako "służba na rzecz państwa totalitarnego", charakteru pełnionego przez niego służby na stanowisku inspektora i jego zwykłego, standardowego zaangażowania w pracę na rzecz państwa i to niezależnie od jego ustroju politycznego, • poprzez nierozważenie przebiegu służby skarżącego, w okresie zakwalifikowanym przez IPN, jako służba "na rzecz państwa totalitarnego" przez pryzmat definicji "służby na rzecz państwa totalitarnego" zawartej w ustawie z dnia 18 października 2006 r. o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów oraz w aspekcie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2020 r. sygn. akt III UZP 1/20 interpretującej przedmiotowe pojęcie na gruncie ustawy emerytalnej w jej kształcie po nowelizacji z dnia 16 grudnia 2016 r., w szczególności, co do charakteru realizowanych zadań i obowiązków, umieszczenia zajmowanego stanowiska w strukturze jednostki w aspekcie jego roli czy to decyzyjnej, czy też wykonawczej, a także w kontekście podejmowania działań, w ramach obowiązków, mających na celu zwalczanie opozycji demokratycznej, związków wyznaniowych, kościół, związków zawodowych, czy też łamania praw i wolności obywatelskich, które to okoliczności winny zostać rozważone w aspekcie "szczególnie uzasadnionego przypadku", • poprzez wyciągnięcie przez organ z materiału dowodowego wniosków z niego niewynikających, a mianowicie przyjęcie, iż: - rozpoczęcie służby przez skarżącego w SB wynikało z jego inicjatywy oraz chęci podjęcia jej przez samego zainteresowanego, gdyż "ze służby zawodowej WP zwolnił się na własną prośbę by podjąć pracę w MO", - zakończenie spornego okresu służby uznanego przez organ za służbę na rzecz totalitarnego państwa nie wynikało z pobudek etyczno-moralnych, lecz z likwidacji i transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi, - przynależność do Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej oraz PZPR w charakterze zwykłego, szeregowego członka, a nie bycia działaczem tych organizacji co zdaniem organu stanowi o jego bezpośrednim zaangażowaniu w służbę "na rzecz" państwa totalitarnego-reżimu komunistycznego łamiącego prawa i wolności obywatelskie; 3. art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej poprzez sporządzenie przez organ uzasadnienia decyzji nieodpowiadającego wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a., tj. bez wyjaśnienia: • jakie okoliczności i fakty zadecydowały, że pomimo spełnienia przez skarżącego kryteriów wynikających z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej brak jest podstaw do zastosowania wobec niego art. 8a ust. 1 ustawy, • z jakich powodów organ zbagatelizował przy ustaleniach stanu faktycznego sprawy, w aspekcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" okoliczność, iż skarżący był pozytywnie zweryfikowany, nagradzany, awansowany, a także odznaczany po 1 sierpnia 1990 r. w związku z pełnioną służbą, nie uznając tych okoliczności, w kontekście służby skarżącego, za wyjątkowe, ponadprzeciętne, • na jakiej podstawie organ przyjął, iż w przypadku skarżącego nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek", pomijając dokonania skarżącego wyróżniające go na tle innych funkcjonariuszy, w szczególności przyznawane nagrody, wyróżnienia, odznaczenia, pełnienie przez niego służby z narażeniem życia z uwagi na obowiązki, które wykonywał polegające m.in. na usuwaniu niewypałów i niewybuchów, sprawdzaniu zgłoszeń o podłożeniu materiałów wybuchowych, w kontekście "szczególnie uzasadnionego przypadku", • na jakiej podstawie organ przyjął, iż dla ustalenia "szczególnie uzasadnionego przypadku" niebagatelne znaczenie ma aspekt zaangażowania skarżącego w realizowanie zadań charakterystycznych dla ustroju totalitarnego, który w ocenie organu przejawiał się: - rozpoczęciem przez skarżącego służby w SB w związku z tym, że - jak wynika z akt - "zwolnił się ze służby zawodowej WP na własną prośbę by podjąć pracę w MO", - zakończeniem spornego okresu służby uznanego przez organ za służbę na rzecz totalitarnego państwa z powodu "likwidacji i transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi", - przynależnością do Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej oraz PZPR w charakterze zwykłego, szeregowego członka, a nie działacza tych organizacji, pomijając przy tym całkowicie fakt, iż zadania realizowane przez skarżącego na stanowisku inspektora były zwykłymi, standardowymi działaniami, realizowanymi neutralnie na rzecz instytucji niezależnie od aspektu politycznego, a także z pominięciem kryteriów wynikających z uchwały SN z dnia 16 września 2020 r. oraz z samej definicji tego pojęcia zawartej w ustawie lustracyjnej, które winny decydować o zakwalifikowaniu służby jako pełnionej na rzecz "państwa totalitarnego". Wobec przedstawionych powyżej zarzutów skarżący wniósł o uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji Ministra nr [...] z [...] stycznia 2022 r. w całości, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął argumentację przywołaną na rzecz postawionych w niej zarzutów. Zdaniem skarżącego nie dość, że organ nie uwzględnił w swojej interpretacji faktu, iż w kontekście normatywnym art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, jak i art. 13c tej ustawy okres służby po dniu 12 września 1989 r. nie powinien w kontekście kryterium krótkotrwałości służby być dla skarżącego elementem obciążającym (okres jego służby na rzecz totalitarnego państwa w ujęciu proporcjonalnym jak i krótkotrwałym jest niewątpliwie okresem krótkotrwałym), to dodatkowo ocenił okres służby skarżącego jedynie przez pryzmat definicji słownikowych. Skarżący podkreślił, że wykonywane przez niego obowiązki służbowe nieustannie wymagały narażania przez niego życia i zdrowia. Służył on w pionie prewencji, usuwał niewybuchy, wykonywał zadania saperskie, sprawdzał zgłoszenia o podłożeniu materiałów wybuchowych. Uznał w związku z tym, że organ błędnie zinterpretował art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy w zakresie pojęcia "zagrożenia zdrowia i życia" z uwagi na dokonanie interpretacji tego określenia jako kwalifikowanego zagrożenia życia i zdrowia wymaganego dla pełnienia służby w warunkach "szczególnego zagrożenia życia i zdrowia" w rozumieniu rozporządzenia. Jednocześnie organ słusznie uznał, że pojęcie to nie jest decydujące dla spełnienia przesłanki "rzetelnego wykonywania obowiązków służbowych" w sytuacji, kiedy ma ono jedynie charakter dodatkowy uboczny, a dla jej spełnienia decydujące jest bowiem potwierdzenie rzetelnego wykonywania obowiązków służbowych, co w rozpatrywanej sprawie nie było przez organ kwestionowane. W opinii skarżącego organ w zaskarżonej decyzji w sposób wadliwy dokonał interpretacji pojęcia nieostrego, tj. "szczególnie uzasadniony przypadek", nie dokonując przede wszystkich jego skonkretyzowania w odniesieniu do rozpatrywanego stanu faktycznego sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wydane w sprawie rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd na wstępie wyjaśnia, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) i art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, z uwagi wyłącznie na zgodność z prawem wydanych decyzji postanowień czy aktów administracyjnych. Sąd, zgodnie z art. 134 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, z zastrzeżeniem art. 57a. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] stycznia 2022 r. nr [....] została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa.) w związku z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołana ustawa przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. i którzy w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne pobierane po funkcjonariuszach, którzy taką służbę pełnili. Przepis art. 8a ust. 1 ww. ustawy, będący podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji, stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2). Wskazać należy, że decyzja wydana na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres, jednak obejmuje badanie, czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zgodnie z celem danej ustawy oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Kontroli sądowej podlega w szczególności uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do wydania decyzji uznaniowej. Uznaniowość w doktrynie i orzecznictwie ujmowana jest jako szczególny rodzaj dyskrecjonalnej kompetencji organu, której granice wyznacza – wyrażona w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – zasada związania administracji publicznej prawem (por. M. Jaśkowska [w:] System Prawa Administracyjnego. Tom 1. Instytucje prawa administracyjnego, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski i A. Wróbel, Warszawa 2010, s. 222 i nast.). Stopień dyskrecjonalności działania organu konkretyzują normy prawa materialnego - w analizowanym przypadku art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Zgodnie z poglądem dominującym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powołany wyżej przepis zawiera w istocie jedną przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku", którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" (tak np: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1895/19; publ. CBOSA). W tym samym wyroku NSA podkreślił, że "krótkotrwała służba przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" nie stanowią oddzielnych samoistnych przesłanek, ponieważ poprzez zwrot "ze względu na" dookreślają one treść "szczególnie uzasadnionych przypadków", ułatwiając obalenie domniemania służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu". W świetle powyższego, zdaniem NSA, "należy przyjąć, że: - jednoczesne (ustawodawca użył w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej spójnika "oraz" między punktami 1 i 2 w art. 8a ust. 1) spełnienie kryteriów "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" jest istotnym argumentem służącym obaleniu domniemania służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, i tym samym może uprawniać do przyjęcia, że spełniona została przesłanka "szczególnie uzasadnionych przypadków", chyba że w realiach konkretnej sprawy zostanie wykazane, że mimo spełnienia powyższych kryteriów, funkcjonariusz był zaangażowany w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, a zatem brak podstaw, aby przy przyjęciu "szczególnie uzasadnionych przypadków" wyłączać w stosunku do niego unormowania ustawowe odbierające mu prawo niesłusznie nabyte, - brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby, mimo że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990 r." bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma - z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego - konotacji pejoratywnych. W tym drugim przypadku dopuszczalne jest przyjęcie, że wystąpiły w sprawie "szczególnie uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu". NSA podkreślał przy tym, że nie każde nawiązanie stosunku prawnego w ramach służby państwowej wiąże się automatycznie z zindywidualizowanym zaangażowaniem bezpośrednio ukierunkowanym na realizowanie charakterystycznych dla ustroju tego państwa jego zadań i funkcji. Charakteru służby "na rzecz" państwa o określonym profilu ustrojowym nie przejawia ani taka aktywność, która ogranicza się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, bez bezpośredniego zaangażowania w realizację specyficznych - z punktu widzenia podstaw ustrojowych - zadań i funkcji tego państwa, ani tym bardziej taka aktywność, która pozostaje w bezpośredniej opozycji do zadań i funkcji państwa totalitarnego. Tożsamej wykładni art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej Naczelny Sąd Administracyjny dokonał m.in. w wyrokach: z dnia 5 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 636/20; z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1411/19; z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1711/19; z dnia 21 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1669/19; z dnia 10 lutego 2021 r. sygn. akt III OSK 3267/21; z dnia 12 maja 2021 r. sygn. akt III OSK 1577/21; z dnia 30 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 1511/21 (publ. CBOSA). Również w wyroku z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2125/19 (publ. j.w.) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił trafność przedstawionej wyżej wykładni art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej podkreślając, że "dokonana (...) wykładnia przesłanki "osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b", do jakiej odsyła art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, determinuje również wykładnię określonej w tym przepisie przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków". Należy przyjąć, że przesłanka ta obejmując sytuacje pozostające w związku ze służbą wykonywaną w okresie "służby na rzecz totalitarnego państwa", tj. w granicach wyznaczonych treścią art. 13b w związku z art. 13c ustawy, jest zrealizowana wtedy, gdy postawy osoby objętej zakresem art. 13b w związku z art. 13c ustawy zaopatrzeniowej nie można ocenić pejoratywnie z punktu widzenia standardów demokratycznego państwa prawa, tj. gdy działalność takiej osoby nie charakteryzowała się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, a była aktywnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, co w konsekwencji przesądza o braku uzasadnionych podstaw wyłączania w stosunku do tej osoby ogólnych zasad ustalania wysokości świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego". W zaskarżonej decyzji Minister zawarł argumenty na uzasadnienie odmowy wyłączenia stosowania w stosunku do skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Minister doszedł do wniosku, że skarżący spełnia przesłanki, o których mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, w postaci krótkotrwałości pełnionej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., przy czym, zdaniem Ministra, w sprawie nie zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek o czym świadczy całokształt służby skarżącego a w szczególności jej charakter przed dniem 31 lipca 1990 r., praca na stanowisku inspektora Sekcji [...] SB, a także wyżej opisana postawa ideologiczna skarżącego w okresie służby w strukturach Służby Bezpieczeństwa. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach: z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19, z dnia z 21 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1669/19 i z dnia 14 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 2514/19, przepis art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten, objęty ustawowym domniemaniem "służby na rzecz totalitarnego państwa", jest w istocie osobą, która angażowała się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji i którego prawa – z tego właśnie względu – świadczenia zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego. Użyty w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej zwrot "ze względu na" ukierunkowuje zatem na pewne istotne okoliczności mogące mieć znaczenie dla ustalenia zaistnienia "szczególnie uzasadnionych przypadków", którymi to okolicznościami są: krótkotrwała służba przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Ustawodawca nie ograniczył się do wskazania kryteriów "krótkotrwała służba przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", lecz kryteria te powiązał z przesłanką "szczególnie uzasadnionych przypadków", a zatem wyraźnie wyodrębnił przesłankę "szczególnie uzasadnionych przypadków", co w konsekwencji nie daje podstaw do przyjmowania, że wprowadził do tekstu ustawy nieostry zwrot "szczególnie uzasadnionych przypadków" po to tylko, by utożsamić go z kryteriami "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", skoro skutek taki mógłby osiągnąć rezygnując z odwoływania się do "szczególnie uzasadnionych przypadków". Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że w ocenie organu skarżący spełnił kryteria, o których mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, nie spełnia natomiast przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", gdyż utożsamiał się z działalnością państwa totalitarnego przez przynależność do ZSMP oraz członkostwo w PZPR, a także wykonywał pracę na stanowisku inspektora Sekcji [...] SB. W ocenie Sądu organ powołując się na wykładnię art. 8a ustawy zaopatrzeniowej dokonaną przez NSA nie dokonał oceny służby skarżącego w aspekcie tam wskazanym. Organ co prawda powołał się na fragmenty ankiet personalnych skarżącego, uznając, że samodzielne zgłoszenie się do służby w SB oraz przynależność do ZSMP oraz do PZPR, a także praca na stanowisku inspektora Sekcji [...] SB wykluczają zaistnienie "szczególnie uzasadnionego przypadku" skutkującego możliwością zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Jednakże powołanie się jedynie na fragment ankiet personalnych oraz przynależność do ZSMP i PZPR, w ocenie Sądu, nie świadczy, że skarżący wykonując swoje zadania służbowe angażował się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji, czy też były to działania nie mające takiego charakteru. Same członkostwo w ZSMP i PZPR, choć oceniane negatywnie, nie świadczy bowiem jeszcze o działaniach zmierzających do budowy państwa totalitarnego. Organ nie zbadał również w sposób wystarczający aspektu pracy skarżącego na stanowisku inspektora Sekcji [...] SB. Minister wskazuje w tym kontekście na postawę skarżącego i charakter ww. służby oraz fakt, że ze skarżący ze służby w WP zwolnił się na własną prośbę by podjąć pracę w MO (por. wniosek personalny z 12 lipca 1989 r.). Nie bierze jednak pod uwagę, że zajęcie ww. stanowiska miało miejsce [...] lipca 1989 r., a służba skarżącego w tej Sekcji [...] SB RUSW w C. przypadła na koniec okresu państwa totalitarnego. Sporządzając uzasadnienie powyższej decyzji, poza negatywnym przedstawieniem organizacji ZSMP i PZPR , a także zwróceniem uwagi na pracę w ww. Sekcji, organ nie wskazał żadnego działania skarżącego zmierzającego w sposób bezpośredni do umacniania lub budowy państwa totalitarnego, czy naruszenia podstawowych praw i wolności człowieka. Według Sądu wnikliwa analiza materiału dowodowego nie pozwala na przyjęcie zindywidualizowanego zaangażowania skarżącego w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, zwłaszcza że okres służby przed dniem 31 lipca 1990 r. wyniósł w przypadku skarżącego niewiele ponad 1 rok. Z akt administracyjnych wynika, że działalność skarżącego w ramach państwa totalitarnego polegała na wykonywaniu zwykłych, standardowych czynności charakterystycznych dla każdej służby publicznej. Ogólne wnioski wywiedzione z faktu świadomej i sumiennej realizacji zadań służbowych czy przynależności do ZSMP świadczą o błędnej interpretacji przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". Prowadzą bowiem do konstatacji, że z regulacji objętej przepisem art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym mogą skorzystać wyłącznie osoby, które służyły państwu totalitarnemu pod przymusem bądź podjęły (bez zgody przełożonych) współpracę z demokratyczną opozycją. Tymczasem takich funkcjonariuszy nie dotyczy obniżenie uposażenia (vide art. 23c pkt 2 i art. 15c ust. 5 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym). Na zakończenie należy odnotować, że w dniu 16 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów, po rozpoznaniu w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zagadnienia prawnego w sprawie o sygn. akt [...], podjął uchwałę o następującej treści: Kryterium "służby na rzecz totalitarnego państwa", określone w art. 13b ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, powinno być oceniane na podstawie wszystkich okoliczności sprawy, w tym także na podstawie indywidualnych czynów i ich weryfikacji pod kątem naruszenia podstawowych praw i wolności człowieka. Wobec zaniechania rozpatrzenia sprawy w sposób zgodny z przedstawioną wyżej wykładnią art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględni ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku. Dokona analizy przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" w niniejszej sprawie przy uwzględnieniu wykładni art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej prezentowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanych wyżej orzeczeniach. W związku z tym, wypełniając obowiązki określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa., organ dokona oceny charakteru służby skarżącego przed dniem 31 lipca 1990 r. Weźmie przy tym pod uwagę stanowisko NSA prezentowane w ww. orzeczeniach akcentujące "indywidualistyczną" wykładnię art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, której istota koncentruje się na potrzebie badania konkretnych spraw określonych indywidualnych osób ze świadomością, że restrykcyjne ustawowe domniemanie "służby na rzecz totalitarnego państwa" zrównuje - w zakresie statusu istotnego z punktu widzenia zaopatrzenia emerytalnego - osoby, które bezpośrednio angażowały się w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, a zatem takie, których postawa z dzisiejszej perspektywy aksjologicznej jest oceniana negatywnie, z takimi osobami, których aktywność wprawdzie nie pozostawała w bezpośredniej opozycji do zadań i funkcji państwa totalitarnego, jednakże ograniczała się wyłącznie do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma konotacji pejoratywnych. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku, o kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.. ----------------------- 19