II SA/Wa 478/22

WyrokWSA w Warszawie2022-07-01

Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy służba w organach bezpieczeństwa państwa totalitarnego trwająca 5 lat i 4 miesiące, w kontekście całego okresu służby, może być uznana za krótkotrwałą w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, a nadane odznaczenia i wyróżnienia mogą stanowić podstawę do uznania przypadku za szczególnie uzasadniony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że służba w organach bezpieczeństwa państwa totalitarnego trwająca 5 lat i 4 miesiące, w proporcji do całego okresu służby, może być uznana za krótkotrwałą. Ponadto, wybitne zasługi funkcjonariusza, potwierdzone licznymi odznaczeniami, powinny być uwzględnione przy ocenie, czy przypadek jest szczególnie uzasadniony, nawet jeśli funkcjonariusz utożsamiał się z ustrojem totalitarnym. Organ administracji naruszył przepisy o związaniu oceną prawną sądu (art. 153 PPSA) i nieprawidłowo ocenił przesłanki z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.
Stan faktyczny
B. B. wystąpił o wyłączenie stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej dotyczących ograniczeń emerytalnych dla funkcjonariuszy służb PRL. Minister odmówił, uznając, że służba w PRL nie była krótkotrwała i nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Po wcześniejszych postępowaniach sądowych, w tym wznowieniu postępowania, sprawa wróciła do Ministra. Minister ponownie odmówił, argumentując, że służba trwała zbyt długo, a utożsamianie się z ustrojem totalitarnym wyklucza uznanie przypadku za szczególnie uzasadniony, mimo pozytywnych opinii i odznaczeń. B. B. zaskarżył tę decyzję do WSA w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2022 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, , Protokolant referent stażysta Beata Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2022 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję B. B. wnioskiem z dnia [...] marca 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (ówcześnie obowiązujący Dz. U. z 2016 r. poz. 708, ze zm., dalej jako ustawa zaopatrzeniowa). Decyzją nr [...] z dnia [..] maja 2019 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [...] grudnia 2019 r., sygn. akt [...] oddalił skargę Pana B. B.. W dniu 4 lutego 2020 r. strona wniosła o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2019 r., sygn. akt [...] oddalającym skargę na decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Wyrokiem z dnia [...] grudnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt [...]) wznowił postępowanie sądowe, uchylił prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2019 r. (sygn. akt [...]) oraz uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. ponownie odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art, 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. W uzasadnieniu decyzji organ zaznaczył, że z akt sprawy wynika, że B. B. został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] kwietnia 2006 r., posiada prawo emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i 22a ustawy zaopatrzeniowej, przy czym wypłacana jest emerytura jako świadczenie korzystniejsze. Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie zainteresowanego uznał za służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, okres służby od dnia [...] grudnia 1984 r. do dnia [...] kwietnia 1990 r., tj. okres [...] lat i [...] miesięcy. Całkowity okres służby ww. wynosi [...] lat, [...] miesiące i [...] dni. Ponadto, do wysługi emerytalnej strony zaliczono okres [...] roku, [...] miesięcy i [...] dni zasadniczej służby wojskowej. Kopie akt osobowych o sygn. [...], przekazane przez Instytut Pamięci Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, nie zawierają dokumentów wskazujących, aby Pan B. B. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki służbowe po dniu 12 września 1989 r. Ponadto z pisma Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2017 r. znak [...] wynika, że strona rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji. Wskazują na to informacje zawarte w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe. Wnioskodawcy nadano również Brązowy Krzyż Zasługi, a także wielokrotnie przyznano zwiększony dodatek służbowy do uposażenia. W materiałach Policji nie stwierdzono informacji o wymierzonych wobec wnioskującego karach dyscyplinarnych oraz prowadzonych postępowaniach karnych lub karnoskarbowych. Jednocześnie poinformowano, że brak jest dokumentów potwierdzających udział wymienionego w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, w myśl którego minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Przedmiotowy art. 8a ustawy zaopatrzeniowej w pierwszym rzędzie nakłada na organ obowiązek weryfikacji spełnienia przez stronę przesłanek formalnych określonych w ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu. Powyższe przesłanki są nieostre, co oznacza, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego. Analizując pierwszą z przesłanek formalnych, organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak oparłszy się na wykładni językowej należy stwierdzić, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Analizując drugą z przesłanek formalnych organ podkreślił, że rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r, w szczególności z narażeniem zdrowia i życia stanowi również przesłankę o charakterze nieostrym, która winna być każdorazowo oceniana indywidualnie. Analogicznie, w oparciu o wykładnię językową należy wskazać, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków. Mając powyższe na uwadze, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, że rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie, w sposób niebudzący żadnych wątpliwości ani pod kątem jakościowym, ani z punktu widzenia moralności i honoru funkcjonariusza służb publicznych. Przy czym zaznaczenia wymaga, że zawarty w tym warunku zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" ocenić należy jako czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza. Należy jednak wskazać, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego, niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy. Podsumowując, zadaniem organu jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Samo wykonywanie służby w sposób rzetelny i z najwyższym zaangażowaniem nie wypełnia tej przesłanki, gdyż z istoty każdej służby wynika konieczność wykonywania przez funkcjonariusza powierzonych mu zadań z najwyższą gotowością i starannością. Sam fakt otrzymywania przez funkcjonariusza awansów, wyróżnień, nagród motywacyjnych, odznaczeń nie świadczy jeszcze o zaistnieniu szczególnie uzasadnionego przypadku, o jakim mowa w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Przechodząc do analizy przedmiotowej sprawy organ wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia [...] grudnia 2020 r., sygn. akt [...], zobligował organ do ponownego rozpatrzenia sprawy B. B., z uwzględnieniem dokonania wyczerpującej oceny co do tego, czy sprawa skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, w rozumieniu art, 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Analiza dokumentacji zgromadzonej w prowadzonym postępowaniu wykazała, że całkowity okres służby B. B. wynosi [...] lat, [...] miesiące i [...] dni. W sytuacji, w której służba zainteresowanego pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez okres [...] lat i [...] miesięcy, co stanowi około 25% całego okresu służby, to zdaniem organu nie można tutaj mówić o krótkotrwałej służbie pełnionej na rzecz totalitarnego państwa. Odnosząc się do analizy przesłanki uwzględnionej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, zaznaczenia wymaga fakt, iż organ nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez stronę w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Z zebranej dokumentacji wynika, iż wymieniony w toku pełnionej służby posiadał pozytywne opinie służbowe, awansował w stopniu i stanowisku służbowym, był wielokrotnie wyróżniany, a także podwyższano mu dodatki służbowe do uposażenia. Ponadto nadanie zainteresowanemu Brązowego Krzyża Zasługi wskazuje, że wnioskodawca realizując powierzone zadania służbowe wyróżniał się na tle pozostałych funkcjonariuszy. Tym samym uznano, że przesłanka z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej została spełniona. Jednakże w sytuacji formułowania ostatecznej opinii organu co do tego, czy sprawę zainteresowanego można zaliczyć do szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w analizowanym przepisie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, ogromne znaczenie ma fakt, iż zainteresowany utożsamiał się z ustrojem totalitarnym, co nie pozostaje bez znaczenia w kontekście dokonywania przez organ rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Podanie strony z dnia [...] września 1984 r., stanowiące kartę nr [...] akt IPN zawiera zapis: "Zwracam się z prośbą do Obywatela Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w S. o przyjęcie mnie do pracy w Służbie Bezpieczeństwa. Pracę w resorcie MSW pragnę podjąć w celu podniesienia swoich kwalifikacji zawodowych oraz kontynuowania tradycji rodzinnych. Panujący ustrój społeczno-polityczny w kraju dał szansę godziwego życia moim rodzicom i mnie. Wobec aktualnej sytuacji panującej w kraju pragnąłbym swoją pracą w Służbie Bezpieczeństwa przyczynić się do umocnienia i obrony ustroju socjalistycznego." Powyższe wskazuje na przemyślany i świadomy wybór określonej drogi życiowej i zawodowej. Z dniem [...] grudnia 1984 r. wnioskodawca został mianowany na stanowisko młodszego inspektora Wydziału [...] Służby Bezpieczeństwa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w S. Do bardziej szczegółowego odkodowania charakteru wykonywanych dla ustroju totalitarnego zadań, co ma niebagatelne znaczenie w kontekście dokonywania przez organ oceny co do zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku", wskazać należy że Wydział [...] był komórką terenową odpowiedzialną za walkę z wszelkimi przejawami życia religijnego. Zajmował się walką z wrogą, "antypaństwową" działalnością kościołów i związków wyznaniowych, jak również ewidencjonowaniem i dokumentowaniem m.in. działalności kleru katolickiego i innych wyznań. Nadmienić należy również, iż pomimo posiadania przez zainteresowanego tego rodzaju wiedzy, odnośnie represyjnego charakteru wykonywanych przez SB zadań w panującym wówczas ustroju totalitarnym, zdecydował się w dalszym ciągu zasilać szeregi ww. formacji. Odrębnego wskazania wymaga również fakt, iż wymieniony podnosił swoje kwalifikacje zawodowe jako słuchacz Studium oficerskiego WSO MSW w L. Jednocześnie z dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie wynika, że ww. był aktywnym członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Z opinii służbowej z dnia [...] czerwca 1988 r. wynika, że aktywność strony w działalności partyjnej znalazła uznanie u przełożonych. W przedmiotowej sprawie organ stwierdził, iż służbę pełnioną przez stronę, w ramach trwającego wówczas ustroju państwa totalitarnego, z punktu widzenia aksjologii demokratycznego państwa prawnego, należy ocenić negatywnie, wskazując jednocześnie na słuszność w objęciu wnioskodawcy restrykcjami uregulowanymi w art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji "szczególnie uzasadniony przypadek" zachodzi wówczas, gdy strona legitymuje się ponadprzeciętnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Jak wynika z powyższego, uprawnienie z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami. Reasumując należy stwierdzić, że długotrwała służba ww., a w szczególności jej charakter przed dniem 31 lipca 1990 r., przyjęta przez zainteresowanego określona postawa wobec ówczesnego sytemu państwowego oraz zaangażowanie w realizację zadań na rzecz Służby Bezpieczeństwa, nie pozwalają na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tejże ustawy. W skardze do tutejszego Sądu B. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości z powodu: a) naruszenia prawa materialnego art.8a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994r., o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j. ze zm.), które miało wpływ na wynik sprawy; b) stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa z uwagi na przyczyny uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego i w innych, obowiązujących przepisach, jak również ze względu na fakt, iż organ w znacznym (istotnym) stopniu zignorował ustalenia zawarte w prawomocnym Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia [...] grudnia 2020 r., sygn. akt [...] oraz zawarte w nim wytyczne w zakresie podstaw materialno-prawnych do wydania nowej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty, powołane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, zgodnie z którym minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy (tj. służbę od [...] lipca 1944 r. do [...] lipca 1990 r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Wskazane przesłanki powinny być spełnione łącznie i uprawdopodobnione. Zgodnie z art. 11 powołanej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W świetle przywołanej wyżej treści art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, decyzja o wyłączeniu zastosowania ograniczeń przewidzianych w art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i zarazem uznaniowy co powoduje, że organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy, zaś decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego winna spełniać wymogi dalej idące, niż ma to miejsce w odniesieniu do decyzji związanej. Uzasadnienie decyzji uznaniowej powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Powinno z niego wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z [...] marca 2010 r., sygn. akt [...] i z [...] lipca 2011 r., sygn. akt [...]). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [...] grudnia 2020 r., sygn. akt [...] uchylił poprzednio wydaną wobec skarżącego decyzję. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie (tu: decyzja) były przedmiotem zaskarżenia. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem zarówno organ administracji, jak i Sąd, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej i zaleceń, zawartych w prawomocnym wyroku (por. wyrok NSA z dnia [...] września 2010 r., sygn. akt [...], publ. [...]). W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego, zmierzająca do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią zwykle konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok NSA z dnia [...] lutego 2013 r., sygn. akt [...]). Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, czyniącej pogląd Sądu nieaktualnym, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Powyższe przesłanki nie zaistniały w sprawie niniejszej. W sprawie znajduje również zastosowanie art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby. W ocenie Sądu, orzekającego w niniejszej sprawie ponownie, wydając zaskarżoną decyzję, organ naruszył art. 170 oraz art. 153 p.p.s.a. Nie uwzględnił bowiem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w.w. prawomocnych wyrokach. Zdaniem Sądu, ocena przesłanek zastosowania wobec skarżącego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, została dokonana niewłaściwie. Organ nie wyjaśnił w sposób przekonujący dlaczego uznał, iż w przypadku funkcjonariusza, służba na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, trwająca przez okres 5 lat i 4 miesiące, nie może być rozumiana jako krótkotrwała. Orzekając w tym zakresie podał jedynie, że nie można w tym przypadku mówić o krótkotrwałej służbie. Sąd oceny tej nie podziela. Biorąc pod uwagę długość okresu służby skarżącego na rzecz totalitarnego państwa, o którym mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej przede wszystkim w ujęciu proporcjonalnym, tj. w porównaniu do całego okresu służby skarżącego wynoszącego [...] lat, [...] miesiące i [...] dni, przyjąć należało, że służba ta była jednak służbą krótkotrwałą w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. W wyroku z [...] grudnia 2019 r., sygn. akt [...] (publ. cbois) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "największe trudności interpretacyjne budzi wykładnia kryterium "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." ze względu na bardzo wysoki stopień nieostrości pojęcia "krótkotrwałości", czyniący je w istocie pojęciem nieczytelnym. Należy przyjąć, że o ile przymiotnik "krótki" w podstawowym znaczeniu oznacza "mający małą długość (w stosunku do typowej) zwykłej długości czegoś" to bliskoznaczny przymiotnik "krótkotrwały" rozumiany jako "trwający krótko, szybko przemijający" (zob. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa 1999, tom 1, s. 431) akcentuje pewną trwałość w krótkim czasie, gdzie "krótkość" powinna być oceniana na tle "zwykłej długości czegoś". Skoro postępowanie prowadzone na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej dotyczy indywidualnej sprawy administracyjnej, to konieczność uwzględniania indywidualnej sytuacji określonego funkcjonariusza sprawia, że punktem odniesienia dla ustalenia "krótkotrwałości służby przed 31 lipca 1990 r." powinien być cały okres służby pełnionej przez osobę, której dotyczy postępowanie prowadzone na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy i na tym tle należy oceniać, czy okres służby tej osoby przed 31 lipca 1990 r. w stosunku do całego okresu służby tej osoby spełnia kryterium "krótkotrwałości". Jako pewna wskazówka interpretacyjna może w tym zakresie służyć treść art. 13c pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Skoro, zgodnie z tą regulacją, służby, która rozpoczęła się po raz pierwszy nie wcześniej niż w dniu 12 września 1989 r. ustawodawca w ogóle nie uznaje za służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b, to można przyjąć, że służba niespełniająca wymogu "rozpoczęcia się po raz pierwszy nie wcześniej niż w dniu 12 września 1989 r.", będąc jednak służbą w okresie "totalitarnego państwa" obejmującą okres około 10 miesięcy (tj. długość okresu wyznaczonego datami 12 września 1989 r. i 31 lipca 1990 r.) będzie służbą krótkotrwałą. Nie oznacza to jednak, że również służba wyrażana w latach nie będzie mogła być w realiach indywidualnej sprawy uznana za służbę krótkotrwałą". Biorąc zatem pod uwagę zacytowane stanowisko NSA w tej kwestii, zdaniem Sądu orzekającego w sprawie niniejszej, z uwagi na długość okresu służby B. B. na rzecz totalitarnego państwa, przede wszystkim w ujęciu proporcjonalnym (w porównaniu do całego okresu służby wynoszącego [...] lat, [...] miesiące i [...] dni), była to służba krótkotrwała w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Po drugie organ nieprawidłowo stwierdził brak zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku. B. B. został bowiem za wybitne zasługi i osiągnięcia zawodowe odznaczony m.in.: Brązowym Krzyżem Zasługi, Brązową Odznaką Zasłużonego Policjanta, Brązowym i Srebrnym Medalem Za Zasługi dla Pożarnictwa oraz Złotą Odznaką Honorową NSZZ Policjantów. Zupełnie niezrozumiała jest więc konstatacja organu (na s.9 uzasadnienia decyzji), że "dla formułowania ostatecznej opinii organu co do tego, czy sprawę zainteresowanego można zaliczyć do szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w analizowanym przepisie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, ogromne znaczenie ma fakt, iż zainteresowany utożsamiał się z ustrojem totalitarnym, co nie pozostaje bez znaczenia w kontekście dokonywania przez organ rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie". Zdaniem Sądu, dalsze wywody organu na ten temat tracą znaczenie przy niekwestionowanych i wybitnych zasługach skarżącego, potwierdzonych uzyskanymi medalami i odznaczeniami, opisanymi przez organ. Nie można zgodzić się z organem, że przestają one mieć znaczenie z uwagi na "utożsamianie się" z ustrojem totalitarnym i zaangażowaniem skarżącego w realizację zadań na rzecz Służby Bezpieczeństwa. Rozpatrując ponownie sprawę organ uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu oraz w uzasadnieniach poprzednio wydanych wyroków oraz dokona oceny sprawy w kontekście wszystkich określonym ww. przepisem przesłanek, przy jednoczesnym przyjęciu, że dwa warunki, tj. krótkotrwałości służby oraz szczególnie uzasadnionego przypadku, zostały spełnione. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło