II SA/Wa 481/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kwiecińska, sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), asesor WSA Jacek Fronczyk, Protokolant Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę Wojewoda [...]decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. B. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu J.B. z pobytu stałego z lokalu nr[...]przy ul. [...] w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji podano, że prawo do przedmiotowego lokalu spółdzielczego typu lokatorskiego przysługuje obojgu rozwiedzionym małżonkom: J. B. i A.B. Organ wskazał, że z wnioskiem o wymeldowanie z przedmiotowego lokalu zwróciła się A. B. wskazując, że jej były mąż nie zamieszkuje w nim od stycznia 2003 r. We wniosku wskazała również, że wcześniej bywał w tym lokalu dwa bądź trzy razy w tygodniu, obecnie najprawdopodobniej zamieszkuje razem z drugą żoną J. B. W toku sprawy organ przesłuchał w charakterze strony J.B., który zeznał, że zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Nie ma wyodrębnionego pokoju. Wskazał, że w lokalu ma swoje rzeczy osobiste, dysponuje kluczami, ale w lokalu bywa rzadko z uwagi na charakter pracy jaki wykonuje – kierowca. Zobowiązał się dostarczy zaświadczenie od pracodawcy potwierdzające jego specyficzny charakter pracy. Z uwagi na rozbieżne zeznania stron w kwestii zamieszkiwania przez skarżącego w spornym lokalu organ pierwszej instancji wystąpił do policji o przeprowadzenie kontroli lokalu nr [...] przy ulicy [...]. Z pisma komisariatu policji wynika, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu, a przez sąsiadów jest widywany bardzo rzadko. Organ podał również, że we wrześniu, październiku i listopadzie 2003 r. przeprowadzone zostały kontrole meldunkowe, które również potwierdziły fakt, iż J.B. w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje. Dysponuje wprawdzie kluczami i ma swobodny dostęp do lokalu, ale wygląd pokoju, który zajmuje świadczy o tym, iż nikt od wielu miesięcy w nim nie mieszka. W ramach pomocy prawnej wystąpiono do Urzędu Dzielnicy W. z wnioskiem o przesłuchanie żony skarżącego J. B.. J. B.– przesłuchana w charakterze świadka oświadczyła, że jej mąż jest najemcą lokalu przy ulicy[...] i mieszka w nim z córka M.. Wprawdzie zeznania świadków sąsiadów – J.B. nie potwierdziły faktu zamieszkiwania skarżącego w lokalu matki J.B., jednakże ten fakt, zdaniem organu, nie świadczy o tym, że skarżący zamieszkuje w lokalu przy ulicy [...]. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ wskazał, że skarżący, mimo zobowiązania nie dostarczył zaświadczenia o zatrudnieniu. Dostarczył natomiast ksero paszportu oraz ksero kontrolnych kart odpraw mających zaświadczać o częstych wyjazdach. Organ nie badał wprawdzie zatrudnienia skarżącego ale uznał, że w przedmiotowej sprawie w kontekście składanych zeznań przez skarżącego ma to istotne znaczenie. W świetle zebranego materiału organ odmówił mocy dowodowej wyjaśnieniom skarżącego w kwestii zamieszkiwania w lokalu nr [...]przy ulicy [...] w W.szczególnie w kontekście jego zeznań z dnia [...] listopada 2003 r., w których oświadczył, że od dnia [...] września 2003 r. nie pracuje, tymczasem jego żona J.B. [...]września 2003 r. oświadczyła, że jej mąż aktualnie jest poza krajem w związku z wykonywaną pracą kierowcy. W tej sytuacji organ uznał, że J.B. jedynie pozoruje zamieszkanie w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W. Uznając więc, że spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust.2 powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ administracji dokonał wymeldowania J. B. Wojewoda [...] rozpoznając odwołanie skarżącego i utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji wskazał, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP. W konsekwencji tego orzeczenia wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych pobytu określonej osoby, po ustaniu jej pobytu w dotychczasowym miejscu. Zatem przy wymeldowaniu źródłem powinności organu dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienia do przebywania w tym miejscu. Organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę uznał, że warunek opuszczenia przez skarżącego lokalu nr [...] przy ulicy [...]w W. został spełniony. Przemawia za tym zebrany materiał dowodowy, kilkakrotnie przeprowadzane kontrole meldunkowe przez organ i Policję, a także zeznania świadków powołanych w sprawie. Ponadto organ uznał za sprzeczne z doświadczeniem życiowym, ażeby skarżący mieszkał z byłą żoną nie zaś z obecną. Organ wskazał również, że fakt, iż skarżący jest współwłaścicielem przedmiotowego lokalu nie może mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie bowiem w konsekwencji uznania przepisu 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych za niezgodny z Konstytucją RP, kwestia istnienia czy nieistnienia prawa oznaczonej osoby do przebywania w lokalu nie warunkuje decyzji organu w przedmiocie wymeldowania. Dlatego też z dniem wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie należy wiązać wymeldowania z utratą uprawnień do lokalu. Organ wskazał ponadto, że przepis art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nakłada na osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące, obowiązek wymeldowania się w organie gminy, właściwym na dotychczasowe miejsce pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Niewykonanie tego obowiązku upoważnia organy administracji do wykorzystania dostępnych im środków egzekucyjnych, w celu przymuszenia do wykonania obowiązku meldunkowego, bądź do wymeldowania osoby na wniosek strony lub z urzędu, jeśli spełniona zostanie przesłanka określona w części pierwszej art. 15 ust. 2 powołanej ustawy, mająca zastosowanie w stanie faktycznym rozpoznawanej aktualnie sprawy tj. nastąpi opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez wymeldowania. Funkcją bowiem ewidencji ludności jest wyłącznie rejestracja danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, która wymaga daleko idącej zgodności pomiędzy stanem zapisanym a stanem faktycznym. W skardze do Sądu J. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu skargi zarzucił organowi nieprawidłową wykładnie artykułu 15 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Uznał bowiem, że podstawą decyzji opartej na tym przepisie prawa jest spełnienie obu przesłanek w nim zawartych tj. utraty uprawnień i opuszczenie lokalu. W jego zaś sprawie nie wystąpiła pierwsza z tych przesłanek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumentację zbieżną z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga nie jest zasadna. Według, mającego zastosowanie w sprawie, przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) warunkiem wymeldowania oznaczonej osoby w drodze decyzji administracyjnej jest faktyczne opuszczenie lokalu przez tę osobę bez dopełnienia formalności wymeldowania się. Jak wskazały bowiem organy obu instancji wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. o sygnaturze akt K. 20/2001 (Monitor Prawniczy 2002/12 str. 531) stwierdzającego niekonstytucyjność przepisu art. 9 ust. 2 powołanej wyżej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych odpowiednio zmieniła się też regulacja prawna objęta przepisem art. 15 ust. 2 tej ustawy. W konsekwencji w aktualnym stanie prawnym uprawnienie danej osoby do lokalu pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W obecnym kształcie ewidencja służy do rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisanym w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcie własne – zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że warunek opuszczenia przez skarżącego lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W. został spełniony. Przemawia za tym zebrany w sprawie materiał dowodowy. Przeprowadzone kilkakrotnie kontrole meldunkowe przez organ prowadzący postępowanie w sprawie wykazały, że skarżący w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje. Wskazać należy, że skarżący pozostawał w zatrudnieniu do dnia [...] września 2003 r., o czym informował w trakcie prowadzonego postępowania. Kontrole zaś meldunkowe przeprowadzane w lokalu już po tej dacie (październik i listopad 2003 r.) także nie potwierdziły zamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym lokalu, mimo braku przeszkód związanych z wykonywaniem zatrudnienia. Również kontrola przeprowadzona przez Policję, oraz zeznania świadków potwierdziły ten stan rzeczy. Nie bez znaczenia w sprawie pozostaje fakt, że skarżący pozostaje w drugim związku małżeńskim. Nie pozbawione zatem słuszności jest stanowisko organu, że za sprzeczne z doświadczeniem życiowym uznać należy, ażeby skarżący mieszkał z byłą żoną nie zaś z obecną. Podnoszona zaś przez J. B. i wykazana zeznaniami świadków okoliczność niezamieszkiwania przez skarżącego w mieszkaniu matki J. B. nie może przesądzić o fakcie, że skarżący mieszka w związku z tym w lokalu nr [...]przy ulicy [...] w W.. W takich okolicznościach należy uznać stanowisko organu za słuszne, że zamiarem skarżącego było tylko utrzymanie zameldowania w przedmiotowym lokalu a nie mieszkanie w nim na stałe. Jakkolwiek zamiar pobytu danej osoby jest pojęciem subiektywnym to jednak jego istnienie bądź jego brak mogą być w postępowaniu administracyjnym ustalone na podstawie obiektywnych okoliczności (por. wyrok z 9 października 2003 r. sygn. akt V SA 724/03-niepublikowany). Samo werbalne deklarowanie takiego zamiaru nie ma decydującego znaczenia, jeżeli nie jest poparte żadnymi konkretnymi działaniami, wolę taką urzeczywistniającymi. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.