II SA/Wa 48/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-02-27

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona jest zwolniona z kosztów sądowych i wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona jest zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 lit. b PPSA) i wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 PPSA). W sytuacji, gdy dochody rodziny są niskie, a wydatki wysokie, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
A. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego. Skarżący wskazał na brak własnych dochodów, zarejestrowanie jako osoba bezrobotna i brak prawa do zasiłku. Dochody rodziny składały się z emerytury żony, zasiłku rodzinnego, dodatku mieszkaniowego i stypendiów syna. Wydatki obejmowały opłaty mieszkaniowe i spłatę kredytu studenckiego. Po analizie dochodów i wydatków, referendarz uznał, że sytuacja materialna rodziny nie pozwala na ustanowienie pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano A. B. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2008 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, przyznania statusu bezrobotnego oraz odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych postanawia: przyznać A. B. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. A. B., po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnioskiem z dnia 31 stycznia 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną – M. B. oraz dwójką dzieci – A. i N. Podniósł, iż od kilku lat nie ma własnych dochodów i dlatego nie ma środków na opłacenie pomocy prawnej. Od 19 lipca 2004 r. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w K., jako osoba bezrobotna, a od dnia 20 lipca 2005 r. nie posiada prawa do zasiłku. Na dochód rodziny składa się: emerytura M. B., która wynosi netto – 885,21 zł, zasiłek rodzinny na N. B. w wysokości 64 zł miesięcznie, dodatek mieszkaniowy w wysokości 176,14 zł oraz świadczenia stypendialne przyznane A. B. w łącznej kwocie 310 zł. Skarżący oświadczył również, że posiada mieszkanie o powierzchni 40 m2, a ponadto nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Jednocześnie ze złożonych kopii dokumentów wynika, że do stałych miesięcznych wydatków rodziny należą opłaty związane z utrzymaniem mieszkania: opłata eksploatacyjna – 407,49 zł miesięcznie, opłaty za gaz – 36,61 zł i za energię elektryczną - 115,06 zł. Ponadto budżet domowy obciążony jest spłatą kredytu studenckiego A. B., w ratach po 460 zł miesięcznie. Na wezwanie referendarza skarżący złożył do akt następujące dokumenty: zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w K., oświadczenie A. B., zaświadczenie wystawione przez Wydział [...] Politechniki R., decyzję o przyznaniu świadczeń stypendialnych A. B., zaświadczenie wystawione przez Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych w K. oraz kopie: decyzji o waloryzacji emerytury M. B., zawiadomienia o wysokości opłat związanych z mieszkaniem, rachunku za gaz, faktury za energię elektryczną, decyzji o przyznaniu zasiłku rodzinnego na N. B. oraz jednorazowego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, umowy o preferencyjny kredyt studencki, decyzji o przyznaniu N. B. stypendium szkolnego w formie pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Dlatego - stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący - stosownie do art. 239 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Jednocześnie ze złożonego przez niego wniosku wynika, iż domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Rozpoznając złożony wniosek należy stwierdzić, iż w chwili obecnej skarżący jest na utrzymaniu rodziny i nie posiada żadnych własnych dochodów, a sytuacja materialna rodziny nie pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego najbliższych. A. B. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwójką uczących się dzieci – N. B., która uczęszcza do II klasy liceum ogólnokształcącego oraz A. B. - studentem piątego roku studiów stacjonarnych na Politechnice R. Jak wynika ze złożonych dokumentów, na wspólne dochody rodziny składa się emerytura żony skarżącego w wysokości 885,21 zł miesięcznie, dodatek rodzinny na córkę w kwocie 64 zł, dodatek mieszkaniowy w wysokości 176,14 zł oraz świadczenia stypendialne przyznane A. B., w łącznej kwocie 310 zł miesięcznie – w sumie 1435,35 zł. Z tej kwoty opłacane są stałe koszty związane z utrzymaniem mieszkania – 407,49 zł opłata eksploatacyjna, energia elektryczna - 115,06 zł, gaz - 36,61 zł oraz spłacany jest kredyt studencki – 460 zł miesięcznie. Po odliczeniu tych opłat, na codzienne utrzymanie czwórki osób pozostaje około 416 zł miesięcznie. Z tego względu należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło