II SA/Wa 480/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-03-15

Skład orzekający: Wojciech Wiktorowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej uprawnień bezrobotnego powinien zostać oddalony, jeśli ustawa przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w tego typu sprawach?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach dotyczących uprawnień bezrobotnych podlega oddaleniu, ponieważ ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA) przewiduje ustawowe zwolnienie od tych kosztów. Skutek zwolnienia następuje z mocy prawa z chwilą wniesienia skargi. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
S. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, utrzymującą się z pomocy rodziny. Sprawa dotyczy skargi na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej uchylające postanowienie o przekazaniu odwołania i umarzające postępowanie.
Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono w niniejszej sprawie dla S. S. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. z dnia 31 stycznia 2011 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi S. S. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o przekazaniu odwołania wg właściwości i umorzeniu postępowania w I instancji postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla S. S. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. S. S. wnioskiem z dnia 31 stycznia 2011 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Z treści wniosku oraz akt administracyjnych wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nadto, skarżący oświadczył, że źródłem jego utrzymania jest faktyczna pomoc ze strony rodziny. W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "b" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi S. S., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest akt wydany w sprawie utraty prawa do zasiłku, a zatem akt administracyjny ściśle dotyczący uprawnień przysługujących bezrobotnemu. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W niniejszej sprawie skarżący wykazał, że utrzymuje się dzięki pomocy osób bliskich, a tym samym nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w pkt 2 sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło