II SA/Wa 48/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Andrzej Góraj, Protokolant Sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2011 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia przewodu habilitacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Wyrokiem z dnia 24 listopada 2009 r. (k-56 akt) tutejszy Sąd oddalił skargę P. P. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w przedmiocie odmowy wszczęcia przewodu habilitacyjnego. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że podjęta przez organ uchwała odpowiada prawu. Podał, że postępowanie przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów reguluje ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie i Statut Komisji. Wyjaśnił, że złożenie wniosku o wszczęcie przewodu habilitacyjnego nie obliguje Rady w każdym wypadku do uwzględnienia wniosku, co oznacza, że jest uprawniona do podjęcia uchwały o odmowie wszczęcia przewodu habilitacyjnego. Wskazując na odrębność tego postępowania w stosunku do Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził, że brak jest podstaw do zakwestionowania obiektywizmu zespołu, który uznał, że dorobku skarżącego nie można zakwalifikować jako znaczny, w kontekście art. 16 cytowanej ustawy. Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2010 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zawarł następujące wytyczne. A mianowicie zobowiązał Sąd I instancji, po pierwsze do szczegółowego zbadania kwestii prawidłowości oceny Centralnej Komisji w zakresie braku znaczności dorobku naukowego. Wyjaśnił, że pojęcie "znaczności" dorobku nie jest pojęciem mającym ustawową definicję. Brak definicji nie oznacza, że działanie właściwego organu jest wyjęte spod kontroli sądu administracyjnego. Ocena znaczności dorobku naukowego poprzedza wszczęcie przewodu habilitacyjnego, przy czym nie może ona wykraczać poza charakter wstępny. Wstępność tej oceny nie oznacza jednak, że może ona być ogólnikowa, czy też powierzchowna. Ocena taka musi być przeprowadzona rzetelnie, skrupulatnie i zawierać uzasadnioną odpowiedź na pytanie dotyczące "znaczności" dorobku naukowego kandydata. Uzasadnienie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawiera również wytyczne, dotyczące włączenia w poczet materiału dowodowego opinii wydanych w umorzonym postępowaniu habilitacyjnym, prowadzonym przez Radę Wydziału [...] w [...]. Wskazał, że opinie prof. [...] i prof. [...] zawierają ocenę dorobku naukowego skarżącego i uznają, że jest on znaczny, a zatem wystarczający, by otworzyć przewód habilitacyjny. Skoro więc w kolejnej odsłonie starań skarżącego zapadły odmienne oceny, to rolą Sądu było rozważenie, czy organy prawidłowo doszły do przekonania, iż dorobek skarżącego nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 16 ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma przeszkód, by opinie wydane wcześniej wykorzystać, jako podlegający ocenie dowód w sprawie. Kolejna wytyczna NSA dotyczyła opinii prof. [...]. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd nie wyciągnął prawidłowych wniosków, pomijając zawarte w niej korzystne dla skarżącego stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się również do kwestii niestosowania w postępowaniu o otwarcie przewodu habilitacyjnego art. 10 § 4 k.p.a. Podniósł, że w niniejszej sprawie istnieją dwie diametralnie odmienne opinie, a mianowicie wydane przez Radę Wydziału [...] w [...] i Radę Wydziału [...]. W ocenie NSA, Sąd powinien dostrzec to, że organ mógł, celem wyjaśnienia okoliczności sprawy i rozwiania wątpliwości, wysłuchać skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, iż stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd jest związany treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oznacza to w praktyce, że wyrażona przez NSA ocena prawna oraz wytyczne muszą zostać uwzględnione przez Sąd rozpoznający sprawę ponownie. Naczelny Sąd Administracyjny, zobowiązując Sąd I instancji do szczegółowego zbadania kwestii prawidłowości oceny Centralnej Komisji w zakresie braku znaczności dorobku naukowego, podkreślił, że ocena taka nie może być ogólnikowa, czy też powierzchowna. Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzając, że nie ma przeszkód, by opinie wydane wcześniej wykorzystać jako podlegający ocenie dowód w sprawie, przesądził w istocie, że materiał ten winien być wzięty pod uwagę zwłaszcza, że opinie wydane przez Radę Wydziału [...] w [...] oraz Radę Wydziału [...] są diametralnie odmienne. Oznacza to, że organy, oceniając sprawę ponownie, będą zobowiązane do wzięcia pod uwagę również wcześniejszych, odmiennych opinii. Dodać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że organ mógł, celem wyjaśnienia okoliczności sprawy i rozwiania wątpliwości, wysłuchać skarżącego. Nadto, że wnikliwej ocenie winna podlegać opinia prof. [...], która zawiera nie tylko negatywne, ale i korzystne dla skarżącego stanowisko o niedostatecznym wyjaśnieniu oceny dorobku naukowego, jako nieznacznego. Zasady i tryb nadawania stopnia doktora habilitowanego regulują przepisy rozdziału 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzenia czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. z 2004 r. Nr 15, poz. 128 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem". W zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowań o nadanie stopnia doktora habilitowanego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 29 ust. 1 ustawy). Do przewodu habilitacyjnego może być dopuszczona osoba, która posiada stopień doktora i uzyskała znaczny dorobek naukowy lub artystyczny, a ponadto przedstawiła rozprawę habilitacyjną (art. 16 ustawy). Przepisy nie definiują pojęcia "dorobek naukowy", nie wskazują także kryteriów, według których możnaby stwierdzić, iż jest on, albo też nie jest, "znaczny". Dlatego też w sytuacji, gdy ustawodawca posługuje się niedookreślonym pojęciem "znacznego dorobku naukowego" i istnienia (tak jak w przedmiotowej sprawie) diametralnie różnych opinii w tej materii, organ ponownie oceni, biorąc pod uwagę wcześniejsze opinie, czy dorobek naukowy skarżącego można zakwalifikować, jako znaczny. W ślad za wytycznymi NSA - rozważy wysłuchanie skarżącego, celem wyjaśnienia okoliczności sprawy, rozwiania wątpliwości. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c oraz 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.